tog‘ jinslarining fizik-mexanik xossalari

PPTX 39 pages 315.8 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 315.8 KB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги қарши муҳандислик иқтисодиёт институти “иқтисодиёт” факультети иқтисодиёт кафедраси қишлоқ хўжалиги иқтисодиёти фанидан силлабус қарши - 2015 tog‘ jinslarining fizik-mexanik xossalari 2 reja 5.1. tog‘ jinslari va ularning fizikaviy- mexanikaviy xossalari 5.2. tog‘ jinslarining tuzilishi, tarkibi, g‘ovak ligi va о‘tkazuvchanligi 5.3. tog‘ jinslarini hosil qiluvchi minerallar 5.4. tog‘ jinslarida neft, gaz va suvning joylashish shartlari 5.1. tog‘ jinslari va ularning fizikaviy- mexanikaviy xossalari tog‘ jinslari deb bir xil yoki turli minerallar hamda boshqa jinslarning bо‘laklaridan tarkib topgan, yer qobig‘ini tashkil etuvchi mustahkam yoki yumshoq birikmalarga aytiladi. yer shari xilma-xil tog‘ jinslari va minerallardan tashkil topgan. litosferani tashkil qiluvchi tog‘ jinslari (ohaktosh, granit, qum, gil, tuproq) asosan turli minerallarning yig‘indisidir. shuning uchun tog‘ jinslarini tashkil qilgan minerallar bilan tanishmasdan, ularning fizik, kimyoviy xossalarini о‘rganmasdan tog‘ jinslarini bilish qiyin tog‘ jinslarini tashkil qiluvchi muhim minerallarning turi 50 tadan oshmaydi va ular asosan 9 ta kimyoviy …

2 / 39

da va gohida quruqliklarda tо‘planadi. ximogen jinslar kimyoviy tarkibi bо‘yicha turlicha bо‘ladi. kelib chiqishiga kо‘ra gillarning ham katta qismi kimyoviy jinslarga kiradi. gillardagi gilli minerallarning о‘lchamlari 0,005 mm dan oshmaydi; diagenez bosqichini kechirgan gillar argillitlar deyiladi. organogen jinslar asosan chig‘anoqlar yoki oddiy organizmlarning skeletlarini bо‘laklaridan tashkil topgan turli ohaktoshlar va kremniyli jinslardan iborat. ularga yonuvchi slanslar, neft va boshqalar kiradi. ularning hosil bо‘lishida kimyoviy jarayonlar katta rol о‘ynaydi, lekin neft organik yо‘l bilan hosil bо‘ladi piroklastik jinslar (grekcha: «pir»–olov, «clastikos»-maydalangan) genetik jihatdan magmatik jarayonlar bilan bog‘liq, hosil bо‘lishi va tashqi kо‘rinishiga kо‘ra chо‘kindi jinslar guruhiga kiradi. chо‘kindi jinslarning bо‘laklari turgan joyida vaqt о‘tishi bilan tо‘plangan har bir bо‘lak orasiga erigan ohak yoki gil kirib, ularning birini ikkinchisi bilan biriktiradi. biriktiruvchi (sementlovchi) modda har xil: gilli, temirli, ohakli, kremniyli, fosforitli va aralash (gilli-ohakli) modda bо‘lishi mumkin. chо‘kindi jinslarning tavsiflashda ularning sementlovchi qismi aniqlanadi. jinsning zichligi, qattiqligi va tuzilishi uning sementlovchi qismga …

3 / 39

m), kapillyar (508-0,2 mkm) va subkapillyar turlarga bо‘linadi. yuqori kapillyar kanallarda suv, neft va gaz gravitatsion kuch ta’sirida erkin siljiydi. kapillyar kanallarda esa molekulyar ilashish (adgeziya) kuchlarining paydo bо‘lishi evaziga eritmaning g‘ovak muhitdagi harakati qiyinlashadi. subkapillyar g‘ovaklik gilli tog‘ jinslari uchun tegishli bо‘lib, suv, neft va gazning harakatini cheklaydi. bunday g‘ovaklarda eritma sizilishi (filtratsiyasi) sodir bо‘lmaydi. mahsuldor qatlamlarda neft va suvning harakatlanishi о‘zaro tutash bо‘lgan g‘ovak kanallarda о‘lchamlari qiymatlari 0,2 mkm dan katta bо‘lganda sodir bо‘ladi. g‘ovaklilik koeffitsiyenti sonli yoki foizli qiymatlarda ifodalanadi. tog‘ jinslarining tо‘liq (absolyut) g‘ovakligi quyidagi formula orqali ifodalanadi: (5.3) bu yerda: - g‘ovak muhitning umumiy hajmi; - tog‘ jinsining tо‘liq hajmi. g‘ovaklik koeffitsiyenti % da quyidagicha ifodalanadi: (5.4) 5.1-jadval tog‘ jinslarining g‘ovakligini о‘zgarish chegaralari № tog‘ jinslari g‘ovaklik koeffitsiyenti, birlik ulushida 1 qumoqtosh 0,035-0,29 2 ohaktoshlar va dala g‘ishtlar 0,005-0,330 3 qum 0,060-0,520 4 loy 0,060-0,500 5 gilli slanslar 0,005-0,014 tog‘ jinslaridagi umumiy g‘ovak- liklarni neft, …

