asosiy vositalar amortizatsiya ajratmasining hisobi

DOCX 14 pages 29.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.5 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

asosiy vositalar amortizatsiyasi. eskirish hisobi mavzu: asosiy vositalar amortizatsiya ajratmasining hisobi reja: 1. asosiy vositalar amortizatsiya ajratmasining hisobini hisobga olishda quyidagi atama va tushunchalar 2. bajarilgan ish hajmiga proporsional hisoblash usuli 3. xizmat yillari yig’indisiga proporsional hisoblash usuli 1. asosiy vositalarning amortizatsiyasi (eskirishi) ni hisobga olishda quyidagi atama va tushunchalar muhim rol o’ynaydi. 2. amortizatsiya – bu asosiy vositalarning amartizatsiyalanadigan qiymatini foydali xizmat muddati ichida yangi yaratilgan mahsulot (ish, xizmat) qiymatiga kiritish 3. bxms №5, p.9). 4. eskirish –bu asosiy vositaning belgilangan me’yorlar bo’yicha hisoblangan amartizatsiya summasi. 5. amortizatsiyalanadigan qiymat - asosiy vositaning boshlang’ich qiymatidan ko’zda tutilayotgan likvidatsion qiymatni chegirgandan keyin qolgan qiymat ( bxms № 5, p.8). 6. likvidatsion qiymat - bu asosiy vositalarni foydali xizmat muddati oxirida likvidatsiya qilish chog’ida vujudga keladigan aktivlarning ularni olishga ketgan likvidatsiya harajatlari chegirib tashlangandan keyin qolgan qiymati (bxms № 5, p.14). asosiy vositalarni likvidatsiyasi natijasida olinadigan aktivlarga xom-ashyo va materiallar, inventarlar, ehtiyot …

2 / 14

iq, korxonaning o’zi mustaqil asosiy vositalarni qabul qilib olish vaqtida belgilashi mumkin. likvidatsion qiymatni ko’zda tutish majburiy hisoblanmaydi. shuning uchun bu qiymat bo’lmasligi ham mumkin. bunday holda asosiy vositaning amortizatsiyalanadigan qiymati bevosita uning boshlang’ich qiymatidan iborat bo’ladi. bxms № 5 «asosiy vositalar»ga muvofiq asosiy vositalarni yillik amortizatsiya (eskirish) summasi (as) qo’yidagicha aniqlanadi: · qoldiq qiymat ko’zda tutilgan asosiy vositalar bo’yicha boshlang’ich qiymat – likvidatsion qiymat as = ------------------------------------------------------------- (1) xizmat muddati · qoldiq qiymat ko’zda tutilmagan asosiy vositalar bo’yicha boshlang’ich qiymat as = ------------------------------ (2) xizmat muddati barcha asosiy vositalar bo’yicha likvidatsion qiymatni belgilangan miqdorlari yoki ularni belgilanmaganligi ham korxonalarning buyruq bilan tasdiqlangan hisob siyosatlarida to’liq o’z aksini topishi lozim. hisob siyosatida asosiy vositalar bo’yicha foydali xizmat muddati ichida jamlanib boruvchi amortizatsiyani (eskirishni) hisoblash usullari ham belgilab olingan bo’lishi kerak. bxms №5 «asosiy vositalar» ga muvofiq (p.23,24) jamlangan amortizatsiya (eskirish) ni hisoblash qo’yidagi usullar bo’yicha amalga oshirilishi mumkin: bir maromda …

3 / 14

ga tortish jihatlari ham aniq belgilab olingan bo’lishi lozim. amortizatsiya (eskirish) ni hisoblash usullarining moxiyatini, ularning solik solish bazasiga ta’sirini qo’yidagi misol asosida ko’rib chiqaylik. aytaylik, avtomashinaning boshlang’ich qiymati – 1000000 so’m, korxona tomonidan ko’zda tutilgan likvidatsion qiymat – 100000 so’m, xizmat muddati – 5 yil, yillik eskirish me’yori – 20%. texnik pasportida xizmat muddati davrida ko’zda tutilgan ish hajmi (soatlarda) – 10000 soat. mashinaning haqiqatda ishlagan vaqti hisob ma’lumotlari bo’yicha 1-yilda – 2000 soat, 2-yilda – 3000 soat, 3-yilda – 2500 soat, 4-yilda – 1500 soat, 5-yilda – 1000 soat. bir maromda hisoblash usuli. ushbu usulning mohiyati shundaki, u amortizatsiyalanadigan qiymatni foydali xizmat muddat davomida bir maromda (miqdorda) hisoblashni, jamlangan amortizatsiya (eskirish) ni bir maromda ko’payib borishini va qoldiq qiymatini bir maromda kamayib borishini taqozo etadi. yillik amortizatsiya (eskirish) summasi ushbu usulda 180000 so’mni tashkil etadi. 1000000 – 100000 900000 as = ------------------------------- = -------------- = 180000 so’m 5 …

