polimerlar kimyosi fani. polimerlar va ularning o‘ziga xos-xususiyatlari.

DOCX 6 pages 34.0 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.0 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: polimerlar kimyosi fani. polimerlar va ularning o‘ziga xos-xususiyatlari. reja: 1. polimerlar kimyosining maqsad va vazifalari. 2. yuqori molekulyar birikmalar yoki polimerlar tushinchasi. 3. yuqori molekulyar birikmalar kimyosining rivojlanish tarixi. 4. o`zbekiston kimyogar olimlarininmg polimerlar kimyosini rivojlanishiga qo’shgan xissasi. tayanch iboralar: quyi molekulyar birikmalar, yuqori molekulyar birikmalar, polimerlar, oligomerlar, makromolekula, monomer zvenosi, polimerlanish darajasi, zanjir uzunligi. polimerlar kimyosining maqsad va vazifalari polimerlar kimyosini o’qitishdan maqsad–talabalarga polimer molekulalarining katta o’lchami va zanjirsimon tuzilishga egaligi sababli, oddiy quyimolekulyar moddalardan farqlanuvchi o’ziga xos xossalarini tushuntirishdan va bu xossalardan foydalanishda amaliy ko’rsatmalar berishdan iboratdir. polimer moddalar makromolekulasining xususiyatlari, polimerlarning sintezi va uning muhim qonuniyatlari, fizik-kimyoviy va fizikaviy-mexanik xossalarining asosiy xususiyatlari, polimerlar kimyosida qo’llanadigan usullar va sanoatda hamda turmushda keng qo’llaniladigan polimerlar xaqida ko’nikma va malaka shakllantirishdir. fanning vazifasi -yuqori molekulyar birikmalarning quyi molekulyar birikmalardan farqini; yuqori molekulyar birikmalarning o’ziga xos xususiyatlarini; talabalarda yuqori molekulyar birikmalarning sintezi, fizik kimyoviy xossalarni; yuqori molekulyar birikmalar eritmalarining xossalarini …

2 / 6

yuqori bo‘lgan moddalar, hoh u tabiiy, hoh sintetik bo‘lsin, yuqori molekulyar birikmalar sinfiga kiritiladi. demak, yuqori molekulyar birikmalar kimyosi molekulasi yuzlab va minglab atomlardan iborat kimyoviy moddalarni o‘rganadi. yuqori molekulyar birikmalarni tahlil qilish shuni ko‘rsatdiki, ularning molekulalari asosan bir xil qismlardan iborat. shuning uchun bunday qismlar elementar zvenolar deb nomlanadi. tabiiy kauchukda elementar zveno izopren molekulasidir: shu kabi ko‘plab elementar zvenolardan tuzilgan yuqori molekulyar birikmalarni makromolekulalar yoki polimerlar deb nomlash qabul qilingan. polimerlar va monomerlar oralig‘idagi molekulyar massali moddalar oligomerlar (yunon tilidan olingan bo‘lib, - kam, ko‘p emas, - qism degan ma’noni bildiradi) deb ataladi. polimerlarning muhim xarakteristikalaridan biri makromolekuladagi elementar zvenolar sonini ko‘rsatuvchi polimerlanish darajasidir. polimerning molekulyar massasi m va uning polimerlanish darajasi p orasidagi quyidagi nisbat mavjud: bu erda m – elementar zvenoning molekulyar massasi. yuqori molekulyar birikmalar kimyosining rivojlanish tarixi organik yuqori molekulyar birikmalar sintezi xix asr o‘rtalaridan boshlangan. 1835 yilda rene vinil xloridning yorug‘lik ta’sirida oddiy …

3 / 6

r (oligomerlar) deb qarashlar mavjud edi. oddiy quyi molekulyar birikmalardan farq qiladigan bu moddalar fizikaviy-mexanik xossalarining o‘ziga xosligi assotsilanish hodisasi bilan tushuntirilar edi. mark, meyer va boshqalar polimerlar kimyosi fanining rivojlanishida katta rol o‘ynagan kolloid (mitsellyar) nazariyani olg‘a surdilar. bu nuqtai nazar nemis olimi shtaudinger tomonidan keskin tanqidiy kutib olindi. u polimerlarga ipsimon makromolekulyar strukturali yangi yuqori molekulyar birikmali moddalar sinfi deb qarashni taklif qildi. ko‘p o‘tmay shtaudingerning makromolekulyar nazariyasi polimerlar eritmasiga kolloid eritmalarni tadqiq qilish usullarini qo‘llagan g.shulsning ishlari bilan tasdiqlandi. shuls o‘zi yaratgan osmometr yordamida osmotik bosim qiymati bo‘yicha polimerning molekulyar massasini, keyinchalik esa fraksiyalash usulini qo‘llab uning polidisperslik darajasini aniqlash mumkinligini ko‘rsatdi. zamonaviy makromolekulyar tuzilish nazariyasi asosida quyidagilar yotadi: 1. polimer birikmalar makromolekulalar majmuasidan iborat bo‘lib, ular tuzilishi va zvenolar tarkibi bilan bir-biridan farq qiladi. 2. makromolekulaning asosiy zanjirini tashkil etgan atomlar makromolekulaning konformatsion o‘zgarishlariga olib keluvchi kovalent bog‘lar atrofida to‘xtovsiz tebranma harakat qiladi. 3. polimerning xossalari …

