ekspert tizimlari

PPTX 47 pages 266.2 KB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 266.2 KB

File type PPTX

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

bilimlar bazasi. bilimlarni namoyish etish. bilimlarni ajratib olish usullari. bilimlarni taqdim etish modellari (freym, produksion, mantiqiy va semantik). noravshan mantiq modellari. bayes teoremasi. ekspert tizimlari. bayes teoremasi. ekspert tizimlari. 6-ma’ruza: toshkent 2024 noravshan modellar noravshan modellar noaniq ma'lumotni ifodalashning matematik vositalaridir. ushbu modellar noaniq ma'lumotlar va ma'lumotlarni tan olish, ifodalash, manipulyatsiya qilish( bu bir kishining foyda olish uchun boshqasiga nisbatan qo'llaydigan psixologik ta'sir turi), sharhlash va ishlatish qobiliyatiga ega. noravshan bilim modellari noravshan toʻplamlar murakkab nochiziqli, noaniq obyektlarni modellashtirish va funksiyalarni approksimatsiyalash (taxminlash (lotincha proxima - eng yaqin) yoki yaqinlashish - ilmiy usul bo'lib, ba'zi ob'ektlarni boshqalar bilan almashtirishdan iborat), da keng qoʻllaniladi. noravshan modellashtirish gʻoyasi shundan iboratki, obyekt parametrlari oʻrtasidagi matematik bogʻlanish odatda lingvistik qoidalarning atamalari bilan ifodalanuvchi sifatli munosabatlar bilan almashtirishdir. ehtimollik - voqea sodir boʻlish ehtimolining raqamli oʻlchovidir. ehtimollik qiymati har doim 0 dan 1 gacha boʻlib, bu ideal noaniqliklarni ifodalaydi. shartli ehtimollik - bu boshqa hodisa …

2 / 47

t qilishadi. masalan, loyihaning boshida, hali ma'lumot yo'q bo'lganda, eng muvaffaqiyatli gipotezani tanlash. ehtimollar nazariyasining amaliy vositalaridan biri bayes teoremasi hisoblanadi. u o'z muallifi, ingliz ruhoniysi va matematigi tomas bayes sharafiga nomlangan. 1763 yilda chop etilgan maqolasida bayes yangi dalillar mavjud bo'lganda e'tiqodlarni o'zgartirish uchun teoremani taklif qildi. teorema shartli ehtimolga asoslangan. ya'ni, agar bir-biriga bog'langan ikkita hodisa mavjud bo'lsa, teoremadan foydalanib, ikkinchisi sodir bo'lgan bo'lsa, ulardan birining paydo bo'lish ehtimolini hisoblashingiz mumkin. bayes teoremasi(kirish) bayes teoremasi yordamida ehtimollikni hisoblashda biz sabab va natijani almashtirishingiz mumkin. misol uchun, yo'tal kasallikning natijasidir. aytaylik, tadqiqotchi bronxit bilan og'rigan bemorlar qanchalik tez-tez yo'talayotgani haqida ma'lumot to'pladi. teoremadan foydalanib, bemorda yo'tal bo'lsa, bronxit ehtimolini hisoblashingiz mumkin. bayes formulasidan foydalanib, qisman ma'lum bo'lgan ma'lumotlarni hisobga olgan holda, hodisaning ehtimolini hisoblashimiz mumkin. bayes formulasi bayes formulasi p(a) gipoteza a ning oldingi ehtimoli; p(a | b) — gipoteza a ning b hodisasi yuzaga kelishidagi ehtimoli; p(b | …

3 / 47

nayotganlar idishlarga har xil talabga ega, p(a) - a taomiga buyurtma berish ehtimoli, berilgan a uchun b xatolik ehtimoli p ga teng ( b/a) va to'g'ri tartibni eshitish ehtimoli p (a/b) ga teng. p(b) va p(b/a) ehtimolliklari shartlar haqidagi bilimdir. ekspert tizimlariga kirish ekspert tizimlari kontseptsiyasi 1970-yillarda stenford universitetining informatika professori va stenford bilim tizimlari laboratoriyasining asoschisi kompyuter olimi edvard feygenbaum tomonidan ishlab chiqilgan. dunyo ma'lumotlarni qayta ishlashdan "bilimlarni qayta ishlash" ga o'tmoqda, dedi feigenbaum 1988 yil qo'lyozmasida. ekspert tizim ekspert tizimi - muammoli vaziyatni hal qilishda mutaxassisni qisman almashtira oladigan kompyuter tizimi. ekspert tizimiga nimalar kiradi? ekspert tizimi bilimlar bazasi, mantiqiy xulosa qilish mexanizmi va tushuntirish quyi tizimidan iborat. ekspert tizimlari inson imkoniyatlariga ega emas. ular ma'lum bir sohaning bilim bazasidan foydalanadilar va bu bilimlarni muayyan vaziyat faktlariga tatbiq etadilar. ekspert tizim birinchi ekspert tizimining nomi nima? ekspert tizimlarining o'tmishdoshlari 1832 yilda s. n. korsakov tomonidan taklif qilingan bo'lib, …

