eksprimental psixologiya 12- mavzu

DOCX 9 pages 31.6 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.6 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

eksprimental psixologiya 12- mavzu diqqat konsentratsiyasini eksperimental o‘rganish 1. diqqat konsentratsiyasining o‘quv jarayonidagi o‘rnini o‘rganish. 2. diqqatning charchashi. 3. diqqat konsentratsiyaning beqarorligini o‘rganish. odamga har bir daqiqada atrof-muhitdan juda ko‘p narsa va hodisalar ta'sir etib turadi. lekin odamga ta'sir etayotgan bu narsa va hodisalarning hammasi bir xil aniqlikda aks ettirilmaydi. ulardan ayrimlari aniq yaqqol aks ettirilsa, boshqa birlari shunchaki juda xira aks ettiriladi, yoki umuman aks ettirilmaydi. bu esa ana shu odamga ta'sir etayotgan narsalarga diqqatning qay darajada qaratilishiga bog‘liqdir. demak, diqqatimiz qaratilgan narsa va hodisalar aniq va to‘la aks ettiriladi. diqqat tushunchasiga olimlar tomonidan bir qator ta'riflar keltirilganligini ta'kidlash mumkin. p.i.ivanov tomonidan diqqat deb - ongni bir nuqtaga to‘plab muayyan bir ob'ektga aktiv qaratilishga aytiladi. f.n.dobrinin, n.v.ko‘zmina, i.v.straxov, m.v.gamezo, n.f.gonobolin va boshqalarning fikricha, diqqatning vujudga kelishi ongning bir nuqtaga to‘planishi ong doirasining torayishini bildiradi, guyoki ong doirasi bir muncha tig‘izlanadi. e.b.pirogovaning ta'kidlashicha, diqqat individning hissiy, aqliy yoki harakatlantiruvchi faolligi …

2 / 9

tdan ham diqqat eshigidan tashqarida qolgan narsa ongimizga yetib bormaydi. diqqat psixik faoliyatning yo‘naltirilishi va shaxs uchun ma'lum ahamiyatga ega bo‘lgan ob'ekt ustida to‘planishidan iborat bilish jarayonidir. yo‘naltirish deganda psixik faoliyatning tanlovchanlik tabiati, ob'ektni ixtiyoriy va beixtiyoriy tanlash tushuniladi. o‘quvchi maktabda o‘qituvchi gapirayotgan gaplarni eshitib o‘tirganda mana shu eshitib o‘tirish faoliyatini ongli ravishda tanlab olgan, uning diqqati ongli ravishda qo‘zg‘algan shu maqsadga bo‘ysundirilgan bo‘ladi. o‘quvchining biror boshqa narsaga chalg‘imasdan o‘quv materialining mazmuniga zehn qo‘yib o‘tirishida uning psixik faoliyatining yo‘nalishi ifodalanadi. psixik faoliyatning yo‘naltirilishi deganda ana shu tanlashgina tushunilib qolmay, balki ana shu tanlanganni saqlash va qo‘llab-quvvatlash tushuniladi. diqqatning bilish jarayoni uchun ahamiyatini alohida ta'kidlab o‘tish lozimdir. diqqat sezish jarayonida, idrok qilishda, xotira, xayol va tafakkur jarayonlarida har doim ishtirok etadi. diqqat barcha aks ettirish jarayonlarimizning doimiy yo‘ldoshidir. diqqat barcha psixik jarayonlarimizda qatnashsa ham, lekin diqqatning o‘zi hech narsani aks ettirmaydi. odam biror narsaga zo‘r diqqat bilan kirishgan paytida uning tashqi …

3 / 9

alohida holatda bo‘ladi. ammo bu holat diqqatning faqat tashqi ifodasi bo‘libgina qolmay, balki uning ma'lum yo‘nalishi va barqarorligini saqlab turuvchi shartlardan biri hamdir. shuning uchun ko‘pincha biror ishni bajarishdan avval organizmimizni shu ishga moslab muayyan bir holatda tutib olamiz. diqqatning tashqi ifodalanishiga rassomlarning rasmlari, turli jurnallardan olingan suratlar eng yaxshi illyustrativ material hisoblanadi. ular yordamida kishi diqqatining tashqi ifodasiga xos bo‘lgan mimika va pantomimikani ko‘rsatish mumkin. psixologiyada diqqatga berilgan ta`riflardan birini n.f.dobrinin tomonidan aytilgan bo`lib, unga ko`ra, diqqat inson ruhiy (psixik) faoliyatining yo`naltirilishi va to`planishidir. bunda diqqatning yo`nalganligi va to`planishi deganda shu faoliyatga bo`lgan e`tiborning chuqurlashuvi tushuniladi. diqqatni jarayon (yoki sensor va pertseptiv aqliy jarayonning bir qismi sifatida) ham, holat ham (masalan, e`tiborlilik) deb qarash mumkin. xotiradan farq qilgan holda diqqatning boshqaruvchilik vazifasi yaqqolroq namoyon bo`ladi. bu bizga psixik boshqarishning turli darajalariga ko`ra diqqatning -ixtiyorsiz, ixtiyoriy va ixtiyoriydan so`nggi turlarini ajratish imkonini beradi. diqqatning eng muhim xossalari-uning ko`lami, tanlovchanligi, barqarorligi, …

