o‘simliklarda organik moddalar hosil bo`lishi

DOC 19 sahifa 154,0 KB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 154,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

o‘simliklarda organik moddalar hosil bo`lishi reja: 1. o‘simliklarda uzoq va yaqin masofali moddalar transporti 2. organik moddalarni harakatlanish bosqichlari 3. o‘simliklarda moddalar transporti o‘simliklarda moddalar transporti o‘simliklar tanasida sodir bo‘layotgan hayotiy jarayonlarning eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri moddalarning harakatidir (transporti). ayrim organlarda hosil bo‘lgan yoki shimib olingan birikmalarning boshqa organlarga siljishi, o‘tishi va taqsimlanishi natijasida barcha fiziologik jarayonlarning o‘zaro birligi ta’minlanadi. bunday transport o‘z navbatida o‘simliklarning o‘sishi, rivojlanishi va hosildor-lik darajasini tavsiflaydi. o‘simliklarda moddalar transporti asosan ikki yo‘nalishda sodir bo‘ladi: pastdan yuqoriga va yuqoridan pastga yo‘naladigan oqimlar mavjud. o‘simliklar ildizi orqali qabul qilgan suv va unda erigan mineral moddalarning pastdan yuqoriga qarab harakati tanadagi ksilema naylari bo‘ylab sodir bo‘ladi (2.2.-va 5.5.- bo‘limlarga qarang). barglarda fotosintez jarayonida hosil bo‘lgan organik moddalar floema naylari bo‘ylab pastga yo‘naladi (66-chizma). oqim yo‘nalishlari ikki xil: yaqin va uzoq masofali xususiyatga ega. yaqin masofali transport hujayra va to‘qimalarda bo‘lib, asosan uch yo‘l orqali amalga oshadi. simplast oqim …

2 / 19

ddalarning hara-katlanishi bir necha bosqichlardan tashkil topgan. dastlabki bosqichda xloroplastlarda fotosintez jarayonida hosil bo‘lgan organik moddalar — sodda birikmalar fosfoglitserin kislotasi (fgk), fosfoglitserin aldegidi (fga), fosfodioksiatsetoni (fda) yoki suvda eriydigan sha-karlar xloroplast membranasi orqali sitoplazmaga o‘tadi. sodda organik birikmalarning xloroplastlardan sitoplazmaga o‘tishi hujayra ichidagi yo‘l bo‘lib, yaqin masofali harakatdir (67-chizma). ikkinchi bosqichda sitoplazmaga o‘tgan sodda uglevodlardan fruktoza-difosfat va fruktozafosfat-glyukoza-fosfat hosil bo‘ladi. bu moddalarning bir qismi hujayra metabolizmi ( nafas olish va boshqa jarayonlar) uchun sarflanadi. qolgan asosiy qismi suvda yaxshi eriydigan glyukozagacha o‘zgaradi va yonma-yon joylashgan hujayra-larga simplast, apoplast oqimlar orqali o‘tadi. bu oqimlar oraliqhujayralargacha yetib boradi. oraliqhujayralar mezofill hujayralari bilan elaksimon hujayralar o‘rtasida joylashgan. uchinchi bosqichda oraliqhujayralar organik moddalarni qabul qilib, ularni floema naylariga o‘tkazadi. bu jarayonda oraliq hujayralar nasos funksiyasini bajaradi va atf molekulasining) pergiyasi sarflanadi. yakuniy bosqichda (to‘rtinchi bosqich) floema elementlariga o‘tgan organik moddalar uzoq masofali transport vositasida o‘simlikning hamma tirik to‘qimalari va organlariga yo‘naladi. laksimon naylarning …

3 / 19

‘xtagan barglardan ham assimilyatorlarii so‘rib olachi. modlalarningharakatlanish tezligi harorat, suvrejimi, mineral oziq-ch.shshp, fotosintez, nafas olish va boshqalarga bog‘liqholda o‘zgaradi. iroratning pasayishi, to‘qimalarda suv taqchilligining ro‘yobga ksli-pi1, nafas olish jadalligining (kislorod yetmaslik, zaharli moddalar |;p.sirida) pasayishi natijasida energiyaning kamayishi, fsposintez jldalligining pastligi natijasida organik moddalarning kam hosil tivuiniin kabilarning ta’siridan organik moddalarning harakatlapishi ham sustlashadi. o‘z navbatida, o‘simlik funksiyalarining ingeg-ratsiyasida va fiziologik jarayonlarning faolligini belgilashda moddalartransportiningham roli katta. a.l.kursanov (1976) o‘z shogirdlari bilyan aniqlashicha, organik moddalar voyaga yetgan barglardan yosh barglarga o‘tadi. generativ organlarning (gul va meva) hosil bo‘lish davrida ularga yaqin joy-lashgan barglar organik moddalarni generativ organlarni ta’min-lashga yo‘naltiradi. ayniqsa, fiziologik faol (o‘stiruv) moddala-ri ko‘p bo‘lgan generativ organlar organik moddalarni ko‘proqo‘zi-ga tortadi va yaxshiroq rivojlanadi. organik moddalar yegishmay qolgan organlarning rivojlanishi sustlashadi, ayniqsa, yo'sh generativ organlar (g‘uncha va gullar) ko‘proq to‘kiladi. o‘simliklarda sodir bo‘ladigan bu jarayonlarni o‘rganish va ularning oldini olish . tadbirlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish bilan …

4 / 19

simliklarda quyosh nuri ta'sirida va xlorofill donachalari ishtirokida anorganik moddalardan organik moddalar hosil bolishi va havoga kislorod ajralib chiqish jarayonifotosintez deyiladi. fotosintez-yunoncha so‘z bo‘lib, «fotos»- yorug’lik va «sintez»-qo’shish, birlashtirish degan makoni anglatadi. ijodiy faoliyatining asosiy qismini yashil o'simliklardagi fotosintez jarayonini o'rganishga bag'ishlagan va fanga oyining munosib hissasini qo'shgan rus olimi a. timiryazevdir. u oyining «quyosh, hayot va xlorofill» nomli kitobida fotosintez jarayonini asoslab bergan. o'simliklar suv va unda erigan mineral moddalarni (tuzlarni) tuproqdan ildiz tukchalari orqali so‘rib olishi sizlarga ma'lum. suv va unda erigan mineral moddalar ildiz bosimi ostida va barg hujayralarining sovishi tufayli dastlab ildiz naychalariga sizib ortadi, so'ngra poyaga, va nihoyat, barg tomirlaridagi naychalar orqali barglarga ortadi. barg hujayralariga suv bilan bir vaqtda og’izchalar orqali havodan karbonat angidrid gazi kiradi. barg eti hujayralaridagi xlorofill donachalari ishtirokida va yorug’lik ta'sirida organik moddalar hosil boqadi. bu jarayonda xlorofill donachalarida karbonat angidrid suv bilan birikadi. organik bog‘lovchi moddalar nafaqat yo‘l qurilishida, …

5 / 19

ish texnologiyasiga ko‘ra organik bog‘lovchi moddalarni quyidagi guruhlarga bo‘lish mumkin: – tabiiy, neftli, slanets bitum bog‘lovchilari; ular naften, aromatik va metan qatorli uglevodorodlardan tashkil topgan bo‘lib, kislorod, oltingugurt va azotli moddalarning birikishidan hosil bo‘lgan; – toshko‘mir, torf, yog‘och qatronli bog‘lovchilar; asosan, aromatik uglevodorodlardan tashkil topgan; xom ashyoning xiliga qo‘ra bitum va qatronlar quyidagi guruhlarga bo‘linadi: asfaltli tog‘ jinslari (asfaltli ohaktosh, qumtosh, qumlar va boshqalar) tarkibidagi tabiiy bitum, neft va ularning smola qismlarini qayta ishlab olinadigan neft bitumlari; yonuvchan bitumli slanetslarni haydashdan (tarkibiy qismlarga ajratish) hosil bo‘lgan moddani qayta ishlab olinadigan slanets bitumlari; toshko‘mirni quruq holda haydab olinadigan toshko‘mir qatroni; torfni quruq holda haydab olinadigan torf qatroni va yog‘ochni quruq holda haydab olinadigan yog‘och qatroni. organik bog‘lovchilarni asosiy xossalariga va tarkibiga ko‘ra quyidagi sinflarga bo‘lish mumkin: – qattiq bitum va qatronlar 20–25°s haroratda quyuq, 120– 180°s da esa suyuq holatga aylanadi; – qayishqoq bitum va qatronlar yuqoridagi haroratlarda qayishqoq va oquvchan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘simliklarda organik moddalar hosil bo`lishi" haqida

o‘simliklarda organik moddalar hosil bo`lishi reja: 1. o‘simliklarda uzoq va yaqin masofali moddalar transporti 2. organik moddalarni harakatlanish bosqichlari 3. o‘simliklarda moddalar transporti o‘simliklarda moddalar transporti o‘simliklar tanasida sodir bo‘layotgan hayotiy jarayonlarning eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri moddalarning harakatidir (transporti). ayrim organlarda hosil bo‘lgan yoki shimib olingan birikmalarning boshqa organlarga siljishi, o‘tishi va taqsimlanishi natijasida barcha fiziologik jarayonlarning o‘zaro birligi ta’minlanadi. bunday transport o‘z navbatida o‘simliklarning o‘sishi, rivojlanishi va hosildor-lik darajasini tavsiflaydi. o‘simliklarda moddalar transporti asosan ikki yo‘nalishda sodir bo‘ladi: pastdan yuqoriga va yuqoridan pastga yo‘naladigan oqimlar m...

Bu fayl DOC formatida 19 sahifadan iborat (154,0 KB). "o‘simliklarda organik moddalar hosil bo`lishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘simliklarda organik moddalar … DOC 19 sahifa Bepul yuklash Telegram