Back

o’zbekistonda genetik tadqiqotlarning yo’lga qo’yilishi va zamonaviy genetikaning rivojlanishi

PPTX 82.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1711061378.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’zbekistonda genetik tadqiqotlarning yo’lga qo’yilishi va zamonaviy genetikaning rivojlanishi o’zbekistonda genetik tadqiqotlarning yo’lga qo’yilishi va zamonaviy genetikaning rivojlanishi reja. o'zbekistonda genetika sohasida ko'p yillar ishlagan mashhur olimlar. o'zbekistonda madaniy o'simliklar dunyo kollektsiyasini yaratish va boyitish sohasidagi ishlar. o'zbekistonda g'o'za genetikasi va selektsiyasining barpo etilishi va rivojlanishi vatanimiz atoqli olimlari g.s.zaytsev, s.s.kanash, a.a.avtonomov, l.v.rumshevich, l.g.arutyunova, v.i.kokuyev, k.a.vыsots-kiy, b.p.straumal, olib brogan ishlari. 1 o'zbekistonda genetika fanining shakllanishi va rivojlanishida dunyoga mashhur olim akademik n.i.vavilovning o'simliklar genetikasi, selektsiyasi va urug'chiligi haqidagi nazariy va metodik ilmiy-tadqiqot ishlarining natijasi katta ahamiyatga ega bo'ldi. ayniqsa uning madaniy o'simliklarning kelib chiqish markazlari haqidagi ta'limoti hamda n.i.vavilov va uning hamkasblari tomonidan sobiq ittifoqda dunyoda eng boy o'simliklar genofondidan iborat madaniy o'simliklar va ular-ning yovvoyi ajdodlarining dunyo kollektsiyasining yaratilishi o'zbekis-tonda madaniy o'simliklar genetikasi va selektsiyasida fundamental va amaliy tadqiqotlarni rivojlantirish uchun asos bo'ldi. o'zbekistonda genetika fanining aksariyat yo'nalishlari bo'yicha ilmiy- tadqiqot ishlarining hamda yuqori malakali mutaxassislar tayyor-lashning …
2
lmoqda. o'zbekis-tonda madaniy o'simliklar genofondi kollektsiyasini yaratishda atoqli olimlar n.i.vavilov, d.v.ter-avanesyan, g.s.zaytsev, f.m.mauyer, n.n.konstantinov va a.a.abdullayevlarning xizmati katta bo'ldi. hozirgi vaqtda g'o'za genofondini fundamental tadqiq qilish va uning takomillashgan sistematikasini yaratish sohasidagi ilmiy ishlar akademik a.a.abdullayev va uning shogirdlari (s.m.rizayeva, m.a.axme-dov, r.d.dariyev, r.sh.shodmonov, x.s.saydaliyev) tomonidan amalga oshirilmoqda. uning rahbarligida qator mamlakatlarga uyushtirilgan ekspeditsiyalar natijasida g'o'za genofondi kollektsiyasi boyitildi, sifati ko'tarildi. bu kollektsiyada yig'ib o'rganilgan g'o'za yovvoyi turlari 50 ga yaqinlashib qoldi. bunday kollektsiya dunyoda birinchi o'rinni egallaydi. g'o'za o'simligining yovvoyi va madaniy turlarining kelib chiqishi, evolyutsiyasi va sistematikasi sohasidagi fundamental ilmiy-tadqiqot ishlari natijasida gossypium l. turkumiga kiruvchi g'o'za turlarining morfobiologik, sitogenetik va genetik dalillarga asoslangan yangi sistematikasi asoslari yaratildi. 3 o'zbekiston g'o'za selektsiyasi va urug'chiligi institutidagi g'o'za kollektsiyasi genofondida 12000 dan ortiq namuna va navlar, o'zbekiston fa genetika va o'simliklar eksperimental biologiyasi institutida g'o'zaning 6500 nav va namunalari bor. o'simlikshunoslik institutida yaratilgan madaniy o'simliklarning dunyo kollektsiyasi tarkibida 80 turdan ortiq …
3
