ирсият ва ўзгарувчанлик, хужайра назарияси

DOC 290,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1447260149_62188.doc ирсият ва ўзгарувчанлик, хужайра назарияси режа: 1. одам генетик объект. 2. ирсият ва ўзгарувчанлик. 3. одам ва ўсимлик ирсиятини ўргаиш услублари- генеологик, эгизаклар, цитогенетик ва биокимёвий одам хулқ-атвор белгиларининг ирсийланиши. 4. одамда ва ўсимликда учрайдиган ирсий касалликлар. 5. хужайра назарияси. биотехнология, клон. генетика барча тирик организмларда кузатиладиган ирсият ва ўзгарувчанлик қонуниятларини ўргатадиган фан ҳисобланади. ирсият жаъми тирик организмларнинг белги ва хусусиятларини авлоддан-авлодга насл бериш орқали ўтказиш имконидир. ўзгарувчанлик-тирик организмларнинг ташқи ва ички омиллар таъсирида янги, ўзгарган белги ва хусусиятларни ҳосил қилишдан иборат. ўзгарувчанликда рецессивлик туфайли организмлар ота-онадан ва бир-биридан маълум белги ва хусусиятлари билан фарқ қилади. ўзгарувчанлик тирик организмлар учун муҳим бўлган хусусиятдир. агарда логанизмлар авлоддан-авлодга ўзгармаса яхлит бир хил тур ва авлодлар кўпайиб кетар эди. ирсиятнинг бошланғич қонунияти чех олими грегор мендель (1865 й.) томонидан очилди. мендель силлиқ ва бурушқоқ донли нўхатларни чатиштириб, биринчи авлодда фақат силлиқ донли нўхат, иккинчи авлодда 1/4 қисм бурушқоқ ёки ғадир-будур донли нўхат …

шланиб, ирсиятнинг хромосомалар назарияси кашф қилинди. у ирсий маълумотларни ташувчи ҳужайра ядросидаги хромосомалар эканлигини кўрсатди. изланишлардан маълум бўлишича, авлодлар орасидаги алоқа ҳужайралар орқали бўлиб, генетик информацияни фақатгина ядро хромосомаси эмас, балки цитоплазма ҳам олиб ўтувчидир. морган ҳар бир биологик тур алоҳида хромосомалар сонига эга эканлигини аниқлади. генетикада бу кашфиёт жуда катта аҳамиятга эга бўлди. генетикада ўзгарувчанликнинг иккита шакли бўлиб, улар генотип ва фенотипларга бўлинади: фенотип ўзгарувчанлик авлоддан-авлодга берилмайди, ташқи муҳит таъсирида ҳосил бўлиб, тезда парчаланиб кетади. организмларда ирсий белгилар мутация натижасида яққол намоён бўлади ёки бу ирсият асосларининг қайта қурилиши ва генотипнинг такрорланишидир. мутация-ген структураларининг қисман ўзгаришидир. мутацияга учраган организмда ирсий морфо-физиологик белгиларнинг ўз туридан маълум хусусиятлари билан ўзгарганлигини кўрамиз. мутацияда мутант генлар билан кодлашган оқсилларнинг хоссалари ўзгаради. организмда ҳосил бўлган мутация йўқолмайди, балки у аста-секин шу организмда тўпланади. мутация организмларда радиация, нурланиш, ҳароратнинг ўзгариши, кимёвий таъсир натижасида ва баъзан ўз-ўзидан пайдо бўлади. xx асрда бир қатор табиий фанлар биокимё, …

ъноларни билдиради) ҳосил бўлади. генетика фани ривожланиб бориши туфайли муайян ирсий хусусиятга эга бўлган бактерия штаммлари (клонлар) хилма-хил мутация ҳосил қилиш натижасида кўпайтирилмоқда. клон усули билан мутация штаммлари ҳосил қилиниб, улардан селекция ишларида фойдаланилмоқда. генинженерия усули билан геннинг исталган қисмида днк алмаштириш биотехнологияси ишлаб чиқилди. ген инженериясида трансформация деб, бир тирик организм генининг иккинчи бир тирик организм генига ирсий бирикишига айтилади. трансдукция-эса алоҳида қурилмага эга, днк бўлагининг хромоса билан бирикиши ва ундан ажралиб чиқишидир. дезоксирибонуклеин кислота млекулалари ирсий информация ва материал тарқатувчи бўлиб, ирсий белгиларни қайта такрорловчи вазифасини бажаради. инсон хужайрасила днк 23 жуфт хромосомага бўлишга 1 млрд. жуфт асоси бор ва узунлиги 1 м. атрофида бўлади. информация тарқатувчи-нуклеин кислота-азот сақлайди ва уч функцияни бажаради: - ўз-ўзидан қайта таркрорланиш; - информацияни сақлаш; - янги хужайралар ҳосил бўлишида бу информацияни реализация қилиш. қайта такрорланиш 3 қисмдан иборат. репликация-днк молекулалари икки марта кўпайиши, кейинги хужайраларининг бўлинишидан зарур бўлади. транскрипция-днк кодини бир занжирли …

