ультратовушли сарф ўлчагичлар

DOCX 4 pages 220.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 220.8 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

4.6- §. ультратовушли, иссиқлик ва ионли сарф ўлчагичлар ифлосланган, тез кристалланадиган ва агрессив суюқликлар, шунингдек, тез ўзгарувчан ва пульсланувчи оқимлар, айниқса, электр ўтказмайднган суюқликлар сарфини ўлчашда индукцион сарф ўлчагичларни ишлатиб бўлмаган ҳолларда ультратовушли қурилмалардан фойдаланилади. сарф ўлчашнинг ультратовушли усули қувурга нисбатан ультратовуш тезлигининг оқим тезлигига боғлиқлигига асосланган. товуш тўлқинининг ҳаракатдаги муҳитда тарқалишида товушнинг манбадан қабул қилувчи қурилмага етиб бориш тезлиги фақат товушнинг тезлигига эмас, балки ҳаракат қилувчи муҳитнинг тезлигига ҳам боғлиқ бўлади. сарф ўлчашнинг ультратовушли принципи шунга асосланган. агар товуш тўлқини оқим йўналишида ҳаракат қилса, уларнинг тезлиги қўшилади, товуш оқимга қарши йўналса, тезликлар айирмаси топилади. ультратовушнинг оқим бўйича ва унга қарши йўналишдаги тезлигининг фарқи оқим тезлигига, бинобарин, оқаётган суюқлик сарфига мутаносиб. ультратовушли сарф ўлчагичларнинг ишлаш принципи қуйидагиларга асосланган:4.9 – расм. ультратовушли сарф ўлчагичнинг схемаси 1) ультратовушнинг оқим бўйлаб ва унга қарши йўналишдаги вақт тафовутини ўлчаш; 2) ультратовуш тебранишларининг оқим бўйлаб ва унга қарши йўналишдаги тебранишлари фазаларининг силжишини ўлчаш; 3) автотебранишлар …

2 / 4

сифатида, кўпинча, барий титанатдан ишланган пластинкалар ишлатилади. пьезоэлементлар кварц, титанатцирконий, сопол ҳамда магнитострикцион бўлиши мумкин. ультротовуш импульслари қувур ўқига шундай бурчакда юбориладики, уларнинг бир каналдаги йўналиши оқим йўналишига мос келсин, иккинчи каналдаги йўналиши эса окимга қарши боради. суюқлик ҳаракатсиз булган пайтда импульсни d масофага узатиш вақти қуйидагича (4.19) бу ерда, τ-импульсни узатиш вақти, с; са-суюқликдаги товушнинг тарқалиш тезлиги, м/с. агар суюқлик v тезликда ҳаракат қилса, йўналишдаги товушнинг тарқалиш тезлик компоненти v cos 0 каби ифодаланади. импульснинг нурланувчи манбалар орасидаги оқим йўналишида тарқалиши: (4.20) оқимга қарши йўналишда тарқалиши: (4.21) иккала каналдаги частоталар фарқи: (4.22) ∆f - частоталар фарқи, гц; θ-суюқликда тўлқинларнинг тарқалиш, бурчаги шундай қилиб, суюқлик ҳаракатининг тезлигини курсатувчи частоталар фарқи фақат шу тезликка боғлиқ. ультратовуш сарф ўлчагичлар сарфни контактсиз ўлчашни таъминлайда ва бошқа усулларни қўллаб бўлмаган ҳолларда фойдаланилади. мураккаблиги туфайли бу aсбоблар кенг тарқалмаган. уларнинг катта камчиликлари: асбоб курсатишга ўлчанаётган мухитнинг физик-кимёвий хоссаларининг ўзгариши ҳамда муҳитнинг ҳарорати, ультратовуш тезлигига тасир …

