eski ahd va yangi ahd

PPTX 15 pages 382.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 382.9 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

слайд 1 dunyoviy va diniy madaniyat o`rta asrlarda feodal munosabatlarning shakllanishi ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotda keskin o`zgarishlarni keltirib chiqardi. ayniqsa diniy aqidalarning rasman tus olib, ko`p xudolilikdan yakka xudolilik - tavhid aqidasiga o`tish jarayoni insoniyatning hayot tarzini o`zgartirdi. bibliya, talmud, qur`oni karimning paydo bo`lishi nafaqat sharqda, balki g`arbda ham tafakkurni va hayot tarzini jiddiy o`zgartirdi. endi insoniyat ma`lum tartibga solingan hayot kechira boshladi. yakka xudolilik ilk bor bibliyada shakllandi. iudaizm tarixi, nazariyasi qadimgi yahudiylarning hayoti va taqdiri bilan zich bog`langan. bibliyaning eski ahd-tavrot qismi bu to`g`rida to`liq ma`lumot beradi. bibliya tarkibiga kiruvchi tavrotda (musoning besh kitobi) iudaizm sharqdagi ko`p xudolilikka qarshi mafkura sifatida yaratildi. qadimgi isroil xalqi ilk bor yakka xudo yahvega ibrohim davrida e`tiqod qila boshlagan. keyin uning o`g`li ishoq, (islom tarixida – ismoil) nabirasi yoqub va uning o`n ikki o`g`li yahveni tanho xudo sifatida e`tirof qildilar. bibliyaning eski ahd qismi ham muqaddas kitob shaklida yahve ta`limoti sifatida - …

2 / 15

, sahroda va amrlar kitoblaridir. iudaizmning asosida ana shu beshala kitobdagi aqidalar yotadi. bibliyaning davomi hakamlar kitobi, shohlar kitoblari (to`rtta), payg`ambarlar kitoblari, dovudning “zabur”i, sulaymonning «hikmatlari” va boshqa kichik hajmli kitoblardan iboratdir. mazkur kitoblarni iudaizmga e`tiqod qiluvchilargina emas, balki iso masih ta`limotiga e`tiqod qiluvchi barcha masihiylar - xristianlar muqaddas kitoblar sifatida o`rganadilar. eski ahdda olamning ibtidosi to`g`risidagi chuqur mushohadalarni, odamlar o`rtasidagi munosabatlarni, axloqiy mezonlarni, ijtimoiy qadriyatlarni va boshqa ko`plab falsafiy g`oyalarni, axloqiy o`gitlarni ko`ramiz. bir so`z bilan aytganda, eski ahd sharq xalqlari ming yillar davomida amal qilib kelgan axloqiy tizimni va tanho xudo to`g`risidagi ta`limotni o`zida mujassamlantiradi. monoteistik ta`limotga asoslangan uchta oqim - iudaizm, masihiylik, islom bir-biriga bog`liq. bularning orasida qadimiysi iudaizmdir. miloddan av. uchinchi ming yillikda ilk diniy tizim shakllana boshladi. tarixda markazlashgan hukmronlik paydo bo`lgan mamlakatlarda, jumladan, misrda mutlaq hukmronlik va ilohiylashtirilgan hukmdor - fir`avnning daxlsizligi monoteizmga olib kelgan edi. misr fir`avniga qaram mamlakatlar xalqi hukmdor qiyofasida oliy …

3 / 15

afiy, diniy oqimlardan biri bo`lib, bibliyaning yangi ahd qismiga asoslanadi. yangi ahd (yoki «xushxabar») iso masih yaratgan ta`limotdan iboratdir. bu oqim dunyoning hamma mamlakatlarida uchraydi. ammo evropa, amerika, avstraliya qit`alarida asosiy davlat dini rasmiy mafkuradir. garchi masihiylik bugungi kunda g`arb mamlakatlariga xos oqim bo`lsa-da, aslida sharq va uning madaniyati bilan 67 zich bog`langan. u, sharqning boy mifologik, badiiy va aqidaparastlik imkoniyatlaridan foydalandi. bu imkoniyatlar masihiylikning paydo bo`lishi uchun bitta imkoniyat va asosdir. ikkinchi imkoniyat - masih ta`limotining yuzaga kelishida iudaizmning muhim asos bo`lganidir. bitta dalil: insoniyatning gunoh qilishi va gunohlardan forig` bo`lib najot topishi g`oyasi asli eski ahdning barcha kitoblarida o`z aksini topgan. gunoh va insoniyatni gunohlardan xalos bo`lib, najot topish g`oyasi evropa uchun ham, sharq xalqlari hayot tarzi uchun ham muhim axloqiy mezondir. insoniyatni halollikka va ortiqcha hashamatlarga, boylikka berilmaslikka da`vat qilish ham masihiylik ta`limotining muhim jihatlaridandir . quyidagi parcha bunga dalildir: “hech biri mulkidan biron narsani meniki demas …

