huquqiy ong va huquqiy madaniyat

DOCX 13 pages 25.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.0 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

huquqiy madaniyat huquqiy ong va huquqiy madaniyat huquqiy ong. huquqiy madaniyatning to’ttinchi elementi – huquqiy ong. huquqiy ong shaxs ongida, jamiyat g’oyalarida namoyon bo’lgan huquqdir, huquqiy ong huquq va qonuniylikka munosabatdagi e’tiqodlar, tasavvurlar, baholar, his-tuyg’ular va ma’naviyatning boshqa tarkibiy qismlari tizimidir. huquqiy ong huquqiy madaniyatning davlat va jamiyatning boshqaruv ta’siriga eng kam darajada uchragan elementidir. tezlik bilan yangi qonun qabul qilish, davlat organin tuzish mumkin, ammo insonning huquqiy ongini tezda o’zgartirib bo’lmaydi. yuksak huquqiy ongni shakllantirish ko’p kuch hamda vaqt talab qiluvchi qiyin vazifadir. shuning uchun ham “jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish milliy dasturi” barcha sub’ektlarining huquqiy ongi darajasini ko’tarish tasodifan bosh maqsad qilib belgilanmagan. huquqiy qadriyatlarni ma’naviy o’zlashtirish oddiy insoniy madaniyat va savodxonlikning bo’lishini taqozo etadi. u shaxsni umumiy tarbiyalash jarayonlari bilan uzviy bog’liqdir. jamiyatimiz huquqiy onginig darajasi qanday? ushbu masalani muhimligi va dolzarbligiga qaramay, afsuski unga aniq javob bera olmaymiz. gap shundaki, so’nggi vaqtlargacha ushbu yo’nalishda xech qanday tadqiqotlar …

2 / 13

ng ijtimoiy-huquqiy faolligiga qarab gapirish mumkin. jamiyat a’zolarining mahalla, mehnat jamoasi hayotida ishtirok etishi, boshqa ijtimoiy foydali aloqalarning faollashuvi huquqiy madaniyat darajasining o’sayotganligidan dalolat beradi. to’rtinchidan, huquqiy statistika jamiyat huquqiy ongining ahvolini baholash uchun asos bo’lishi mumkin. jinoyatchilikning darajasi, huquqni qo’llash hujjatlarining, fuqarolik – huquqiy bitimlarning miqdori to’g’risidagi ma’lumotlar ham huquqiy ongning sifat tomonini ko’rsatadi. huquqiy ongning ahvolini yuqorida bayon etilgan jihatlarini hisobga olgan holda tahlil qilish jamiyatimiz ma’naviy huquqiy ongning yuksak imkoniyatidan, uning taraqqiyparvar huquqiy g’oyalar, tasavvurlar, maqsadlarni qabul qilishga tayyorligidan dalolat beradi. shu bilan birga ayrim ijtimoiy guruhlar vakillari huquqiy ongning jiddiy ravishda buzilganligi yaqqol ko’rinib turibdi. huquqiy nigilizm, huquqqa nisbatan iste’molchilik munosabati jinoyatchilar dunyosining madaniyatini belgilab beradi. yoshlarning bir qismida huquqiy qadriyatlarga nisbatan befarqlik kuzatilmoqda. agar yoshlar huquqni bilmasliklarini namoyish qilsalar, huquqbuzarlar, odatda o’zlarining huquqiy jihatdan, ayniqsa jinoyat huquqi sohasida, bilimdonliklarini ko’rsatadilar. biroq ular ham, bular ham nuqsonli, past darajadagi huquqiy ongga egadirlar. huquqiy ong darajasini ko’tarish …

3 / 13

motlariga qaraganda, aynan maktabgacha bo’lgan yoshda bajarilishi shart bo’lgan, ta’qiqlangan, ruxsat etilgan xatti-harakatlarga doir eng oddiy tasavvurlar shakllanadi. shahsning huquqiy ongiga samarali ta’sirning ko’plab imkoniyatlari maktab ta’limida ham bor. ammo, maktab ko’pincha davlat va huquq asoslari bo’yicha uncha ko’p bo’lmagan miqdordagi mashg’ulotlarni o’tkazish bilan cheklanib qoladi. mehnat jamoalaridagi huquqiy tarbiya ishlari ham onda-sonda amalga oshiriladi. yuqori darajadagi huquqiy ongni shakllantirishga qaratilgan faoliyatni o’rganish unda asosiy e’tibor huquqiy bilimlarni tarqatishga qaratilayotganligini ko’rsatmoqda. ayni paytda huquqiy tarbiyaning qonunga itoatkor qonuniy xatti-harakatni shakllantirishdan iborat muhim maqsadli chetda qolmoqda. buning ustiga bugungi sharoitda qonunga itoatkorlikning o’zi ham huquqiy tarbiyani aniq maqsadi bo’la olmaydi. huquqiy ongni tuzilishi. ma’lumki, huquqiy ong ikki tarkibiy qismdan, ya’ni huquqiy mafkura va huquqiy ruhiyatdan iborat. huquqiy mafkura huquqning mohiyati, ahamiyati va talablari to’g’risidagi g’oyalar, qadriyatlarni o’z ichiga olsa, huquqiy ruhiyat hissiyotlar, kayfiyatlar, kechinmalar, ya’ni huquqning emostional qabul qilinishi bilan bog’liq. ijtimoiy huquqiy ongdagi usybu ikki tarkibiy qicimning holatini tahlil qilib, …

