fizik kattaliklar va ularning birliklari. implantant materiallarning mexanik xossalari.

DOCX 16 pages 36.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.9 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

amaliy-1. kirish. fizik kattaliklar va ularning birliklari. implantant materiallarning mexanik xossalari. biofizika fanining shakllanish tarixi bevosita tirik tizimlarning fizik, fizik–kimyoviy mazmun–mohiyatini ochib beruvchi tabiiy fan sohalari rivojlanishi bilan bog‘liq hisoblanadi. biofizika fanining shakllanish tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi. masalan, eramizdan oldingi v asrda hayot kechirgan donishmandlardan biri geraklit tirik organizmlar hayotini notirik tabiat qonuniyatlari asosida izohlashga harakat qilgan. biofizika fanining shakllanishi bevosita biologiya, tibbiyot, fizika, kimyo va matematika fanlari yutuqlari asosida amalga oshgan bo‘lib, ushbu nuqtai nazardan, biofizika fani tarixida quyidagi faylasuflar, olimlar faoliyati alohida o‘ringa ega hisoblanadi: arastu (eramizdan oldingi 384– 322 yillar) tirik va notirik tabiat o‘rtasidagi o‘xshashlik jihatlarini qayd qilib o‘tgan. jumladan, arastu tabiatni (grek tilida «physis – tabiat» degan ma'noni anglatadi) anorganik olam, o‘simliklar, hayvonlar va odam guruhlariga klassifikatsiyalagan, shuningdek materiyaning birlamchi asosini – «issiqlik–sovuqlik», «quruqlik–namlik» tashkil qilishini ta'kidlagan. arastu barcha narsalar asosini tashkil qiluvchi elementlar – yer (tuproq), havo, suv va olovdan iborat deb hisoblaydi. …

2 / 16

irning xosil bo‘lishi tavsiflangan. galen va keyinchalik, leonardo da vinchi (leonardo da vinci; 1452–1519 yillar) optika qonuniyatlari asosida ko‘z to‘r pardasida tasvir xosil bo‘lishini tavsiflab bergan, shuningdek biologik organizmlarning harakatlanishini mexanika va fizika qonuniyatlari asosida tushintirishga harakat qilgan. leonardo da vinchi organizmda muskullar klassifikatsiyasini ishlab chiqqan, biologik organizmda organlarning tuzilishi va funksiyasini o‘rgangan, biomexanika sohasining asoschisi hisoblanadi, jumladan sklet biomexanikasi, sklet–muskullar tizimi kinematikasi, yurak biodinamikasi, odam va otlarning harakatlanish mexanikasi, qushlarning uchish mexanikasi kabi yo‘nalishlarda tadqiqotlar olib borgan va qimmatli fikrlar bildirgan. italiyalik shifokor, padue universiteti professori santorio (yoki santorius, sanktorius; 1562–1636) – tibbiyot amaliyotiga aniq miqdoriy o‘lchash uslublarini kiritgan, 1630–yilda geron termoskopi asbobi asosida bemorlar tana haroratini o‘lchashda dastlabki termometrni amaliyotga joriy qilgan. agar, biofizikani shartli ravishda matematika va fizika nuqtai nazaridan biologik masalalar yechimini hal qiluvchi fan sifatida hisoblansa, u holda biofizika fani asoslarining paydo bo‘lishi xii–xiii asrlarda amalga oshgan deb tahmin qilish mumkin. ushbu davrga kelib, matematik …

3 / 16

da ta'kidlanganidek, 1961–yilda «xalqaro sof (nazariy) va amaliy biofizika ittifoqi» (iupab, the international union for pure and applied biophysics) tashkil qilingan (fransiya, parij sh.) va davriy ravishda xalqaro biofiziklar kongressi o‘tkazilishi yo‘lga qo‘yilgan. iupab – bu fan bo‘yicha xalqaro ittifoqning (icsu, international council for science) tarkibiy bo‘limlaridan biri hisoblanadi. hozirgi vaqtda iupab tarkibiga dunyoning 50 ortiq mamlakatlari kiritilgan va uning asosiy funksiyasi – biofizika fani bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar va ta'lim jarayonini qo‘llab–quvvatlashdan tashkil topgan. shuningdek, iupab har 3 yilda bir marta xalqaro kongress (international congresses) va umumiy yig‘ilish (general assemblies) o‘tkazilishini tashkil qiladi. biofizika bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar va ta'lim jarayonini rivojlantirish maqsadida iupab tomonidan dunyo miqyosida biofizika yo‘nalishida faoliyat olib boruvchi jamiyatlarning hamkorligini tashkil qilish, xalqaro miqyosda anjumanlar, uchrashuvlar o‘tkazish, biofizika yo‘nalishida olib borilayotgan ilmiy izlanishlarni har tomonlama qo‘llab–quvvatlash amalga oshiriladi. 1998– yilda iupab tarkibida biologik va biofizik ma'lumotlar arxiv bazasini yaratish va undan foydalanish maqsadida iubg (inter–union bioinformatics group) …

