bolalar psixologiyasi metodlari

DOCX 14 стр. 23,6 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 23,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

mavzu: bolalar psixologiyasi metodlari. reja: 1. bola ruhini o’rganishning metodologik prinsiplari. 2. bolalar psixologiyasini o’rganish metodlari. har bir fanning o’z predmetiga qarab bir qancha o’rganish va tekshirish metodlari bo’ladi. metod lotincha «methodas» so’zidan olingan bo’lib, ma’lum bir fanning predmetini tekshirish, o’rganish va tushuntirib berish usullarining yoki vositalarining yig’indisidir. bolalar psixologiyasi umumiy psixologiyaning maxsus sohasi bo’lgani tufayli u o’z predmetini o’rganishda umumiy psixologiyaning deyarli hamma metodlaridan foydalanadi. lekin umumiy psixologiyaning metodlaridan bolalarning asosiy faoliyatlariga moslashtirib qo’llaniladi. bolani o’rganish 2 asosiy shaklda: “ko’nadalangiga kesim” va “uzunasiga kesim” metodi deb nomlangan tadqiqot shakllarida amalga oshiriladi. tadqiqot “ko’ndalangiga kesim” shaklida o’tkazilganda turli yoshdagi bolalar guruhlarida muayyan psixologik jarayon, holat yoki xususiyat o’rganiladi va har xil yosh bosqichida bolalar ustidan olib borilgan tadqiqot natijalari o’zaro solishtiriladi. masalan: d. b. elkonin kichik, o’rta va katta maktabgacha yoshdagi bolalarning syujetli – rolli o’yinlariga xos xususiyatlarni o’rganib, o’zaro solishtirib bolalar o’yinlari taraqqiyotiga xos umumiy qonuniyatlarni aniqlagan. ko’ndalangiga kesim …

2 / 14

qali dasturning bola taraqqiyotiga ta’sirini aniqlash va u haqida xulosa chiqarish mumkin bo’ladi. “uzunasiga kesim” shaklidagi tadqiqot shuningdek, ayrim bolalarda longityud tadqiqot ham deb ataladi. tadqiqotning bu shakli ancha murakkab va ko’p vaqt talab etadi. longityud metodi orqali bir jinsli (xasan – xusan, fotima – zuhra) yoki aralash jinsli (xusan – zuhra) egizaklar kuzatiladi. shuning uchun bir qator tadqiqotlarning “ona kundaligi” deb nomlanishi bejiz emas. longityud metodi yordamida sub’ektiv omillarning o’ziga xosligi, ob’ektiv shart – sharoitlar va ijtimoiy muhitning sinaluvchiga ta’siri o’rganiladi. masalan; egizaklarning o’xshashligi va tafovuti; ta’sirlanishi, his – tuyg’ularning o’zgarishi; hulq – atvordagi illatlar, individual farqlar o’rganiladi. bola psixikasini o’rganish prinsiplari. bola psixikasini o’rganishda tadqiqotchi bir qator prinsplar – qoidalarga tayanishi, ularga rioya etishi lozim bo’ladi. bu qoidalar quyidagilardan iborat; 1). ob’ektivlik prinsipi – bu tadqiqotchidan ma’lumotlar bilan ularning talqinini aralashtirib yubormaslikni talab qiladi. masalan: mashg’ulot davomida “ bola oynadan tashqariga qarayotgan edi” – deb aytilsa, bu muayyan …

3 / 14

kasini shakllanishi jarayoni, bunda psixolog va pedogoglar ta’siri sinchkovlik bilan kuzatib borishni talab qiladi. ushbu prinsiplarga muvofiq oldindan; a) tadqiqot joyi va qilinadigan ish mazmuni aniqlanishi kerak: b) tadqiqotda o’rganiladigan sinaluvchilar tanlanmasi tuzilishi lozim: s) tadqiqot qaysi vaqtda va qanday vaqt oralig’ida o’tkazilishini belgilash zarur. ushbu bandlar belgilangach, ulardan chetga chiqmaslik kerak, ya’ni qandaydir sub’ektiv sabablar bilan shoshilinch xulosalar chiqarmaslik, tadiqotni bevaqt tugatish hollariga yo’l qo’ymaslik kerak. aks holda ob’ektivlik prinsipi buzilgan bo’ladi. bolalar psixologiyasi fanining asosiy metodlaridan biri kuzatish metodidir. kuzatish metodi 2 ga bo’linadi: 1) ob’ektiv; 2) sub’ektiv kuzatish metodi. bolalar psixologiyasida sub’ektiv, ya’ni o’z–o’zini kuzatishdan foydalanilmaydi. bolalar psixologiyasining asosiy metodlaridan biri sub’ektiv, ya’ni bolalarni tashqaridan kuzatib o’rganish metodidir. ob’ektiv kuzatish metodi har doim ma’lum maqsadga qaratilgan bo’lib, uning yordamida kishilarning turli psixik protsesslari hamda shaxsiy psixologik xususiyatlari o’rganiladi. bunda tarbiyachi va tekshiruvchi psixolog bolalarning xulq – atvorlari va xatti harakatlarini ularning turli – tuman faoliyatlarida tabiiy sharoitda …

