tizimlarni tahlil qilish asoslari. tizim tushunchasi

PPTX 24 pages 2.7 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

слайд 1 ma’ruza: tizimlarni tahlil qilish asoslari. tizim tushunchasi reja tizim tushunchasi. tizimning tarkibi va tuzilishi. tizimlarning tasnifi. murakkab tizimlarning xususiyatlari. tizimli yondashuv va tizimni tahlil qilish. modellashtirish murakkab tizimlarni o'rganish usuli sifatida. model tushunchasi. modellarning tasnifi. matematik modellar va ularning turlari. modellashtirishning asosiy bosqichlari. tizimning matematik modeli yordamida tashkiliy va boshqaruv qarorlarini qabul qilish tizimli tahlil - deb murakkab muammolarni hal qilishda fanlararo yondashuv bilan ajralib turadigan ilmiy usul (usullar majmui)ga aytiladi. tizim tahlilining obyekti - bu yangi tizimlarni yaratish va mavjud tizimlarni modernizatsiya qilish bilan bog'liq amaliy muammolardir. bularga tashkiliy, iqtisodiy, texnik, axborot, harbiy va boshqa tizimlar misol bo’la oladi. tizimli tahlilning maqsadlari: muammoning paydo bo'lishiga ta'sir qiluvchi sabab-oqibat munosabatlarni aniqlaydi; turli cheklovlar, xavflar, muhitning noaniq sharoitlarni hisobga olgan holda tizim muammolarini hal qilish variantlarini tahlil qiladi; tizimli tahlilning maqsadlari: fanlararo ilmiy va amaliy tadqiqotlarni tashkil qiladi; murakkab boshqaruv sharoitlarida maqbul (optimal) tanlash yoki ratsional hatti -harakatlarni tavsiya …

2 / 24

ydo bo'lishini va shunga muvofiq, yagona obyekt sifatida qabul qilinishini anglatadi tizim elementi qismlarga ajratib bo'lmaydigan tizim ob'ekti. tizim tashqi (atrof) muhitda ishlaydi, u bilan o'zaro aloqada bo’ladi, uni o'zgartiradi va bir vaqtning o'zida o'zini o'zgartiradi. atrof muhit tashqi (atrof-muhit) muhit– bu tizimga kiritilmagan, ammo ularning xossalarini o'zgartirishi tizim holatini o'zgartirishi mumkin bo'lgan ob'ektlar majmui. tizimning xatti-harakatlariga ta'sir qiladigan va tizimning o'zi ta'sir qiladigan ob'ektlar atrof muhit ob'ektlari bo'lishi mumkin boshqacha qilib aytganda, tizim u yoki bu ma'noda atrof-muhitning bir qismi bilan o’zaro ta'sirlashishi mumkin. ob'ektlarning qaysi biri tizimga, qaysi biri atrof-muhitga tegishli ekanligi tadqiqot maqsadiga bog'liq. har qanday tizimning muhim tarkibiy qismlari uning tarkibiy elementlari va ular orasidagi bog'lanishlardir. tizimni elementlarga (kichik tizimlarga) ajratish jarayoni va element tushunchasining o'zi shartli va nisbiydir, chunki har qanday element o'z navbatida har doim boshqa elementlarning to'plami sifatida qaralishi mumkin. masalan, elektron ham atom kabi tuganmasdir. tizimning birinchi bo'linishi (dekompozitsiya) natijasida birinchi darajadagi …

3 / 24

qanday tizimning tuzilishini graf yordamida ko'rsatish mumkin graf – bu obyektlar (uchlar) va ular o’rtasidagi bog’lanishlar (yoy yoki qirralar) jamlanmasidir. uchlar doirachlar yoki kvadratchalar ko’rinishida, yoylar esa – chiziqlar (ba’zan strelka) ko’rinishida belgilanadi 2. tizimlarning tasnifi. murakkab tizimlarning xususiyatlari. i sinf. tashqi muhitning tizimga ta’sirining darajasi va amaliy ahamiyatiga, ya’ni tizimning o’zini tutishiga, ishlash jarayoniga ko’ra tizimlar quyidagilarga bo'linadi: ochiq tizim – tizimdagi ichki jarayonlar ko'p jihatdan tashqi muhit ta'sirida tomonidan belgilanadigan va o'zlari unga jiddiy ta'sir qiladigan sistemalar. yopiq tizim – ishjarayonidalash faqat tizimning o'zida hosil bo'lgan ma'lumotlardan foydalanadigan tizimlar. ii sinf. tizimlar makon va vaqt ichida ishlaydi. tizimning ishlash jarayoni bu tizim holatining o'zgarishi, uning bir holatdan ikkinchi holatga o'tishidir. shunga ko’ra tizimlar quyidagilarga bo’linadi: statik – bitta mumkin bo'lgan holatga ega tizimlar. dinamik – vaqt o'tishi bilan bir holatdan ikkinchisiga o'tish sodir bo'lgan ko'plab holatlarga ega tizimlar. iii sinf. quyidagi tizimlar ham mavjud: oddiy t. – ishlashi …