4 / 16

ilmiy konferensiyalar, simpoziumlar, ko‘rgazmalar va taqdimotlar o‘tkazilishiga homiylik qiladi, ilmiy loyihalar tanlovlarini tashkil qiladi. «biofizika jamiyati»ning struktura tarkibi: bioenergetika, biologik flyuoressensiya, tabiiy biopolimerlar, ekzotsitoz va endotsitoz, oqsillarning xossalari, membrana biofizikasi, membrana strukturasi va tashkillanishi, molekulyar biofizika, harakatchanlik, nanoshkala biofizikasi, o‘tkazuvchanlik va transport bo‘limlaridan tashkil topgan. biofizika – tirik materiyaning turli xil tashkillanish darajalarida (molekulyar, hujayra, organ, bir butun organizm, populyasiya) kuzatiluvchi umumiy biologik jarayonlarni fizik–kimyoviy qonuniyatlar asosida o‘rganuvchi fan hisoblanadi. shuningdek, falsafiy nuqtai nazardan, biofizika fani – har qanday tirik tizimlarning fundamental asosini tashkil qiluvchi fizik– kimyoviy jarayonlarni biologik tajribalarda maxsus fizik tadqiqot uslublari yordamida o‘rganish asosida, tabiiy–ilmiy dunyoqarash shakllanishida muhim o‘rin tutadi. hozirgi vaqtda biofizika fani oliy o‘quv yurtlarida tabiiy yo‘nalishda ta'lim oluvchi talabalarga o‘tiluvchi asosiy o‘quv predmetlaridan biri hisoblanadi2 . biroq, biofizika fani bo‘yicha o‘zbek tilida yozilgan darsliklar va o‘quv qo‘llanmalari soni juda kam hisoblanadi. o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi huzuridagi oliy attestatsiya komissiyasi rayosatining 30.09.2014–yil sanasidagi №208/4 raqamli …

5 / 16

ixtisoslik fani) malakaviy imtihon topshirish bo‘yicha tuzib chiqilgan va o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi huzuridagi oliy attestatsiya komissiyasi tomonidan tasdiqlangan bilet savollari tarkibiga biofizika va radiobiologiya va radiobiofizika kursiga tegishli savollar kiritilgan. shuningdek, «biofizika» fani o‘quv predmeti bo‘yicha darslar respublikamizning yetakchi oliy dargohi hisoblangan – m.ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universitetining fiziologiya va biofizika kafedrasidan tashqari – qoraqalpog‘iston respublikasi berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti, alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti, guliston davlat universiteti, buxoro davlat universiteti, termiz davlat universiteti, namangan davlat universiteti, farg‘ona davlat universiteti, andijon davlat universiteti, andijon davlat tibbiyot instituti, jizzax davlat universiteti, al–xorazmiy nomidagi urgench davlat universiteti, nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti, toshkent pediatriya tibbiyot instituti, buxoro davlat tibbiyot instituti, samarqand davlat tibbiyot instituti va boshqa ayrim o‘rta maxsus kasb–hunar ta'limi muassasalarida asosiy o‘quv predmetlaridan biri sifatida o‘qitiladi. yuqorida keltirilgan ma'lumotlardan kelib chiqib, hozirgi vaqtda «biofizika» fan sohasi bo‘yicha darslik va o‘quv qo‘llanmalarini yaratish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizik kattaliklar va ularning birliklari. implantant materiallarning mexanik xossalari."

amaliy-1. kirish. fizik kattaliklar va ularning birliklari. implantant materiallarning mexanik xossalari. biofizika fanining shakllanish tarixi bevosita tirik tizimlarning fizik, fizik–kimyoviy mazmun–mohiyatini ochib beruvchi tabiiy fan sohalari rivojlanishi bilan bog‘liq hisoblanadi. biofizika fanining shakllanish tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi. masalan, eramizdan oldingi v asrda hayot kechirgan donishmandlardan biri geraklit tirik organizmlar hayotini notirik tabiat qonuniyatlari asosida izohlashga harakat qilgan. biofizika fanining shakllanishi bevosita biologiya, tibbiyot, fizika, kimyo va matematika fanlari yutuqlari asosida amalga oshgan bo‘lib, ushbu nuqtai nazardan, biofizika fani tarixida quyidagi faylasuflar, olimlar faoliyati alohida o‘ringa ega hisoblanadi: arastu (er...

This file contains 16 pages in DOCX format (36.9 KB). To download "fizik kattaliklar va ularning birliklari. implantant materiallarning mexanik xossalari.", click the Telegram button on the left.

Tags: fizik kattaliklar va ularning b… DOCX 16 pages Free download Telegram