real iqtisodiy davrlar nazariyasi

PPT 24 pages 266.0 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 266.0 KB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

мавзу: ўзбекистон иқтисодиётини модернизациялаш шароитида давлат иқтисодий сиёсатининг асосий йўналишлари. mavzu: real iqtisodiy davrlar nazariyasi reja: 1. iqtisodiy davr tushunchasi va uning bosqichlari 2. iqtisodiy davrlarni yuzaga kelish sabablari 3. iqtisodiy davrlarning asosiy tiplari 4. iqtisodiy davrlarning ta’siri 5. davlatning davriylikka qarshi siyosati tayanch so‘z va iboralar: iqtisodiy inqiroz, iqtisodiy sikl, turg’unlik (depressiya), jonlanish, yuksalish, davriylik, iqtisodiy jarayon, tebranish. 1. iqtisodiy davr tushunchasi va uning bosqichlari iqtisodiy o‘sish – bu o‘zgarmagan holda bir xilda yuksalib borish holatidir. ijtimoiy ishlab chiqarish harakatida ishlab chiqarishning umumiy hajmi juda tez o‘sadigan yillar bor, boshqa yillarda esa bu jarayon sekin yuz beradi, ba’zida esa pasayish yillari ham bo‘ladi. ijtimoiy ishlab chiqarish harakatida muayyan vaqt oralig’ida tez-tez takrorlanadigan holat uning rivojlanishining davriylik xususiyatini bildiradi. bir davrning oralig’i iqtisodiyotni bir inqirozdan boshqasigacha, yoki boshqacha aytganda cho‘qqining bir nuqtasidan boshqasigacha bo‘lgan harakatini qamrab oladi. iqtisodiy pasayish iqtisodiyotning yuksalishi, ishlab chiqarish o‘sishi va ishsizlik qisqarishi bilan almashadi. ijtimoiy …

2 / 24

a faqat shakl jihatdan farq qiladi - doiraga yaqin shakldagi, to‘lqin shaklidagi, spiral shaklidagi yoki zina shaklidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi.iqtisodiy davrning harakatida ketma-ket bo‘ladigan to‘rtta bosqich kuzatiladi: 1. inqiroz – bu ishlab chiqarishni pasayishi va to‘xtab qolishini yuzaga keltiruvchi iqtisodiyotdagi muvozanatni buzilishi. bozor iqtisodiyoti uchun ortiqcha ishlab chiqarishning inqirozi xos bo’lib, uning oqibatida narxning qat’iy tushishi yuz beradi 2. tanazzul – tovarlar ortiqchaligi muayyan vaqt davomida asta-sekin sarflanadigan davr (bir qismi past narxlarda, bir qismi buziladi). tovarlarni sotish qayta tiklanadi, narxlarni pasayishi to‘xtaydi. ishlab chiqarish hajmi bir muncha ko‘payadi, biroq savdo sust bo‘ladi. shuning uchun kapital, sanoat va savdoda o‘z qo‘llanilishini topmaydi, bankda saqlanadi va pul taklifini ko‘paytiradi hamda ssuda foizini me’yorini pasaytiradi. 3. jonlanish – sanoat ishlab chiqarishining inqirozdan oldingi hajmini qayta tiklash davri bo’lib, bu davr davomida narxlar, foyda, ish haqi ko’tariladi, uning oqibatida ishlab chiqarish va bandlik darajasi asta-sekin to’liq bandlikka va quvvatlarning to’liq yuklashga qadar, ya’ni …

3 / 24

lakatlarning iqtisodiy rivojlanish tarixini o‘rganish, ulardan hech biri uzoq muddatda bir tekis rivojlanmaganligi, aksincha, barcha mamlakatlar uchun davriy rivojlanish xos ekanligini ko‘rsatadi. ishlab chiqarish, bandlilik va inflyatsiya darajasining davriy tebranishga iqtisodiy davr (sikl)lar deyiladi. ayrim iqtisodiy davrlar boshqalaridan o‘tish davrining davomiyligi va faolligi bilan farq qiladi. shunga qaramasdan ularning barchasi bir xil bosqichlardan tashkil topadi 2. iqtisodiy davrlarni yuzaga kelish sabablari iqtisodiy tebranishlarning asosiy sababi sifatida iqtisodchilar 3 omilni ko‘rsatadi: birinchi guruh olimlar iqtisodiy tebranishlarning asosiy sababi texnika va texnologiyalarda ro‘y beradigan o‘zgarishlar deb hisoblaydilar. ularning fikricha fan-texnika yutuqlarini qo‘llash natijasida iqtisodiyotda o‘sish ro‘y beradi. ikkinchi guruh olimlar iqtisodiy bosqichlarni siyosiy va tasodifiy vaziyatlarga bog’lashadi. uchinchi guruh olimlar monetar siyosatga bog’laydilar. ya’ni, davlat qanchalik ko‘p pul bosib chiqarsa, uning qadri shunchalik kamayib boradi, va aksincha, pul miqdori qanchalik kam bo‘lsa, ishlab chiqarish ko‘lamining pasayishi va ishsizlar sonining ortishi shunchalik tezlashadi iqtisodiy tebranishlar sabablarini, ularga ta’sir etuvchi omillarni o’rganish, iqtisodiy tebranishlar …