4 / 9

tezlik bilan ko`plab ob`ektlar orasidan kerakli qo`zg`atuvchini topa olishda, sifat ko`rsatkichi esa-aniqligida namoyon bo`ladi. diqqatning muvaffaqiyati har ikkisini ham o`z ichiga oladi. diqqatning barqarorligi psixik faoliyatdan chalg`imaslik va ob`ekt ustida diqqatni o‘zoq vaqt to`plab turishni ta`minlab turuvchi shaxs qobiliyatidir. diqqat barqarorligining xarakteristikasi o‘zoq vaqt psixik faoliyatining dastlabki holatda to`plab va yo`naltirib turilishidir. diqqatning kontsentratsiyasi ham diqqatni o‘zoq vaqt ob`ekt ustida turli ta`sirlarga qaramay saqlab turishdir. diqqatning taqsimlanishi bir paytning o`zida sub`ektning bir nechta ob`ektlarga psixik faoliyatning yo`naltirib va to`plab turishidan iborat. eksperimental psixologiyada diqqatning taqsimlanishining ko`rsatkichi sub`ektning biror faoliyat vazifasini bajarishdagi natijasi bilan bir nechta vazifani bajarish natijasini solishtirish orqali aniqlanadi. diqqatning ko`chishi, uning yo`nalishi va to`planishini bir ob`ektdan boshqasiga o`tishi tushuniladi. uning ko`rsatkichi sub`ektning bir faoliyatdan boshqasiga o`tishining qiyinligida namoyon bo`ladi. tadqiqotlarda aniqlanishicha, diqqatning ko`chishi asab tizimining xususiyatiga ham bog`liq bo`ladi. asab tizimi harakatchan bo`lgan kishilar diqqatining ko`chishi oson, rigid - qotib qolgan bo`lsa, qiyin bo`ladi. (masalan-flegmatik). shu bilan …

5 / 9

ni chog‘da betobroq bo‘lib turgan odamning yoki boshiga bir og‘ir tashvish tushgan odamning diqqati kuchli va barqaror bo‘la olmaydi. odamlar o‘z diqqatlarining ko‘lami jihatidan ham bir-birlaridan farq qiladilar. ayrim odamlar diqqatining ko‘lami keng bo‘lsa, boshqa bir odamlar diqqatining ko‘lami torroq bo‘ladi. diqqatning ko‘lami ayni bir vaqtda odamning idrokiga sig‘ishi mumkin bo‘lgan narsalar miqdori bilan belgilanadi. boshqacharoq qilib aytganda, idrok qilish jarayonida diqqatimiz qaratilgan narsalardan qanchasini ongimizga sig‘dira olishimiz diqqatning ko‘lamini tashkil etadi. diqqat ko‘lamini tajriba yo‘li bilan aniqlash qiyin emas. buning uchun diqqatning ko‘lamini aniqlayotgan odamga ayni bir vaqtning o‘zida bir necha o‘zaro bog‘lanmagan harflarni, raqamlarni va turli geometrik shakllarni ko‘rsatish yo‘li bilan aniqlash mumkin. bunda odam ko‘rsatilayotgan narsalardan ayni vaqtda qanchalik ko‘pini birdaniga idrok eta olsa, uning diqqati shunchalik keng bo‘ladi. diqqatning ko‘lami odatda taxistoskop degan maxsus asbob bilan aniqlanadi. bu asbob yordamida ayni bir vaqtning o‘zida idrok ettiriladigan narsalar juda tez ko‘rsatiladi. bunda odam o‘z diqqati doirasiga qancha …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eksprimental psixologiya 12- mavzu"

eksprimental psixologiya 12- mavzu diqqat konsentratsiyasini eksperimental o‘rganish 1. diqqat konsentratsiyasining o‘quv jarayonidagi o‘rnini o‘rganish. 2. diqqatning charchashi. 3. diqqat konsentratsiyaning beqarorligini o‘rganish. odamga har bir daqiqada atrof-muhitdan juda ko‘p narsa va hodisalar ta'sir etib turadi. lekin odamga ta'sir etayotgan bu narsa va hodisalarning hammasi bir xil aniqlikda aks ettirilmaydi. ulardan ayrimlari aniq yaqqol aks ettirilsa, boshqa birlari shunchaki juda xira aks ettiriladi, yoki umuman aks ettirilmaydi. bu esa ana shu odamga ta'sir etayotgan narsalarga diqqatning qay darajada qaratilishiga bog‘liqdir. demak, diqqatimiz qaratilgan narsa va hodisalar aniq va to‘la aks ettiriladi. diqqat tushunchasiga olimlar tomonidan bir qator ta'riflar keltirilganligi...

This file contains 9 pages in DOCX format (31.6 KB). To download "eksprimental psixologiya 12- mavzu", click the Telegram button on the left.

Tags: eksprimental psixologiya 12- ma… DOCX 9 pages Free download Telegram