3 / 4

- муҳитнинг масса сарфи, кг/с; сp - муҳитнинг ўзгармас босимдаги солиштирма иссиқлик сиғими, ж/ (кг к); ∆t-оқим ҳароратининг қиздиришдан аввалги ва кейинги ўртача қийматининг фарқи, 0к. калориметрик сарф ўлчагичларда оқимга иссиқлик, одатда, электр қиздиргич орқали берилади. бу ҳолда gt=0.24·i2·r (4.24) (4.23) ва (4.24) ифодалар асосида масса сарфни топамиз: (4.25) калориметрик сарф ўлчагичлар икки гуруҳга бўлинади. улардан биринчисида сарф қиздиргич истеъмол қилган қувват миқдоридан аниқланади. бу қувват ўзгармас ҳароратлар фарқи ∆t ни таъминлайди. иккинчи гуруҳдаги калориметрик сарф ўлчагичлар сарф қизитгичга берилган ўзгармас қувватдаги ∆t ҳароратлар фарқидан аниқланади. ҳароратлар фарқи, одатда, терможуфтлар ёки қаршилик термометрлари орқали ўлчанади. қаршилик термометрларини бир меъёрли оқим кесимини қоплайдиган тўр шаклида тайёрлаб, кесим бўйича ўртача ҳароратни ўлчаш мумкин. ўлчанаётган муҳит одатда, 1...30с га қиздирилади, шунинг учун, сарф ўлчанган пайтдаги истеъмол қилинган қувват катта бўлмайди. модда сарфини ўлчашда, кўпинча, иккинчи гуруҳ сарф ўлчагичлари ишлатилади. 4.10-расмда иккинчи гуруҳ сарф ўлчагичнинг принципиал схемаси тасвирланган. сарф ўлчагичга кетма-кет уланган иккита қаршилик …

4 / 4

ш мумкин. бу усул қувурдан ўтаётган газларнинг радиоактив нурланиш манбалари ёрдамида даврий ионланишига асосланган. газнинг ионлашган қисми маълум вaқт ўтгач (бу вақт газ тезлигига боғлиқ) нурланиш қабул қилгичига боради ва бу ерда, ток импульси ҳосил бўлади. шундан сўнг импульс кучланади ва бир қатор ўзгартишлардан сўнг сарф бирлигига келтирилади. шу билан бирга ҳаракатдаги оқимга вақти-вақти билан изотопли радиоактив нишонлар киритилади. бу нишонлардан чиқадиган импульслар қабул қилувчи қурилма орқали тутилади ва қатор ўзгартувчи элементлар ёрдамида ўлчаш асбобига узатилади. ионли асбоблар ишда ғоят қулай ва ишончли, аммо уларни ишлатиш, қўзғатиш ва таъмирлаш учун махсус хизмат хона, хизмат кўрсатувчи ходимлар талаб қилинади, радиактив нурланишдан тегишли ҳимоя керак бўлади. шунинг учун, амалда сарфни ўлчаш учун нейтрал нурланиш, масалан, ультратовуш нурланиш маъқулроқ. oleobject2.bin image5.wmf oleobject3.bin image6.wmf oleobject4.bin image7.wmf oleobject5.bin image8.wmf oleobject6.bin image1.jpeg image2.jpeg image3.wmf oleobject1.bin image4.wmf q t cos 2 × - = v c d a d v f f f q cos 2 1 …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ультратовушли сарф ўлчагичлар"

4.6- §. ультратовушли, иссиқлик ва ионли сарф ўлчагичлар ифлосланган, тез кристалланадиган ва агрессив суюқликлар, шунингдек, тез ўзгарувчан ва пульсланувчи оқимлар, айниқса, электр ўтказмайднган суюқликлар сарфини ўлчашда индукцион сарф ўлчагичларни ишлатиб бўлмаган ҳолларда ультратовушли қурилмалардан фойдаланилади. сарф ўлчашнинг ультратовушли усули қувурга нисбатан ультратовуш тезлигининг оқим тезлигига боғлиқлигига асосланган. товуш тўлқинининг ҳаракатдаги муҳитда тарқалишида товушнинг манбадан қабул қилувчи қурилмага етиб бориш тезлиги фақат товушнинг тезлигига эмас, балки ҳаракат қилувчи муҳитнинг тезлигига ҳам боғлиқ бўлади. сарф ўлчашнинг ультратовушли принципи шунга асосланган. агар товуш тўлқини оқим йўналишида ҳаракат қилса, уларнинг тезлиги қўшилади, товуш оқимга қарши йўналса...

This file contains 4 pages in DOCX format (220.8 KB). To download "ультратовушли сарф ўлчагичлар", click the Telegram button on the left.

Tags: ультратовушли сарф ўлчагичлар DOCX 4 pages Free download Telegram