hayvonot dunyosi evolutsiyasi

DOCX 35 pages 2,4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 35
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ hayvonot dunyosi evolutsiyasi mundarija kirish asosiy qism--------------------------------------------------------------------- 3-bet 1-bob. sodda hayvonlar filogeniyasi ------------------------ 5-bet 2-bob. ko’p hujayralilar filogeniyasi-------------------------7-bet 3-bob. hayvonot olami evolyutsiyasining poleontologik dalillari ----------------------------16-bet xulosa---------------------------------------------------------------------------27-bet ilova -----------------------------------------------------------------------------29-bet foydalanilgan adabiyotlar---------------------------------------32-bet kirish asosiy qism hayvonlar filogenezi deyilganda bir hujayrali organizmlardan to sutemizuvchi hayvonlarning paydo bo‘lishi va tarixiy rivojlanishi tushuniladi. ma’lumki, irsiy o‘zgaruvchanlik asosida foydali belgiga ega bo‘lgan organizm o‘z avlodiga nisbatan anatomik, morfologik tuzilishi va hayotiy jarayonlarning jadallashuviga ega bo‘lganligi sababli yashash uchun kurash va tabiiy tanlanishda saqlanib qolish imkoniyati ortadi. yerda hayotning paydo bo‘lishi va rivojlanishining dastlabki erasi bo‘lgan arxey erasining ikkinchi yarmida yuz bergan uchta yirik aromorfozning ikkitasi: ko‘p hujayrali organizmlarning paydo bo‘lishi va jinsiy ko‘payish hayvonlar filogenezida muhim o‘rin tutgan. turli sistematik guruhlarga …
2 / 35
rni shajara daraxti sifatida tasavvur qilish mumkin. hayvonlar hayotining barcha jabhalari - morfologiyadan tortib fiziologiya va xulq-atvorigacha - minglab milliardlab hujayralarning hamkorligini talab qiladi. deyarli barcha hayvonlarda ko'p hujayrali holat har bir avlodda bitta asoschi hujayra - zigotaning ketma-ket bo'linishi orqali o'rnatiladi. genom va atrof-muhitning birgalikdagi nazorati ostida, bu bo'linishlar natijasida hosil bo'lgan qiz hujayralar morfogenez deb nomlanuvchi jarayon orqali kattalar tanasi shaklini yaratish uchun shaklini o'zgartiradi, migratsiya qiladi va tanlab biriktiriladi yoki ajralib chiqadi. bunga parallel ravishda, nozik fazoviy-vaqt nazorati ostida hujayralarni farqlash jarayoni yakuniy hujayra turlari o'rtasidagi mehnat taqsimotini belgilaydi. har bir avlodda yangidan takrorlanadigan ushbu uyali xoreografiyaning to'g'ri bajarilishi sayyoradagi har bir hayvonning hayoti uchun asosdir. ko'p hujayralilik va hujayralar differentsiatsiyasining hayvonlar biologiyasida markaziy o'ringa ega bo'lishiga qaramay, ularning kelib chiqishi juda kam tushuniladi. hayvonlarning bir hujayrali ajdodlari qanday ko'rinishga ega edi? ko'p hujayralilik va hujayra differentsiatsiyasi qanday va qachon rivojlangan va asosiy molekulyar mexanizmlar qanday edi? …
3 / 35
kattalar bosqichlari odatda maxsus morfologiyani va kamida beshta morfologik jihatdan ajralib turadigan hujayra turini ko'rsatadi (valentin, 2006). bu shuni ko'rsatadiki, urmetazoan uzoq vaqt oldin majburiy ko'p hujayralilik tarixiga ega bo'lgan nasldan paydo bo'lgan. xuddi shunday, hayvonlarning ko'p hujayraliligi deyarli har doim sperma/tuxum sintezi, so'ngra ketma-ket hujayra bo'linishi bilan boshlangan murakkab embriogenez natijasidir. nihoyat, gubkalar va ktenoforlardan tortib to bilateriyalargacha bo'lgan har bir yirik hayvon nasl-nasabida kelajakdagi oziqlanish bo'shlig'ining hujayralari embrion ichida harakatlanadi, morfogenez kattalar tanasi shaklini o'rnatadi va hujayralar farqlanadi (arendt, 2004, leys va ereskovsky, 2006, nielsen, 2012). ). ushbu murakkab rivojlanish jarayonining bir shakli urmetazoanda allaqachon mavjud bo'lgan. bir hujayrali ajdodda bir bosqichda rivojlanish o'rniga, bu uzoq va bosqichma-bosqich evolyutsiya natijasida kelib chiqqan. shu sababli, hayvonlar rivojlanishining kelib chiqishini to'liqroq qayta qurish uchun biz hayvonlardan tashqari, ularning eng yaqin qarindoshlarini ham o'z ichiga olgan holda taqqoslashimiz kerak. i.bob. bir hujayralilar filogeniyasi bir hujayrali organizmlarda yuz bergan evolutsion o‘zgarishlar. evolutsiya …
