dorivor o'simliklar florası va sistematikası

PPTX 13 pages 394.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 394.1 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint тошкент давлат аграр университети доривор ўсимликлар кафедраси фан: доривор ўсимликлар флора ва систематикаси 2- мавзу: ўсимликлар флораси ва флоранинг чегараланиш тамоиллари флора ҳақида умумий тушунча карл линней систематикаси принциплари ва бинар номенклатураси флоранинг чегараланиш тамоиллари. флора ҳақида умумий тушунча маълум бир худудда ўсувчи ўсимлик турларининг йиғиндисига флора дейилади. масалан: ўзбекистон флораси, қозоғистон флораси ва ҳоказо. бир мамлакат флораси бошқа мамлакат флорасидан ҳамма вақт фарқ қилади. чунки уларнинг иқлими ва тупроқ шароити ҳамда ўсимлик турларининг келиб чиқиши турличадир. ўсимлик турларининг ер шари бўйлаб тарқалиши маълум қонуният асосида бўлиб, ўрганилади ва улар қуйидагилардан иборатдир: 1. шимолдан жанубга борган сари ўсимлик турлари ортаверади. чунки иқлим ўзгариб, ўсимликларнинг яшаши учун шароит яхшиланиб боради. 2. ўсимлик турлари тоғли туманларга нисбатан текисликда камроқ бўлади. сабаби тоғларда иқлим ва тупроқ шароити хилма хилдир. 3. геологик жиҳатдан олдин ҳосил бўлган тоғлар ва текисликларда ўсимликлар сони, нисбатан янги бўлган худудларга қараганда кўпроқ бўлади. 4. тропик ва субтропик …

2 / 13

клари, хусусан дендрофлораси турли мамлакатлардан келтирилган янги дарахт ва бута ўсимликар ҳисобига бойимоқда. масалан: виргеня хурмоси, пушти гулли акация, каталпа, америка заранги, тухумак, шарқ хурмоси, бересклет, совун дарахти, лола дарахти, магнолия ва шу кабилар. 2. ёввойи ўсимликлар эволюцион жараёнлар натижасида яшашга мослашган табиий шароитда ўсадиган ўсимликлардир. масалан: ўрта осиё чўл зонасидаги шувоқлар, қорабош, янтоқ, лолақизғалдоқ, саксовуллар. тоғ зонасидаги ёввойи олма, ёнғоқ, арча, дўлана, бодом, писта, ботқоқларда ўсувчи қамишлар, сув ўтлари, мохлар. 3. бегона ўтлар. буларни транспирация коэффценти маданий ўсимликларга нисбатан юқори бўлади. масалан: ғўзада 500-600 г, буғдойда 500 г, жўхорида 300 гр -га тенг бўлса, ғумайда 750, шўрада 800, оқ шувоқда эса 950 гр- га тенгдир. ғўзани ўртача ўт босганда ҳар га дан 1000 - 1800 м3 сув ортиқча сарф бўлади. эрон тоғликларининг шимолий қисмидан бошлаб, жанубга томон қишнинг муътадиллиги ва кенгликларда эса субтропик иқлимга хос ўсимликлар дунёси билан характерланади. бу ҳудудларда ва субтропик бўлган сурия кенгликларида ҳавонинг ҳарорати ҳатто …

3 / 13

умуман ёғингарчилик кузатилмайди. гоби саҳроларида ҳаво ҳароратининг йиллик ўртача катталиги жанубда 0°с дан бир оз юқори бўлиб, қолган қисмларида ундан ҳам пастлиги кузатилади. эрон-турон флористик областнинг тупроқ шароитини таҳлилламоқчи бўлсак, аввало шуни қайд этиб ўтиш зарурки, бу областдаги тупроқ ҳосил бўлиш жараёни ўзига хосдир. 1957 й. эълон қилинган и. гансеннинг тупроқ хиллари ва улар жойлашган раёнлар харитасига биноан, ер шари совуқ ва иссиқ қисмларга бўлиниб, совуқ ярим қисмида: - унчалик совуқ бўлмаган текис пастланишларидаги галофитлар тарқалган раёнлар киради;- эрмонли чўллар ўсимликлар дунёсига, кулранг ва оқ кулранг тупроқли ярим чўллар ёки кам ўтли чўллар ўсимликлар дунёсига, қўнғир туссимон тупроқли чўллар мансубдир. қиш ойлари жуда совуқ бўлиб кучли шамол таъсири тупроқнинг қуриб қолишига олиб келади, натижада тупроқнинг шўрланиши ва қотиб гипсга (литотогия) айланиши содир бўлади. a. л. taxтaджян (1978) тomoниdan берилгaн ер шарининг флористик областлари классификациясига биноан асосан 10 тa флористик областга мансубдир. bular-eron-turon, tsirkum-boreal, sharqiy osiyo, o’rta yer dengizi floristik oblasti, …