a.vыsots-kiy, b.p.straumal, s.s.sodiqov, a.d.dadabayev, sh.i.ibragimov, a.a.ab-dullayev, d.a.musayev, s.m.mirahmedov, n.n.nazirov, a.e.egamberdiyev, o.j.jalilovlarning nomlari bilan bog'liq. ular g'o'zada tur ichida, geografik va genetik uzoq turlar va kenja turlarni duragaylash, eksperimental mutagenez metodlarini qo'llashning nazariy va metodik muammolarini tadqiq qilib g'o'za selektsiyasining samaradorligini oshirib, qator o'rta va va ingichka tolali navlarni yaratdilar. bu navlarni amaliyotda qo'llash natijasida sobiq ittifoqda ekilayotgan navlarning o'rniga yuqori samarali navlar ekib almashtirishlar o'tkazildi. mustaqillik davrida nav almashtirish jarayoni samarali amalga oshirilmoqda. 1922 yildan boshlab to hozirga qadar respublikada 6 marta nav almashtirish o'tkazildi. har vaqtning o'ziga xos biogeotsenoz xususiyatlari namoyon bo'lishligi evaziga selektsiya jarayoni uzluksiz va doimiy xarakterga ega. irsiyatning genetik qonuniyatlariga asoslanib selektsioner yaqin kelajakdagi sharoitlarga adaptiv bo'lgan navlarning genmanbalariga ega bo'lgan selektsion materiallarni hozirdan zaxirada yaratishi lozim. bu strategik muhim ahamiyatga ega bo'lgan yo'nalishda mavjud bo'lgan boy genofonddan foydalangan holda ilmiy-amaliy tadqiqotlar g'o'za selektsiyasi va urug'chiligi institutida a.b.amanturdiyev rahbarligida keng miqyosda olib borilmoqda va bugungi kunda …
4
iy tadqiqotlar qilish uchun dastavval uning gomozigotali belgilariga ega bo'lgan genetik kollektsiyasini yaratish zarur. bu sohadagi ilmiy-tadqiqot ishlar o'zbekiston milliy universitetida keyingi 50 yil davomida d.a.musayev va uning shogirdlari va xodimlari (m.f.abzalov, a.s.almatov, s.a.zakirov, sh.turabekov, s.t.musayeva, g.n.fatxullayeva, h.xolmatov va boshqalar) tomonidan olib borildi va borilmoqda. o'zbekistonda ko'p yillik amalga oshirilgan fundamental genetik tadqiqotlar natijasida g'o'zaning tola hosildorligining irsiylanishini belgilovchi genlar kashf etildi va ularning funktsiyasi aniqlandi. olingan dalillarga asoslanib tola hosildorligi (tola chiqishi) ning genetik determinatsiyasi haqida yangi nazariya yaratildi. bu nazariyaga binoan tola hosildorligini rivojlantirishda allel bo'lmagan ko'p genlar ishtirok etib, ularning faoliyatida bir vaqtning o'zida polimeriya, komplementariya, dominant va retsessiv epistaz, pleyotropiya tipidagi genlarning o'zaro ta'siri tola hosildorligining irsiylanishi va rivojlanishini ta'min etadi. bu nazariyaga asoslanib 40 yildan ortiq vaqt ichida izogen (gomozigotali) liniyalar duragaylari avlodlarini genetik tahlil qilish natijasida bu muhim belgi bo'yicha har xil gomozigotali genotipga va alьternativ fenotipga ega bo'lgan dunyoda tenggi yo'q izogen liniyalar …
5
a oshirdi. o'simliklar biologiyasi, genetikasi, selektsiyasi, urug'chiligi sohasidagi ilmiy tadqiqotlarni jadallashtirish hamda yangi navlar yaratish muddatini qisqartirishdek o'ta dolzarb masala sohasidagi tadqiqotlar o'zbekiston g'o'za selektsiyasi va urug'chiligi ilmiy tadqiqot institutida professor yu.ikromov va uning shogirdlari (s.berdiyev, s.usmonov, a.saidkarimov) tomonidan samarali amalga oshirildi. institutning butun yil davomida tajriba qo'yish imkoniyatiga ega bo'lgan noyob “fitotron” selektsion-issiqxona kompleksida olib borilgan ko'p yillik tajribalar natijasida bir yilda g'o'zaning uch avlod genetik materiallari olinib, uning selektsiya jihatidan, xo'jalikda ahamiyatli va kasalliklarga chidamlilik belgilari bo'yicha tahlil qilish va baholash-ning ekspress (tezkor) metodlari yaratildi. bu sohadagi tadqiqotlar natijasiga asoslangan selektsiya jarayonini jadallashtirishga