4 / 14

sistemali tarzda kun sayin o’rganish kerak. kuzatish metodidan foydalanilganda bolalar turli o’yin faoliyatlari, didaktik mashg’ulotlar, mehnat faoliyatlarida xilma–xil psixik protsesslarning va individual xususiyatning namoyon bo’lishini o’rganish mumkin. kuzatish metodi uzluksiz yoki faoliyatni tanlab vaqti – vaqti bilan o’tkazilishi mumkin. bolalarni uzluksiz kuzatish metodi bilan o’rganilganda ularning barcha fe’l – atvorlari va xatti – harakatlari kundalik faoliyatlari davomida kompleks xolda o’rganiladi. uzluksiz kuzatish bir necha kun yoki bir necha oy davom etgandan so’ng to’plangan ma’lumotlar analiz qilinib, bolaga psixologik xarakteristika tuziladi, vaqti – vaqti bilan tanlab kuzatilganda bolaning barcha xulq – atvori va xatti – harakatlari emas, balki faqat ma’lum xatti – harakatlari (diqqati yoki xotirasi) bilan bog’liq bo’lgan tomonlari o’rganiladi. bolalar psixologiyasida kuzatish metodining alohida turli bolalar taraqqiyotini sermazmun qirralarini kuzatish va unda olingan dalillarni kundaliklarga yozib borish o’rganishdan iboratdir. bola taraqqiyoti haqidagi birinchi kundalik xix asrning ikkinchi yarmida ch.darvin tomonidan nashr etilgan. undan so’ng i.madыginakote, n.a.menchinskaya, v.s.muxinalar bolalar psixik …

5 / 14

il qilingan laboratoriyalarda turli asboblar yordami bilan o’tkaziladi. tabiiy eksperimentda biror psixik protsess o’rganilayotganda maxsus sharoit yuzaga keltiriladi. bolalar psixologiyasida eksperimentning har ikkala turidan keng foydalaniladi. biroq bu metodlardan bolalar psixiologiyasida foydalanishning o’ziga xos tomoni shundaki, bog’cha yoshidagi bolalar laboratoriya sharoitida o’tkaziladigan eksperimentlar bilan tabiiy sharoitda o’tkaziladigan eksperimentlarning farqiga bormaydilar. har ikkila holda ham, tajribalar vazifa tarzida emas, balki o’yin tarzida o’tkazilsa yaxshi natija beradi. eksperiment metodidan guruhlarda o’tkaziladigan mashg’ulotlar paytida keng foydalanish mumkin. masalan: turli yoshdagi bog’cha bolalar bilan o’tkaziladigan didaktik mashg’ulotlarda tabiiy eksperiment metodini qo’llash mumkin. bunda bolalarga har xil hayvonlar, parrandalar, mevalar, sabzavotlar tasvirlangan rasmli kartochkalarni aralash xolda berib, ularni guruhlarga ajratish topshiriladi. bolalar bu narsalarni qanday belgilariga qarab guruhlarga ajratishlarida ularning umumlashtirish xususiyatlarini o’rganish mumkin. odatda, guruh sharoitida o’tkaziladigan bunday eksperimentni tabiiy eksperiment deb yuritiladi. bolalar psixologiyasida tarkib toptiruvchi eksperiment metodidan ham foydalaniladi. bunda bolalarning u yoki bu xususiyati (psixologik xususiyati) tarkib toptiriladi va mustahkamlanadi. masalan: …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bolalar psixologiyasi metodlari"

mavzu: bolalar psixologiyasi metodlari. reja: 1. bola ruhini o’rganishning metodologik prinsiplari. 2. bolalar psixologiyasini o’rganish metodlari. har bir fanning o’z predmetiga qarab bir qancha o’rganish va tekshirish metodlari bo’ladi. metod lotincha «methodas» so’zidan olingan bo’lib, ma’lum bir fanning predmetini tekshirish, o’rganish va tushuntirib berish usullarining yoki vositalarining yig’indisidir. bolalar psixologiyasi umumiy psixologiyaning maxsus sohasi bo’lgani tufayli u o’z predmetini o’rganishda umumiy psixologiyaning deyarli hamma metodlaridan foydalanadi. lekin umumiy psixologiyaning metodlaridan bolalarning asosiy faoliyatlariga moslashtirib qo’llaniladi. bolani o’rganish 2 asosiy shaklda: “ko’nadalangiga kesim” va “uzunasiga kesim” metodi deb nomlangan tadqiqot shakllar...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (23,6 КБ). Чтобы скачать "bolalar psixologiyasi metodlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bolalar psixologiyasi metodlari DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram