mantiqiy va tanqidiy tafakkur tushunchalari va ularning mohiyati

PPTX 20 стр. 959,9 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 959,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

презентация powerpoint mantiqiy va tanqidiy tafakkur tushunchalari va ularning mohiyati. psixologiya fani nimadan bashs etadi, degan an'anaviy savol mavjuddir, biroq shozirgi davrda tafakkur psixologiyasi predmeti nima degan savol tuqilmoqda. ma'lumki, psixologiya fani tafakkurni o’rganadigan yagona fan emas, chunki uning ayrim jishatlarini logika, filosofiya, shatto kibernetika tadqiq qilmoqda. shuning uchun tafakkur psixologiyasi predmetini aniqlash juda mushim masalalardan biriga aylanib qolmoqda umumiy psixologiya darsliklarida tafakkurni berilgan ta'rif turlicha bo’lib, ikkita yoki uchta mushim xususiyati ta'kidlab o’tiladi, xolos. jumladan, p. i. ivanovning darsligida "tafakkur insonning shunday aqliy faoliyatidirki, bu faoliyat voqelikni eng aniq (to’qri), to’liq, chuqur va umumiylashtirib aks ettirishga (bilishga), insonning taqin sham oqilona amaliy faoliyat bilan shuqullanishiga imkon beradi" deb ta'riflanadi. ushbu ta'rifda tafakkurning to’la, aniq va umumlashtirilgan sholda aks ettirishi ta'kidlab o’tiladi, xolos, lekin uning xarakterli xususiyatlari bavosita, so’z yordami bilan ifodalanishi muallifning diqqat markazidan chetda qolgan. tafakkur predmetiga kiruvchi tarkibiy qismlar mana bunday ifodalanadi: "tafakkur- bu o’z mashsuloti bilan …

2 / 20

qasida namoyon bo’lishidir. muallif tafakkur operasiyalari shakllarini shakllantirishda jarayon, muammoli vaziyatni hal qilishda esa fikr yuritish faoliyati sifatida vujudga kelishini chuqur tahlil qilib beradi. s.l.rubinshteyn tafakkur to’g’risidagi g’oyani rivojlantirib, uni sub'ekt faolligining paydo bo’lishi deb ataydi. analiz, sintez, taqqoslash, abstraksiyalash va umumlashtirish, tasniflash va tizimga solish aqliy operasiyalarning asosiy turlaridir. analiz - shunday bir tafakkur operasiyasidirki uning yordami bilan biz narsa va hodisalarni fikran yoki amaliy jihatdan xususiyatlarini tahlil qilamiz. analiz jarayonida butunning uning qismlariga va elementlariga bo’lgan munosabati aniqlanadi. tahlil ob'ektlari amalda ajratib bo’lmaydigan elementlarga yoki belgilarga bo’lishda ifodalanishi mumkin. sintez - shunday bir tafakkur operasiyasidirki, biz narsa va hodisalarning analizda bo’lingan, ajratilgan ayrim qismlarini, bo’laklarini sintez yordami bilan fikran va amaliy ravishda birlashtirib, butun holiga keltiramiz. sintez elementlarning, narsa va hodisalarning qismlari va bo’laklarini bir butun qilib ho’shishdan iborat aqliy faoliyat ekanligi ta'rifdan ko’rinib turibdi. analiz aqliy bo’lgani kabi sintez ham amaliy xarakter kasb etadi. masalan, birinchi sinf …

3 / 20

shu narsani tushunib olasiz". abstraksiya - shunday fikr tafakkur operasiyasidirki, bu operasiya yordami bilan moddiy dunyodagi narsa va hodisalarning muhim xususiyatlarini farqlab olib, ana shu xususiyatlardan narsa va hodisalarning muhim bo’lmagan ikkinchi darajali xususiyatlarini fikran ajratib tashlaymiz umumlashtirish - tafakkurda aks etgan bir turkum narsalarning, o’xshash muhim belgilarning shu narsalar to’g’risidagi bitta tushuncha qilib, fikrda birlashtirish demakdir. psixologiyada umumlashtirish muammosi bo’yicha yagona yo’nalishdagi nazariya mavjud emas. shuning uchun psixologlar bu jarayonni turlicha talqin qiladilar, goho uni guruhlarga bo’lib o’rganadilar. shuningdek, maktab ta'limini qaysi umumlashtirish usuli asosida amalga oshirish to’g’risida olimlar turlicha nuqtai nazardan yondashadilar. s.l.rubinshteyn, v.v.davidov tomonidan ta'limda nazariy jihatdan umumlashtirish usulini yoqlab chiqsalar, n.a.menchinskaya, d.n.bogoyavlenskiylar ham nazariy, ham amaliy usulni qo’llashni tavsiya etmoqdalar. professor e.g’.g’ozievning "umumiy psixologiya" darsligida tafakkur turlari quyidagicha klassifikasiya qilinadi: tafakkur shakliga ko’ra: ko'rgazmali-harakat, ko'rgazmali-obrazli, topshiriq xarakteriga ko'ra: nazariy, amaliy, ixtiyorsiz, ixtiyoriy; fikr yoyiqligiga ko'ra: konkret, abstrakt, realistik, autistik intuitiv, diskursiv; fikrning originallik darajasiga ko'ra: reproduktiv, …

4 / 20

izm, xolis tahlil va faktlarni tekshirish. tanqidiy fikrlash bu — oʻz-oʻzini boshqaradigan, oʻzini oʻzi tarbiyalaydigan, oʻzini oʻzi nazorat qiladigan va oʻzini oʻzi toʻgʻirlaydigan fikrlash shaklidir. uning zaruriy sharti ongni takomillashtirishning qatʼiy meʼyorlariga rozi boʻlish va ularni hushyorlik bilan qoʻllashdir. tanqidiy tafakkurning asosiy xususiyatlariga analiz (butunni fikran tarkibiy bo'laklarga bo'lish) va sintez (bo'laklarni bir butunga birlashtirish), abstraktlashtirish (narsalarning xossalari va munosabatlarini fikran nazardan soqit qilish), muayyan muammolarni o'rtaga tashlash va ularni hal qilish usullarini topish, farazlarni, g'oyalarni ilgari surish jarayonlari kiradi, uning natijasi esa, fikrga aylanadi va nutq orqali izohlanadi (moddiylashadi). demak, tanqidiy tafakkur - insonlarda mavjud bilim va tajribasi bilan yangi bilimlar (yoki axborotlar) to'qnashuvidagi ichki aloqadorliklardan eng umumiy, davriy, takrorlanib turuvchi xususiyatlar va munosabatlardagi qonuniyatlarni anglash uchun bo'lgan bilish jarayoni bo'lib, mantiqiy ketma- ketlikda inkor qilishi, bir-birlarini to'ldirishi va muvofiqlashishi, mukammallikga erishishi mumkin bo'lgan ijodiy faoliyat hisoblanadi. a. v. petrovskiy tashriri ostidagi darslikda tafakkurga ushbu shaklda ta'rif o’z ifodasini …

5 / 20

g strukturasi, fikr yuritish motivasiyasi to’qrisida nazariy metodologik muammolarni o’rtaga tashlaydi. xulosa qilib shuni aytish mumkunki xozirgi zamonaviy texnalogiyalar rivojlangan davrda yashayotgan ekanmiz,tafakkur ya’ni fikrlash o’qtuvchi yoki o’quvchi ,katta yoki kichik, ijtimoiy ro’lidan, qaysi yosh davrida bo’lishidan qat’iy nazar muhim bilish jarayonlaridan biri hisoblanadi. ayniqsa hozirgi ijtimoiy tarmoqlar rivojlangan,axborot tezligi yuqori boʻlgan davrda yashayotgan ekanmiz fikrlash,xotira,diqqat inson uchun muhim omillardan hisoblanadi albatta insonda fikrlashni rivojlantirish uchun avvalambor badiiy adabiyotlar,turli xil ilmiy mavzulardagi kitoblardan oqib turish kerak,sababi kitob insonning soʻz boyligini,mantiqiy va tanqidiy fikrlashni,qolaversa fikrlashni tezligi,chuqurligi,kengligi va maʼlumotlarni aniq tutilmasdan yetkaza olish xususiyatlari rivojlanadi . adabiyotlar f.i.xaydarov,n.i.xalilova-umumiy psixologiya darsligi “toshkent-2009” karimova v.m. psixologiya “t-2002” e.g’oziyev-umumiy psixologiya 2-kitob “toshkent-universitet-2002” https://www.interscience.uz/index.php/home/article/download/2812/2431/7749 https://in-academy.uz/index.php/si/article/download/20763/13961/19193 image2.png image3.png image4.png image5.png image6.jpeg image7.jpeg image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mantiqiy va tanqidiy tafakkur tushunchalari va ularning mohiyati"

презентация powerpoint mantiqiy va tanqidiy tafakkur tushunchalari va ularning mohiyati. psixologiya fani nimadan bashs etadi, degan an'anaviy savol mavjuddir, biroq shozirgi davrda tafakkur psixologiyasi predmeti nima degan savol tuqilmoqda. ma'lumki, psixologiya fani tafakkurni o’rganadigan yagona fan emas, chunki uning ayrim jishatlarini logika, filosofiya, shatto kibernetika tadqiq qilmoqda. shuning uchun tafakkur psixologiyasi predmetini aniqlash juda mushim masalalardan biriga aylanib qolmoqda umumiy psixologiya darsliklarida tafakkurni berilgan ta'rif turlicha bo’lib, ikkita yoki uchta mushim xususiyati ta'kidlab o’tiladi, xolos. jumladan, p. i. ivanovning darsligida "tafakkur insonning shunday aqliy faoliyatidirki, bu faoliyat voqelikni eng aniq (to’qri), to’liq, chuqur va umumiyla...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPTX (959,9 КБ). Чтобы скачать "mantiqiy va tanqidiy tafakkur tushunchalari va ularning mohiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mantiqiy va tanqidiy tafakkur t… PPTX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram

mantiqiy va tanqidiy tafakkur tushunchalari va ularning mohiyati

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "mantiqiy va tanqidiy tafakkur tushunchalari va ularning mohiyati"

Похожие файлы