си-ўсимлик ва ҳайвонот оламининг келиб чиқиш ҳамда тузилиш, ривожланиш принципларининг асосий бирлигини тасдиқловчи биологик назариядир. ҳужайра назариясига биноан ўсимлик ва ҳайвоннинг асосий структура элементи ҳужайра ҳисобланади. жумладан, ҳужайра назариясининг кейинги тараққиёти протоплазма ва ҳужайра бўлинишининг кашф қилиниши билан боғлиқ. ҳозирги замон ҳужайра назарияси кўп ҳужайрали организмларнинг ҳужайрага бўлиниш бирлиги ва организм бир бутунлигига асосланди. организм қанча мураккаб бўлса, унинг бир бутунлиги шунча кўп юзага чиқади. электрон микроскоп текширишлари ўсимлик ва ҳайвон ҳужайрасидаги органоидлар универсал эканлигини кўрсатади. биологик эволюцияда одамнинг пайдо бўлиши табиатнинг ривожланишига катта туртки берди. биологик эволюция қонунларига назар солсак, одам ҳамма тирик организмларнинг ривожланиши учун зарур бўлган жараёнларни ўтади. у ҳам яшаш учун курашди, табиий танланишга дош берди, озиқланади, нафас олади, кўпайиб, насл қолдиради, ирсий белгиларини авлоддан-авлодга ўтказади, маълум ташқи ва ички омиллар натижасида ўзгаради. хуллас, ривожланишининг охирида қариб, сўнг биологик жиҳатдан йўқ бўлади. инсон организми биологик фанлар томонидан узлуксиз илмий ўрганилмоқда. шуни яхши билиш керакки, одам фақат …

эслайлик. бу каби далиллар одам қайси муҳитга тушса, у шу муҳитга мос ҳолда тарбияланади. ирсий хусусиятлар ота ва онадан ўтган билан инсон боласида ўз-ўзидан намоён бўлмайди. масалан, оддий овқатланишни олайлик. қандай овқатланиш лозимлиги болага ўргатилади, қошиқ вилка, чўплар ёки қўл билан. ўсиш даврида бола ёнида ким бўлса, шуни кузатади, кўрганини бош мия орқали қабул қилиб, ҳаракатланади. бош миянинг кузатиш ва қабул қилиш бўйича асаб нейронлари жуда яхши ишлайди. бола овоз чиқаргани, эшитгани билан у одамлар орасида яшамас экан, ўз-ўзидан сўзлаб кета олмайди. бу ҳолатларни табиатдаги ташқи омилларга киритамиз ёки бу хусусиятлар жой ва муҳитга қараб ўзгариб боради. одамлар бир-бирига ўрганган, билган нарсаларини генетик йўл билан эмас, оддий ўрганиш йўли билан беради, ёш авлодда кузатиш, ўрганиш, ҳаракат ёки меҳнат билан юзага чиқади. одам фақатгина одамлар ўртасида, жамиятда одам бўлиб яшайди, жамиятсиз, муҳитсиз унинг бошқа тирик организмлардан фарқи жуда катта бўлмайди. эволюциянинг биринчи босқичларида табиий танлаш орқали одам ташқи муҳитга тез мослашди …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ирсият ва ўзгарувчанлик, хужайра назарияси"

1447260149_62188.doc ирсият ва ўзгарувчанлик, хужайра назарияси режа: 1. одам генетик объект. 2. ирсият ва ўзгарувчанлик. 3. одам ва ўсимлик ирсиятини ўргаиш услублари- генеологик, эгизаклар, цитогенетик ва биокимёвий одам хулқ-атвор белгиларининг ирсийланиши. 4. одамда ва ўсимликда учрайдиган ирсий касалликлар. 5. хужайра назарияси. биотехнология, клон. генетика барча тирик организмларда кузатиладиган ирсият ва ўзгарувчанлик қонуниятларини ўргатадиган фан ҳисобланади. ирсият жаъми тирик организмларнинг белги ва хусусиятларини авлоддан-авлодга насл бериш орқали ўтказиш имконидир. ўзгарувчанлик-тирик организмларнинг ташқи ва ички омиллар таъсирида янги, ўзгарган белги ва хусусиятларни ҳосил қилишдан иборат. ўзгарувчанликда рецессивлик туфайли организмлар ота-онадан ва бир-биридан маълум бел...

Формат DOC, 290,5 КБ. Чтобы скачать "ирсият ва ўзгарувчанлик, хужайра назарияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ирсият ва ўзгарувчанлик, хужайр… DOC Бесплатная загрузка Telegram