4 / 15

sug`urib, qulochkashlab oliy ruhoniyning qaroliga dast soldi-da, qulog`ini uzib tashladi. lekin iso unga: – qilichingni joyiga qaytarib qo`y! qilich ko`targan bari qilichdan halok bo`lur. yoki o`ylaysanki, men otamga iltijo qilolmaymanmi? u menga hoziroq o`n ikki tumandan ko`proq farishtalarni yuborishi mumkin” (matto 26:51). masihiylik ta`limoti sharqning mahsuli bo`lsa-da, evropa madaniyatining yuzaga kelishi va taraqqiyotida katta xizmat qiladi. shubhasiz, evropaning boy madaniyati ildizlari antik davr falsafasidan, haykaltaroshligidan, arxitekturasi va teatridan oziqlangan bo`lsa ham, leonardo davinchi, dona telo, jotto, mikelanjelo, rafael asarlari masihiylik tafakkuri durdonalaridir. ammo masih ta`limoti o`rta asrlarda evropa adabiyoti, kopernik va galileyning ilmiy kashfiyotlariga qarshi kurashdi. bu kurashni masih ta`limotining bo`linishi mahsuli va o`ziga xos diniy ta`limotning “zo`ravonlik” siyosati deb baholash lozim. bu fikrimizni dalillash uchun masihiylikning ilk o`rta asrlardagi faoliyatidan boshlab o`rta asrlargacha bo`lgan tarixiga e`tibor qarataylik. iv asr oxirida rim imperiyasi g`arbiy va sharqiy qismlarga bo`linib ketgach, masihiy jamoatlarida ham bo`linish yuz berdi. evropa xalqlarining an`analariga, madaniyati va …

5 / 15

ining obro`–e`tibori, siyosiy mavqei o`rta asrdagi evropa hukmdorlaridan yuqori bo`ldi. endi katolik oqimi o`rta asr evropa tarixida o`z hukmronligini zo`rlik bilan o`tkazadigan bo`ldi. hukmdorlar ham rim papasining obro`yiga tayandilar, jamoatlarning obro`yidan foydalandilar. “rabbiyning qabrini imonsizlardan xalos qilish” uchun quddusga qilingan salib yurishlari bu to`g`rida guvohlik beradi. xiv–xv asrlarga kelib rim katolik jamoatlarining hukmronligiga qarshi da`vat paydo bo`ldi. bu da`vat aynan madaniyat sohasida yuz berdi. chunki katolik jamoatlari xuddi madaniyatga o`z hukmronligini o`tkazgan edi. uyg`onish davri ana shu da`vat mahsuli sifatida yuzaga keldi. uyg`onish davri fikr erkinligiga, ilmiy bilishga qarshilik qilib kelgan jamoatlarning hukmronligiga zid o`laroq dante, rable, rafael`, bokkachcho, kopernik, galiley va boshqa ko`plab olim va ijodkorlarni etishtirdi. ular madaniyatning tashqi qatlamidagina islohot o`tkazdilar. katolik oqimining zaminiga kuchli zarbani uyg`onish ortidan kelayotgan islohotchilik (reformatsiya) harakati berdi. islohotchilik harakati katolik jamoalarini uyg`onishga xos hurfikrlilik zarbalaridan saqlab qolish maqsadida va uyg`onish davri madaniyati elementlarini islohotchilik 68 oqimiga olib kirishlarga, ya`ni assimilyatsiyalashuvga qarshi …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eski ahd va yangi ahd"

слайд 1 dunyoviy va diniy madaniyat o`rta asrlarda feodal munosabatlarning shakllanishi ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotda keskin o`zgarishlarni keltirib chiqardi. ayniqsa diniy aqidalarning rasman tus olib, ko`p xudolilikdan yakka xudolilik - tavhid aqidasiga o`tish jarayoni insoniyatning hayot tarzini o`zgartirdi. bibliya, talmud, qur`oni karimning paydo bo`lishi nafaqat sharqda, balki g`arbda ham tafakkurni va hayot tarzini jiddiy o`zgartirdi. endi insoniyat ma`lum tartibga solingan hayot kechira boshladi. yakka xudolilik ilk bor bibliyada shakllandi. iudaizm tarixi, nazariyasi qadimgi yahudiylarning hayoti va taqdiri bilan zich bog`langan. bibliyaning eski ahd-tavrot qismi bu to`g`rida to`liq ma`lumot beradi. bibliya tarkibiga kiruvchi tavrotda (musoning besh kitobi) iudaizm sharqdagi...

This file contains 15 pages in PPTX format (382.9 KB). To download "eski ahd va yangi ahd", click the Telegram button on the left.

Tags: eski ahd va yangi ahd PPTX 15 pages Free download Telegram