4 / 13

ko’paytirsak, kishini quvontirmaydigan mansaraga duch kelamis’: minglab kishilar jinoyatga tayyorgarlik ko’rilayotganligini va ular sodir etilayotganligini bilganlari holda ularni befarq tomosha qilganlar. jamiyat rivojidagi yangi ijtimoiy- iqtisodiy voqealar kundalik huquqiy ongning bus’ilish sabablari va shart-sharoitlarini (huquqqa nisbatan salbiy va iste’molchilik munosabatlari, shahsning huquqqa hilof yo’nalishlarining motivlari, jamiyatga qarshi hatti-harakat stereotiplarning shakllanishining) aniqlashning s’arurligini taqas’o etadi. mazkur vazifani bajarish fanning, birinci navbatda, huquqsunoslikning eng muhim maqsadidir. bizningcha, ushbu hadisalarning hammasini totalitar tuzum merosiga taalluqli deb isoblash mumkin emas, bus’ilgan huquqiy ong mambalarini ob’ektiv voqealikdan qidirish s’arur. bayon etilinganlarga qisqacha hulosa qilib aytsh mumkinki, aholining huquqiy ongi huquqiy pisihalogiyaning davlat tashviq qilayotgan huquqiy mafkuradan keskin orqada qolayotganligi, huquqiy davlatga hos bulgan huquqiy goyalar va prinstiplarning kundalik ong huquqiy nigilis’imidan keskin farq qilishi bilan ajralib turadi. huquqiy ongdagi bunday ahvolning sabablari huquqiy tis’m doirasi bilan cheklanib qolmaydi, balki iqtisodiy, ijtimoiy hamda boshqa ob’ektiv va sub’ektiv omillar bilan belgilanadi. biroq huquqiy ong o’zgarmay qolmaydi, u …

5 / 13

da boradi. madaniyatning umumiy ta’rifiga nazar tashlasak, bugungi kunda ijtimoiy fanlar doirasida “madaniyat” tushunchasi kabi turli-tuman, qarqma-qarshi talking va fikrlarga boy bo’lgan boshqa ijtimoiy hodisani topish qiyin. misol tariqasida shuni keltirish joizki, chet ellik olimlarning hisob-kitoblariga qaraganda, 1919 yilga qadar “madaniyat” tushunchasiga ettita ta’rif berilgan, 1950 yilga kelib bu son 164 taga, 1970 yillarda esa - 150 taga etgan. amerikalik olimlar a.kreber va k/klakxonlar esa 1950 yillarning boshida “madaniyat” tuchunchasining 257 ta ta’rifi mavjudligini ta’kidlaganlar. shu bilan birga huquqiy madaniyat nazariyasining asosiy yo’nalishlarini aniqlash masalasiga oid ijtimoiy va yuridik tadqiqotlar huquqiy madaniyat xususiyatlarining rivojlanichini ko’rsatishga e’tibor bera boshladi. jahon fanlari miqiyosida madaniyatga oid yondashuvlarni uch guruhga bo’lish mumkin: birinchidan: antropologik yondashuv; ikkinchidan: sostiologik yondashuv; uchinchidan: falsafiy yondashuv; antropologik yondashuvda madaniyat taviyat yaratgan narsalardan farqli ravishda inson tomonidan yaratilgan ne’matlarning yigindisi sifatida tushuniladi. sotciologik yondashuv esa madaniyatni ma’naviy qadriyatlar sifatida talqin etadi.. bu erda madaniyat ijtimoiy hayotning tarkibiy qismi sifatida qatnashadi. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "huquqiy ong va huquqiy madaniyat"

huquqiy madaniyat huquqiy ong va huquqiy madaniyat huquqiy ong. huquqiy madaniyatning to’ttinchi elementi – huquqiy ong. huquqiy ong shaxs ongida, jamiyat g’oyalarida namoyon bo’lgan huquqdir, huquqiy ong huquq va qonuniylikka munosabatdagi e’tiqodlar, tasavvurlar, baholar, his-tuyg’ular va ma’naviyatning boshqa tarkibiy qismlari tizimidir. huquqiy ong huquqiy madaniyatning davlat va jamiyatning boshqaruv ta’siriga eng kam darajada uchragan elementidir. tezlik bilan yangi qonun qabul qilish, davlat organin tuzish mumkin, ammo insonning huquqiy ongini tezda o’zgartirib bo’lmaydi. yuksak huquqiy ongni shakllantirish ko’p kuch hamda vaqt talab qiluvchi qiyin vazifadir. shuning uchun ham “jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish milliy dasturi” barcha sub’ektlarining huquqiy ongi darajasini ...

This file contains 13 pages in DOCX format (25.0 KB). To download "huquqiy ong va huquqiy madaniyat", click the Telegram button on the left.

Tags: huquqiy ong va huquqiy madaniyat DOCX 13 pages Free download Telegram