4 / 24

iyosiy larzalar; - oltin, uran, neft va boshqa qimmatli resurslar yirik konlarining ochilishi; - yangi hududlarning ochilishi va bu bilan bog’liq ravishda aholi migratsiyasi, er shari aholisi sonining o‘zgarib turishi; - ijtimoiy ishlab chiqarish tarkibini tubdan o‘zgartirishga qodir bo‘lgan texnologiya, tadqiqotlar va innovatsiyalardagi qudratli o‘zgarishlar. iqtisodiy sikllarni iqtisodiy tizimning o‘ziga xos ichki omillari ta’sirida vujudga kelishini asoslovchi nazariya internal nazariya deb ataladi. shuningdek, quyidagi boshqa ichki omillar ham ajratib ko‘rsatiladi: - shaxsiy iste’molning o‘zgarishi (qisqarishi yoki kengayishi); - investitsiyalar, ya’ni ishlab chiqarishni kengaytirish, uni yangilash va yangi ish joylarini vujudga keltirishga yo’naltiriladigan mablag’lar hajmi; - ishlab chiqarish, talab va takliflar hajmiga ta’sir ko‘rsatishga qaratilgan davlat iqtisodiy siyosatining o‘zgarishi. iqtisodiy sikllarning kelib chiqishini faqat eksternal yoki internal nazariya orqali tushuntirish to‘g’ri bo‘lmaydi. iqtisodiy sikl va umuman iqtisodiy tizimdagi miqdoriy va sifat o‘zgarishlar tashqi va ichki omillar birgalikdagi ta’siri oqibatida kelib chiqishi mumkin. shuningdek, iqtisodiyotning siklli rivojlanishi sabablarini izohlashda bir qator nazariyalar …

5 / 24

hisoblar va sotish narxlarini tahlil qilish asosida 2 yildan 4 yilgacha davr davomidagi qisqa to‘lqinlarni tadqiq qilishga qaratadi. ayniqsa, u siklning davomiyligini jahondagi oltin zaxiralarining tebranishlari bilan bog’lab, uni 3 yilu 4 oyga teng, deb hisoblaydi. biroq qisqa muddatli sikllar sabablarining bunday izohi bugungi kunda ko‘pchilik iqtisodchilarni qoniqtirmaydi. juglar sikli juglar sikli «biznes-sikl», «sanoat sikli», «o’rtacha sikl» va «katta sikl» kabi nomlar bilan ham ataladi. oldingi davrlarda iqtisodiy fan 7-12 yillik sikllarni ajratib ko’rsatganligi tufayli, aynan shu sikl frantsiya, angliya va aqshda foiz stavkalari va narxdagi tebranishlarni asosiy tahlil qilish asosida sanoat siklining tabiatini o’rganishga katta hissa qo’shgan klement juglar (1819-1905 yy.) nomi bilan ataladi. birinchi sanoat sikli 1825 yili angliyada metallurgiya va boshqa etakchi tarmoqlarda mashinali ishlab chiqarish hukmron mavqeni egallagan davrda kuzatiladi. 1836 yildagi inqiroz dastlab angliyada boshlanib, keyin aqshga ham tarqaladi, 1847-1848 yillarda aqsh va qator evropa davlatlarida boshlangan inqiroz tub mohiyatiga ko’ra birinchi jahon sanoat inqirozi …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "real iqtisodiy davrlar nazariyasi"

мавзу: ўзбекистон иқтисодиётини модернизациялаш шароитида давлат иқтисодий сиёсатининг асосий йўналишлари. mavzu: real iqtisodiy davrlar nazariyasi reja: 1. iqtisodiy davr tushunchasi va uning bosqichlari 2. iqtisodiy davrlarni yuzaga kelish sabablari 3. iqtisodiy davrlarning asosiy tiplari 4. iqtisodiy davrlarning ta’siri 5. davlatning davriylikka qarshi siyosati tayanch so‘z va iboralar: iqtisodiy inqiroz, iqtisodiy sikl, turg’unlik (depressiya), jonlanish, yuksalish, davriylik, iqtisodiy jarayon, tebranish. 1. iqtisodiy davr tushunchasi va uning bosqichlari iqtisodiy o‘sish – bu o‘zgarmagan holda bir xilda yuksalib borish holatidir. ijtimoiy ishlab chiqarish harakatida ishlab chiqarishning umumiy hajmi juda tez o‘sadigan yillar bor, boshqa yillarda esa bu jarayon sekin yuz beradi, ba’zi...

This file contains 24 pages in PPT format (266.0 KB). To download "real iqtisodiy davrlar nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: real iqtisodiy davrlar nazariya… PPT 24 pages Free download Telegram