4 / 13

ар ҳосил қилиши ва ўсимликлар дунёсининг кам эканлиги билан ажралади. шунингдек, б.а.тихомиров (1962) ва г.валтер (1975) нинг эътироф этишларича, бу раёнлар тупроқ ва ўсимликлар дунёсининг хилма-хиллиги билан бир неча муҳим табиий раёнларга бўлинади: тошли ва тоғ қияликлари бўғинларида поа абберевиата, сахифрада оппоситифолиа, дряс пуcтата каби турлар тарқалган бўлиб, тепароқ қисмларда бир неча хил лишайниклар учрайди. тоғларнинг юқори қисмларидаги текисликларда полигонал тупроқлар раёни. кўп ҳолларда қор қоплами жуда кам ёки умуман бўлмаслиги кузатилади. тоғ қияликларининг юпқа қатламли тупроқ билан қопланган раёни.баҳорда қор қатлами тезда эриб кетади,бу жойларда cэрастиум, драба, эригерон ва тарахаcум туркумларига мансуб ўсимликлар учрайди. қорли раёнлардан пастроқда жойлашган доимий намли бўлган тупроқли раёнлар. бу жойларда cалтҳа арcтиcа, ранунcулус нивалис, р. сулпҳуреус, плеуропогон сабинии ва дупотиа фишери учрайди. дарё ва ариқлар бўйларидаги водийлар. қишда қор қалин бўлади ва баҳорда эриб кетадиган шағал-тош тупроқли раёнлар. қум тупроқли дарё бўйлари раёнлари. ўсимликлари (эгуисетум арвенсе, румех граминифолиус) узун илдизпояларининг мавжудлиги билан кўзга ташланиб …

5 / 13

йилда ўзининг машҳур ўсимликларнинг сунъий систематикасини ишлаб чиқди. ушбу систематика ўша даврда ботаника фанига маълум бўлган ўсимликларни ҳам тартибга солди. к. линней ўз систематикасини асоси этиб тур терминини қабул қилди ва бинар номенклатурасини ишлаб чиқди. бинар номенклатура ёки “қўш исмлилик” турни турдан ажратиш мақсадида ишлаб чиқилди: бунда биринчи сўз туркумни, иккинчи сўз ўсимликни номини билдиради. морфологик жиҳатдан ўхшаш, филогенетикаси бир хил туркумлар оилаларга бирлаштирилди. масалан, қарағайдошлар оиласига қарағай туркуми билан бир қаторда қорақарағай, оққарағай, тилоғоч, кедр туркумлари киритилди. тутдошлар (мораcэаэ) оиласига тут (морус), маклюра (маcлура) ва анжир (фиcус) туркумлари киритилди. ўз навбатида тут туркумидаги оқ тут (морус алба), қора тут (морус нигра), қизил тут (морус рубра), ҳинд тути (морус индиcа) ва ҳоказо турларга ажратилди. турга иккинчи исм бериш учун унинг характерли морфологик белгилари асос этиб олинди: масалан: меваларининг рангига ва хусусиятига кўра – қора тут (морус нигра) оловранг маклюра (маcлура аурентиcа) қизил зирк (берберис интеггерима), тукли мевали тобулғи (спиреа ласиоcарпа) …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dorivor o'simliklar florası va sistematikası"

презентация powerpoint тошкент давлат аграр университети доривор ўсимликлар кафедраси фан: доривор ўсимликлар флора ва систематикаси 2- мавзу: ўсимликлар флораси ва флоранинг чегараланиш тамоиллари флора ҳақида умумий тушунча карл линней систематикаси принциплари ва бинар номенклатураси флоранинг чегараланиш тамоиллари. флора ҳақида умумий тушунча маълум бир худудда ўсувчи ўсимлик турларининг йиғиндисига флора дейилади. масалан: ўзбекистон флораси, қозоғистон флораси ва ҳоказо. бир мамлакат флораси бошқа мамлакат флорасидан ҳамма вақт фарқ қилади. чунки уларнинг иқлими ва тупроқ шароити ҳамда ўсимлик турларининг келиб чиқиши турличадир. ўсимлик турларининг ер шари бўйлаб тарқалиши маълум қонуният асосида бўлиб, ўрганилади ва улар қуйидагилардан иборатдир: 1. шимолдан жанубга борган сари ўс...

This file contains 13 pages in PPTX format (394.1 KB). To download "dorivor o'simliklar florası va sistematikası", click the Telegram button on the left.

Tags: dorivor o'simliklar florası va … PPTX 13 pages Free download Telegram