4 / 6

alar), ftorpolimerlar (prof. yo‘lchiboev a.a.) va tibbiy polimerlar (prof. musaev o‘.n., akad. rashidova s.sh., prof. najmiddinov sh., prof. to‘raev a.s. va boshqalar) sohasidagi fundamental tadqiqotlari alohida ahamiyatga ega. bu tadqiqotlar polimerlar kimyosini o‘rganishni o‘zbekistonda boshlagan alloma – o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan va texnika arbobi, akademik h.u.usmonov nomi bilan bog‘liq. o‘zbekiston paxta etishtiruvchi etakchi mamlakatlardan hisoblanib unda tabiiy polimer – sellyulozaning bexisob zaxirasi mavjud. bundan tashqari ko‘plab pentozan tutuvchi xomashyolarning ko‘pligi va tabiiy gazning mavjudligi polimerlar kimyosi va texnologiyasining yirik markazini aynan o‘zbekistonda tashkil etishni taqozo etgan edi. 1950 yilda o‘zbekiston fanlar akademiyasining kimyo institutida paxta sellyulozasi va efirlarining termodinamik, fizik-kimyoviy va mexanik xossalarini tadqiq qilishni boshlagan tabiiy polimerlar kimyosi laboratoriyasi tashkil etildi. buni o‘zbekistonda polimerlar haqidagi fanga asos solingan davr deb hisoblash mumkin. polimerlar haqidagi dastlabki ishlar, shuningdek sohaga oid institut va laboratoriyalarning tashkil etilishi, h.u.usmonovning ustozi akademik v.a.kargin nomi bilan bog‘liq. tabiiy polimerlar kimyosi laboratoriyasida sellyuloza biosintezi, uning strukturasi, …

5 / 6

illiy universitetining kimyo fakultetida sintetik polimerlarni radiatsion modifikatsiyalash sohasida har tomonlama tadqiqotlar boshlandi va yangi termo-xemo- va yoruqqa bardosh ftorpolimerlar olish usullari ishlab chiqildi. oleobject2.bin image4.wmf oleobject3.bin image1.emf image2.wmf oleobject1.bin image3.wmf m m p = c h 2 c c h c h 3 c h 2 ch 2 cch ch 3 ch 2 od oli y merod

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "polimerlar kimyosi fani. polimerlar va ularning o‘ziga xos-xususiyatlari."

mavzu: polimerlar kimyosi fani. polimerlar va ularning o‘ziga xos-xususiyatlari. reja: 1. polimerlar kimyosining maqsad va vazifalari. 2. yuqori molekulyar birikmalar yoki polimerlar tushinchasi. 3. yuqori molekulyar birikmalar kimyosining rivojlanish tarixi. 4. o`zbekiston kimyogar olimlarininmg polimerlar kimyosini rivojlanishiga qo’shgan xissasi. tayanch iboralar: quyi molekulyar birikmalar, yuqori molekulyar birikmalar, polimerlar, oligomerlar, makromolekula, monomer zvenosi, polimerlanish darajasi, zanjir uzunligi. polimerlar kimyosining maqsad va vazifalari polimerlar kimyosini o’qitishdan maqsad–talabalarga polimer molekulalarining katta o’lchami va zanjirsimon tuzilishga egaligi sababli, oddiy quyimolekulyar moddalardan farqlanuvchi o’ziga xos xossalarini tushuntirishdan va bu xoss...

This file contains 6 pages in DOCX format (34.0 KB). To download "polimerlar kimyosi fani. polimerlar va ularning o‘ziga xos-xususiyatlari.", click the Telegram button on the left.

Tags: polimerlar kimyosi fani. polime… DOCX 6 pages Free download Telegram