4 / 14

izatsiya (eskirish) summasi topib olinadi. bizning misolimizda u 90 so’mga teng (900000 : 10000 = 90). avtomobilning xizmat muddati yillarida haqiqatda bajargan ish hajmiga proporsionlal hisoblanadigan, jamlangan amortizatsiya (eskirish) summasi, shuningdek qoldiq qiymat qo’yidagicha bo’ladi: yil-lar boshlan-g’ich qiymat amorti-zatsiyala-nadigan qiymat ish hajmi, soat amorti-zatsiya me’yori, so’m yillik amorti-zatsiya jamlan-gan amorti-zatsiya qoldiq qiymat 1 1000000 900000 2000 90 180000 180000 820000 2 1000000 900000 3000 90 270000 450000 550000 3 1000000 900000 2500 90 225000 675000 325000 4 1000000 900000 1500 90 135000 810000 190000 5 1000000 900000 1000 90 90000 900000 100000 ushbu usulda ko’rinib turibdiki, yillik hisoblangan amortizatsiya (eskirish) summasi haqiqiy bajarilgan ish hajmiga qarab turlicha bo’lgan. 1-yilda hisoblangan amortizatsiya (eskirish) summasi soliq kodeksida belgilangan me’yorga mos keladi va u soliq solish bazasiga qayta kirmaydi. 2-yilda me’yordagidan 90000 so’m (270000-180000) ortiqcha amortizatsiya (eskirish) hisoblangan. ushbu summa ikkinchi yil soliq hisob-kitoblarida foyda solig’ini hisoblash bazasiga qayta qo’shiladi.3-yilda me’yordagidan 45000 so’m …

5 / 14

siga proporsional hisoblash usuli. ushbu usulda xizmat yillari yig’indisi topib olinadi va ularning hissasi teskari holda belgilanadi. bizning misolimizda xizmat yillari yig’indisi 15 ga teng (1+2+3+4+5). yillar hissasi: 1- yil uchun - 5/15; 2- yil uchun - 4/15; 3- yil uchun - 3/15; 4- yil uchun - 2/15; 5- yil uchun - 1/15. ushbu usulda hisoblangan va jamlangan amortizatsiya (eskirish) summasi, shuningdek qoldiq qiymat xizmat yillari ichida qo’yidagicha bo’ladi: yillar boshlan-g’ich qiymat amorti-zatsiyala-nadigan qiymat amorti-zatsiya me’yori yillik amorti-zatsiya jamlan-gan amorti-zatsiya qoldiq qiymat 1 1000000 900000 5/15 300000 300000 700000 2 1000000 900000 4/15 240000 540000 460000 3 1000000 900000 3/15 180000 720000 280000 4 1000000 900000 2/15 120000 840000 160000 5 1000000 900000 1/15 60000 900000 100000 kumulyativ usul amortizatsiya (eskirish) ning tezlashtirilgan usullaridan biri hisoblanadi. shuning uchun xizmat muddatining birinchi yillarida amortizatsiya (eskirish) me’yoridan ko’p miqdorda, keyingi yillarda esa me’yordan kam miqdorda hisoblanadi. bizning misolimizda birinchi ikki yilda miqdordan …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy vositalar amortizatsiya ajratmasining hisobi"

asosiy vositalar amortizatsiyasi. eskirish hisobi mavzu: asosiy vositalar amortizatsiya ajratmasining hisobi reja: 1. asosiy vositalar amortizatsiya ajratmasining hisobini hisobga olishda quyidagi atama va tushunchalar 2. bajarilgan ish hajmiga proporsional hisoblash usuli 3. xizmat yillari yig’indisiga proporsional hisoblash usuli 1. asosiy vositalarning amortizatsiyasi (eskirishi) ni hisobga olishda quyidagi atama va tushunchalar muhim rol o’ynaydi. 2. amortizatsiya – bu asosiy vositalarning amartizatsiyalanadigan qiymatini foydali xizmat muddati ichida yangi yaratilgan mahsulot (ish, xizmat) qiymatiga kiritish 3. bxms №5, p.9). 4. eskirish –bu asosiy vositaning belgilangan me’yorlar bo’yicha hisoblangan amartizatsiya summasi. 5. amortizatsiyalanadigan qiymat - asosiy vositaning boshlang...

This file contains 14 pages in DOCX format (29.5 KB). To download "asosiy vositalar amortizatsiya ajratmasining hisobi", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy vositalar amortizatsiya … DOCX 14 pages Free download Telegram