4 / 24

mashinuvi mavjudligi; murakkab tizim xossalari: o’z-o’zini tashkil qila olishi – tashqi muhit haqida xabarlarga asoslanib, tizimning o’z strukturasini va parametrlarini ketma-ket maqsadiga muvofiq ravishda o’zgartirishi (кибернетик системa); butunlik – sistemaning biror elementidagi o’zgarishlar uning boshqa elementlariga ham, butun tizim faoliyatiga ham ta’sir qiladi. o'z-o'zidan ishlaydigan tizimlar (avtotizim)– bu jarayonlar, ishlar, protseduralar amalga oshiruvchi, qo’yilgan texnologik va boshqa jarayonlar borishini ta’minlovchi va binobarin masalani hal qiluvchi va qo’yilgan maqsadga erishuvchi tizimlardir texnik tizimlar – inson tomonidan qo’yilgan masalani uning ishtirokisiz bjara oladi (masalan, avtomatik o’t o’chirish tizimi, signalizatsiya tizimi kabilar) tashkiliy tizimlar (tashkily boshqaruv tizimlari) – bu shunday tizimlarki, ularning tarkibida insonlar bo’ladi (inson-mashina tizimlari). 3. tizimli yondoshuv va tizimli tahlil murakkab tizimlarning yaxlitligi murakkab tizimlarni o'rganishda tizimli yondashuv zarurligini nazarda tutadi, bu holda tizimning har bir qismini, umuman tizimning maqsadlari va ishlashini hisobga olgan holda o'rganish kerak. tizimli yondashuv bu murakkab ob'ektlarni (tizimlarni) o'rganishning zamonaviy umumiy ilmiy metodologiyasi; u har …

5 / 24

mo bu hali tugamaydi. har qanday sintetik intizom singari u ham norasmiy protseduralarga tayanadi va og'zaki, sifatli tavsifdan foydalanadi». академик моисеев н.н. математика ставит эксперимент. - м.: наука, 1979. – с. 38. karl lyudvig fon bertalanfi - tizim nazariyasining asoschisi (09/19/1901, vena - 06/12/1972, new york) - 1949 yildan beri kanada va aqshda doimiy yashab kelgan avstriyalik biolog. umumiy tizimlar nazariyasi deb nomlangan umumlashtirilgan tizim kontseptsiyasining asoschisi. tizim vazifalarini belgilovchi, birinchi navbatda tipologik jihatdan o'xshash bo'lmagan tizimlarni tavsiflash uchun matematik apparatni ishlab chiqishda. umumiy tizimlar nazariyasi - bu odatda turli xil va sinfdagi tizimlarni tavsiflaydigan va ularni tahlil qilishning o'ziga xos usullarini ishlab chiqadigan fanlararo nazariya.. a. a. bogdanov (10.08.1873-07.04.1928) 20-asr boshlarida u menejmentda tizimli yo'nalishni rivojlantira boshladi. u tashkil etishning umumiy tamoyillari - tektologiya haqidagi fanni yaratish g'oyasini ilgari surdi, kibernetikaning ba'zi qoidalarini taxmin qildi. 1926 yildan - dunyodagi birinchi qon quyish institutining tashkilotchisi va direktori; o'zida tajriba o’tkazish …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tizimlarni tahlil qilish asoslari. tizim tushunchasi"

слайд 1 ma’ruza: tizimlarni tahlil qilish asoslari. tizim tushunchasi reja tizim tushunchasi. tizimning tarkibi va tuzilishi. tizimlarning tasnifi. murakkab tizimlarning xususiyatlari. tizimli yondashuv va tizimni tahlil qilish. modellashtirish murakkab tizimlarni o'rganish usuli sifatida. model tushunchasi. modellarning tasnifi. matematik modellar va ularning turlari. modellashtirishning asosiy bosqichlari. tizimning matematik modeli yordamida tashkiliy va boshqaruv qarorlarini qabul qilish tizimli tahlil - deb murakkab muammolarni hal qilishda fanlararo yondashuv bilan ajralib turadigan ilmiy usul (usullar majmui)ga aytiladi. tizim tahlilining obyekti - bu yangi tizimlarni yaratish va mavjud tizimlarni modernizatsiya qilish bilan bog'liq amaliy muammolardir. bularga tashkiliy, iqtisodiy,...

This file contains 24 pages in PPTX format (2.7 MB). To download "tizimlarni tahlil qilish asoslari. tizim tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tizimlarni tahlil qilish asosla… PPTX 24 pages Free download Telegram