4 / 35
hashga o‘tgan. bir hujayrali hayvonlar haqiqiy ixtisoslashgan organoidlar va yadroga ega bo’lgan eukariot organizmlar. bu jihatdan ular prokariotlardan farq qiladi. shuning uchun ularni hujayrani paydo bo’lishiga qadar uzoq davom etgan organik olam evolyutsiyasi natijasida kelib chiqqan. hayvonat dunyosi evolyutsiyasida bir hujayrali hayvonlar eng avval paydo bo’lgan tuban tuzilgan hayvonlar hisoblanadi. evolyutsiya jarayonida bu hayvonlarning tuzilishi tobora murakkablasha borgan. xilma-xil yashash muhitiga mislanish natijasida turlar soni ham orta borgan. bir hujayralilarning (masalan, infuzoriyalarning) progressiv rivojlanishi hozir ham davom etmoqda. a.i oparinning yerda hayotnnng paydo bolishi haqidagi gipotezasida organik moddalar tirik organizmlar paydo bo’lishidan oldin nobiologik yo’l bilan sintez bo’lganin ta’kidlagan. dastlabki organizmlar atrof-muhitdagi organik moddalarni diffuziya yo’li bilan qabul qilib oziqlangan bo’lishi kerak. shunga binoan xivchinlilar va sarkodalilar juda sodda tuzilgan, hozirgacha saqlanib qolmagan eng tuban tuzilishga ega bo’lgan geterotrof eukariot organizmlardan kelib chiqqan. xivchinlilar bir hujayrali hayvonlarning bundan keyingi evolyutsiyasida katta ro’l oynaydi. infuzoriyalar kipriklilarning xichinlilarga o’xshash tuzilganligi ularni xivchinlilardan …
5 / 35
nlar esa geterotrof oziqlanadigan kolonial xivchinlilardan kelib chiqqan. g‘ovaktanlilar filogeniyasi. g‘ovaktanlilar - juda qadimgi orga- nizmlar. ulaming qazilma qoldiqlarikembriy vaproterozoy jinslari tarki- bida uchraydi. g‘ovaktanlilar tuzilishinnng ko'pgina xususiyatlari, ya’ni to‘qima va organlarini ixtisoslashmaganligi, ulami juda sodda tuzilgan- ligidan darak beradi. g‘ovaktanlilaming parenximula lichinkasi mechnikov ko'rsatib o‘tgan i jtsitellagajuda o‘xshash bo'ladi. fagotsitellani o‘troq yashashga o‘tishi tufayli g'ovaktanlilar paydo bo‘lgan deyish mumkin. lekin g‘ovaktanlilar embrion yaproqlarining teskari ag‘darilishi tufayli, ulaming tashqi qavatidagi xivchinli hujayralari botib kirib, ichki yoqachali xivchinli qavat, ichki hujayralar esa tashqi dermal qavatni hosil qiladi. bu dalillar g‘ovaktanlilar hayvonot olami evolyutsiyasining dastlabki bosqichida, ya’ ni embrion varaqlari shakllanishining boshlang‘ich davrlarida hayvonlarning umumiy shajarasidan ajralib, mustaqil rivojlanishga o‘tgan hayvonlar ekanligini isbot etadi. bo’shlig’ichlilar filogeniyasi. bo’shlig’ichlilar orasida gidrozoylar eng tuban tuzilishga ega hayvonlar hisoblanadi. ularning tanasi ikki qavatli qopchaga o’xshash bo’ladi: ektodermal halqumi va tana bo’shlig’i to’sig’i rivojlanmagan. gidrozoylar orasida hech shubxasiz dengiz gidroidlari eng qadimgi hayvonlar. ularning meduza davri keyinroq …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "hayvonot dunyosi evolutsiyasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ hayvonot dunyosi evolutsiyasi mundarija kirish asosiy qism--------------------------------------------------------------------- 3-bet 1-bob. sodda hayvonlar filogeniyasi ------------------------ 5-bet 2-bob. ko’p hujayralilar filogeniyasi-------------------------7-bet 3-bob. hayvonot olami evolyutsiyasining poleontologik dalillari ----------------------------16-bet xulosa---------...

This file contains 35 pages in DOCX format (2,4 MB). To download "hayvonot dunyosi evolutsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: hayvonot dunyosi evolutsiyasi DOCX 35 pages Free download Telegram