4 / 39

b, u (3.6) formulaga qо‘yilsa, unda о‘tkazuvchanlik koeffitsiyenti quyidagicha ifodalanadi: ; [m2] (5.7) bu yerda: q - tog‘ jinsi orqali о‘tadigan eritmaning hajmiy sarfi, m3/cek; f - namunaning kо‘ndalang kesim yuzasi, m2. sizilish koeffitsiyentini о‘lchov birligining fizik ma’nosi sizilish jarayonida о‘tkazuvchan g‘ovak muhit kanallarining kо‘ndalang kesim yuzasining о‘lchamlarini tavsiflaydi. neftlilik kollektorlarining о‘tkazuvchanligi katta oraliq qiymatlarda о‘zgaradi. kо‘pgina neft konlarida tog‘ jinslarining о‘tkazuvchanligi 0,1-2 mkm2 ga teng. agar burmaning ustki qismida va tubida kuchsiz о‘tkazuvchan tog‘ jinslari joylashgan bо‘lsa, bunday hollarda neft va gaz suv ustiga suzib chiqadi, antiklinal gumbaziga tushadi va tutqichlarga tо‘planadi (5.1-rasm, a). 5.1-rasm. tutqichlar turi: a-gumbazli; b-litologik; d-tektonik; e-stratigrafik 5.3. tog‘ jinslarini hosil qiluvchi minerallar tog‘ jinslarining granulometrik tarkibi undagi har xil kattalikdagi donalarni о‘lchamlari bо‘yicha tarkibiy miqdoriga qarab belgilanadi. g‘ovaklik, о‘tkazuvchanlik, solishtirma yuza va g‘ovaklik muhitining kapillyar xossalari tog‘ jinslarining granulometrik tarkibiga bog‘liq tog‘ jinslarini zarrachalarining о‘lchami katta oraliq chegaralarda о‘zgaradi. tog‘ jinslari donalarining о‘lchamlari bо‘yicha …

5 / 39

ing joylashish shartlari mahsuldor qatlamdagi tog‘ jinslarining tarkibini, bosimini va haroratning о‘zaro nisbatlari kabi omillarga bog‘liq ravishda neft, gaz va suv turli agregat holatlarda: suyuq, gazsimon va neftgaz aralashmalari kо‘rinishlarida bо‘ladi. neft, gaz va suv uyumda zichliklarining kattaligi bо‘yicha aniq ketma-ketlikda joylashgan bо‘ladi, uyumning yuqori qismida gaz uning tagida neft va neftning pastki qismida suv bо‘ladi. uyumlar neftli, gazli, gazneftli, gaz kondensatli va neftgazkondensatli turlarga bо‘linadi. uyumning neftli va gazli qismlarida neft va gazdan tashqari kapillyar bosim kuchlari tasirida g‘ovakliklar va yoriqlarning devorlarida pardali qatlam shaklidagi suv ushlanib turadi. kimyoviy tarkibi bо‘yicha bu suv ham qatlam tubi yoki chetki suvlar kabidir. xulosa tog‘ jinslarining xilma-xilligi, kelib chiqishi, guruhlarga bо‘linishi, neft va gaz uyumlarini tо‘planishi uchun sharoitlarni hosil bо‘lishi, mexanik, fizik va kimyoviy xossalari, tutqichlarning turlari, yer qobig‘ida qatlam bosimini va haroratini о‘zgarish qonuniyatlari, burg‘ilash ishlarini olib borish uchun anomallik xususiyatlarini baholanishi tо‘g‘risidagi ma’lumotlar keltirilgan. этиборингиз учун рахмат image1.wmf image2.wmf oleobject1.bin …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tog‘ jinslarining fizik-mexanik xossalari"

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги қарши муҳандислик иқтисодиёт институти “иқтисодиёт” факультети иқтисодиёт кафедраси қишлоқ хўжалиги иқтисодиёти фанидан силлабус қарши - 2015 tog‘ jinslarining fizik-mexanik xossalari 2 reja 5.1. tog‘ jinslari va ularning fizikaviy- mexanikaviy xossalari 5.2. tog‘ jinslarining tuzilishi, tarkibi, g‘ovak ligi va о‘tkazuvchanligi 5.3. tog‘ jinslarini hosil qiluvchi minerallar 5.4. tog‘ jinslarida neft, gaz va suvning joylashish shartlari 5.1. tog‘ jinslari va ularning fizikaviy- mexanikaviy xossalari tog‘ jinslari deb bir xil yoki turli minerallar hamda boshqa jinslarning bо‘laklaridan tarkib topgan, yer qobig‘ini tashkil etuvchi mustahkam yoki yumshoq birikmalarga aytiladi. yer shari xilma-xil tog‘ jinslari va minerallardan tashki...

This file contains 39 pages in PPTX format (315.8 KB). To download "tog‘ jinslarining fizik-mexanik xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tog‘ jinslarining fizik-mexanik… PPTX 39 pages Free download Telegram