qaratilgan metodik qo'llanmalar yaratildi va amaliyotga tavsiya etildi. g'o'za o'simligi genetikasining dolzarb muammolari qatoriga g'o'zaning introgressiv liniyalarini yaratish va ulardan g'o'zaning yangi genotipida geografik uzoq yarim yovvoyi va yovvoyi turlarining adaptiv belgilarining genlarini mujassamlashtirgan navlar yaratishning metodik asoslarini ishlab chiqish ham kiradi. bu boradagi ilmiy-tadqiqot ishlar g'o'za selektsiyasi va urug'chiligi institutida a.e.egamber-diyev rahbarligida, o'zmu genetika …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekistonda genetik tadqiqotlarning yo’lga qo’yilishi va zamonaviy genetikaning rivojlanishi"

1711061378.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’zbekistonda genetik tadqiqotlarning yo’lga qo’yilishi va zamonaviy genetikaning rivojlanishi o’zbekistonda genetik tadqiqotlarning yo’lga qo’yilishi va zamonaviy genetikaning rivojlanishi reja. o'zbekistonda genetika sohasida ko'p yillar ishlagan mashhur olimlar. o'zbekistonda madaniy o'simliklar dunyo kollektsiyasini yaratish va boyitish sohasidagi ishlar. o'zbekistonda g'o'za genetikasi va selektsiyasining barpo etilishi va rivojlanishi vatanimiz atoqli olimlari g.s.zaytsev, s.s.kanash, a.a.avtonomov, l.v.rumshevich, l.g.arutyunova, v.i.kokuyev, k.a.vыsots-kiy, b.p.straumal, olib brogan ishlari. 1 o'zbekistonda genetika fanining shakllanishi va rivojlanishida dunyoga mashhur olim akademik n.i.vavilovning o'simliklar genetikasi, selektsiyasi va u...

PPTX format, 82.1 KB. To download "o’zbekistonda genetik tadqiqotlarning yo’lga qo’yilishi va zamonaviy genetikaning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekistonda genetik tadqiqotl… PPTX Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
o’rta osiyolik buyuk allomalarning mustaqil o’zbekistonda ilmiiy merosini o’rganishni yo’lga qo’yilishi — PPTX PPTX
o’rta osiyolik buyuk allomalarning mustaqil o’zbekistonda ilmiiy merosini o’rganishni yo’lga qo’yilishi
— 6.7 MB
ta’lim sohasida xalqaro hamkorlikning yo’lga qo’yilishi yutuqlar va kamchiliklar — DOC DOC
ta’lim sohasida xalqaro hamkorlikning yo’lga qo’yilishi yutuqlar va kamchiliklar
— 1.3 MB
o’zbekistonda fermerchlikning rivojlanishi — DOCX DOCX
o’zbekistonda fermerchlikning rivojlanishi
27 pages 318.7 KB
o’zbekistonda o’lkashunoslikning rivojlanishi — PPTX PPTX
o’zbekistonda o’lkashunoslikning rivojlanishi
10 pages 593.8 KB
o’zbekistonda basketbolning rivojlanishi — DOC DOC
o’zbekistonda basketbolning rivojlanishi
— 38.0 KB
metadologiya va tarixiy tadqiqotlarning zamonaviy usullari — PPTX PPTX
metadologiya va tarixiy tadqiqotlarning zamonaviy usullari
10 pages 7.4 MB
o’zbekistonda genetik injeneriya va biotexnologiya fani yutuqlari — PPTX PPTX
o’zbekistonda genetik injeneriya va biotexnologiya fani yutuqlari
— 1.1 MB
o’zbekistonda o’lkashunoslik fanining rivojlanishi — PPTX PPTX
o’zbekistonda o’lkashunoslik fanining rivojlanishi
9 pages 2.0 MB
o’zbekistonda zoologiya tadqiqotining rivojlanishi — PPTX PPTX
o’zbekistonda zoologiya tadqiqotining rivojlanishi
15 pages 1.0 MB
zamonaviy odamning evolyutsiyasi va genetik o'zgarishlar — PDF PDF
zamonaviy odamning evolyutsiyasi va genetik o'zgarishlar
21 pages 1.1 MB
o’zbekistonda ibc container(larni) ishlab chiqarishni yo’lga qoyish. — PPTX PPTX
o’zbekistonda ibc container(larni) ishlab chiqarishni yo’lga qoyish.
11 pages 372.1 KB