4 / 47

м технологияси фойдаланувчи учун нафақат қарорлар, балки зарур бўладиган тушунтириш (инструкция) ахборотларини хам бериши мумкин. билимлар базаси эса муаммонинг турига қараб ҳар хил кўринишдаги ечимлар ва мана шу ечимларнинг мантиқий асосларидан ташкил топган маълумотлар билан тўлдирилган бўлади эксперт тизимлар асосий компонентлар interpretator ( bu dasturlash tilida yozilgan kodni bajaradigan dastur)- билимлар базасидаги маълумотларни (қоидалар, фикрларни) кетма-кет кўриб чиқиш ва тахлил қилиш учун хизмат қилади. агар қоида ѐки фикрлардаги шартлар бажаришга ѐки маълум бир қарорга эга бўлса, у холда фойдаланувчига муаммо ечимининг варианти берилади. баъзи тизимларда интерпретаторлар ишини енгиллаштириш учун қўшимча блоклар, жумладан: маълумотлар базаси, хисоб-китоб блоки, маълумотларни киритиш ва текшириш блоклари ишлатилиши мумкин. ekspert tizim тизимни ташкил этиш модули қоида ва фикрлар иерархиясини ташкил этиш учун хизмат қилади. қоида ва фикрлар иерархиясини ташкил этишда 2 хил усулдан фойдаланилади: 1. алгоритмик дастурлаш тилларидан (лисп ёки пролог). 2. эксперт тизимлар учун яратилган махсус дастурлардан. ekspert tizimlarini ishlab chiqish uchun qanday vositalar kerak? …

5 / 47

idagi har qanday muammolarni hal qilishda bevosita dasturga murojaat qilishlari mumkin. ekspert tizimlari bunday imkoniyatlar muammoni hal qilish uchun ketadigan vaqtni qisqartiradi va yosh mutaxassislarga ish joyida o'rganish imkonini beradi. oddiy ekspert tizimiga misol sifatida kompyuter operatsion tizimlari uchun dasturiy paketlardagi virtual “yordamchilar”ni keltirish mumkin. oddiy muammolarni hal qilish uchun bunday algoritmlar ishlab chiquvchilarni oxirgi foydalanuvchi bilan aloqa qilishning keraksiz, haddan tashqari va asossiz yukidan xalos qiladi.. e t qanday muammolarni hal qiladi? interpretasiya- bu dasturning dastlabki kodini bajarish. bashoratlar diagnostika rejalashtirish dizayn nazorat qilish boshqaruv bunday muammolar keng doiradagi ilmiy, biznes va sanoat sohalarida yuzaga keladi. ekspert tizimlari qachon qo'llaniladi? hozirgi kunda ekspert tizimlari moliya, neft-gaz sanoati, energetika, transport, farmatsevtika ishlab chiqarish, tibbiyot, kosmik texnologiyalar, atom energetikasi kabi sohalardagi muammolarni hal qilishda qo‘llanilmoqda. ekspert tizimlarining xususiyatlari qanday? ekspert tizimlari ilmiy yoki tijorat sohasida aniq amaliy yo'nalishga ega. ekspert tizimining asosiy xususiyatlaridan biri uning ishlashi, ya'ni natijani olish tezligi va …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekspert tizimlari"

bilimlar bazasi. bilimlarni namoyish etish. bilimlarni ajratib olish usullari. bilimlarni taqdim etish modellari (freym, produksion, mantiqiy va semantik). noravshan mantiq modellari. bayes teoremasi. ekspert tizimlari. bayes teoremasi. ekspert tizimlari. 6-ma’ruza: toshkent 2024 noravshan modellar noravshan modellar noaniq ma'lumotni ifodalashning matematik vositalaridir. ushbu modellar noaniq ma'lumotlar va ma'lumotlarni tan olish, ifodalash, manipulyatsiya qilish( bu bir kishining foyda olish uchun boshqasiga nisbatan qo'llaydigan psixologik ta'sir turi), sharhlash va ishlatish qobiliyatiga ega. noravshan bilim modellari noravshan toʻplamlar murakkab nochiziqli, noaniq obyektlarni modellashtirish va funksiyalarni approksimatsiyalash (taxminlash (lotincha proxima - eng yaqin) yoki yaqinl...

This file contains 47 pages in PPTX format (266.2 KB). To download "ekspert tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekspert tizimlari PPTX 47 pages Free download Telegram