xunnlar imperiyasi tarixiga oid manbalar tahlili

DOCX 8 pages 20.9 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.9 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

xunnlar imperiyasi tarixiga oid manbalar tahlili davr / yil manba nomi muallif asosiy / qo‘shimcha izoh mil. avv. iv-i asrlar xitoy solnomalari (shiji, han shu) sima qian, ban gu asosiy xunnlar va xitoy munosabatlari, dastlabki harbiy to‘qnashuvlar haqida yozilgan. mil. i asr hou han shu fan ye asosiy shimoliy xunnlar va xitoy o‘rtasidagi siyosiy-ijtimoiy aloqalarni yoritadi. mil. iii-v asrlar wei shu wei imperiyasi saroy tarixchilari qo‘shimcha xunnlar parchalanishi va turli qabilalarga bo‘linishi haqida. mil. v asr priskos yozuvlari priskos panioniyalik asosiy attila saroyiga qilgan safar haqidagi yozuvlar – g‘arbiy xunnlar haqida muhim manba. mil. vi asr iordan tarixlari (getica) iordan qo‘shimcha hunnlar va gotlar tarixini qiyosiy yondashuvda yoritadi. mil. vi asr agathias tarixiy asarlari agathias qo‘shimcha xunnlarning qudrati va so‘nggi yillari haqida qimmatli eslatmalar mavjud. o‘rta asrlar mo‘g‘ul va turkiy yilnomalar rashiduddin fazlulloh, abulg‘ozi bahodirxon qo‘shimcha xunnlar haqidagi afsonaviy rivoyatlar va ularning turkiy xalqlarga ta’siri. xunnlar imperiyasi tarixiga oid manbalar …

2 / 8

ealar va ma’lumotlarning xronologik tartibi. 4. manba mualliflari va ma’lumotlar: har bir manbaning muallifi, yozilgan davri va ishonchlilik darajasi. 1. asosiy manbalar 1.1. xitoy yilliklari xunnlar imperiyasi haqidagi eng muhim manbalar xitoyning qadimgi yozma yodgorliklaridir, chunki xunnlar xitoyning shimoliy chegaralarida faoliyat yuritgan va xan sulolasi bilan doimiy aloqada bo‘lgan. 1.1.1. “shi-szi” (“tarixiy esdaliklar”) - muallif: sima szyan (eradan oldingi ii asr) - yozilgan davr: eradan oldingi 145–86-yillar - ma’lumotlar: - xunnlar (syunnu) haqida ilk bor “ko‘chma davlat” (xitoycha: sin go) atamasi ishlatilgan. - xunnlarning ijtimoiy tuzilishi, harbiy tashkilotlari va xitoy bilan munosabatlari tasvirlanadi. - maodun shanyuy (eradan oldingi 209–174) davrida xunnlar imperiyasining yuksalishi haqida batafsil ma’lumot beriladi. - ishonchlilik: birlamchi manba sifatida yuqori ishonchlilikka ega, ammo xitoy nuqtai nazaridan yozilganligi sababli ba’zi ma’lumotlar sub’ektiv bo‘lishi mumkin. - manba tahlili: sima szyan xunnlarni “barbar” sifatida tasvirlagan bo‘lsa-da, ularning harbiy strategiyasi va davlat boshqaruvi haqida muhim ma’lumotlar keltiradi. 2. “xan shu” (“xan …

3 / 8

xminan zuo qiumingga nisbat beriladi) - yozilgan davr: eradan oldingi vii–v asrlar - ma’lumotlar: - xunnlarning kelib chiqishi haqida dastlabki ma’lumotlar, masalan, “xu”, “xulu”, “xude” kabi xalqlarning nomlari. - xitoyning shimoli-g‘arbida yashovchi ko‘chmanchi xalqlar haqida umumiy tasvir. - ishonchlilik: xunnlarning dastlabki tarixi haqida cheklangan ma’lumot beradi, ammo ularning etnogenezi uchun muhim. - manba tahlili: ushbu manba xunnlarning qadimgi kelib chiqishini tushunishda yordam beradi, lekin voqealar xronologiyasi aniq emas. 2. qo‘shimcha manbalar 2.1. arxeologik topilmalar - davri: eradan oldingi iv asr – eraning v asri - joylashuvi: mongoliya, janubiy sibir, shimoliy xitoy va markaziy osiyo hududlari - ma’lumotlar: - xunnlarga oid qabrlar, qurol-yarog‘lar, ot jabduqlari va boshqa artefaktlar. - noin-ula (mongoliya) qabristonidagi topilmalar xunnlarning moddiy madaniyati va savdo aloqalari haqida ma’lumot beradi. - ishonchlilik: arxeologik topilmalar yozma manbalarni tasdiqlovchi va to‘ldiruvchi muhim dalillardir. - manba tahlili: arxeologik materiallar xunnlarning iqtisodiy va madaniy hayotini yoritadi, ammo ularni aniq xronologiyaga bog‘lash qiyin. 2.2. …

4 / 8

ologik tartibda keltiriladi: - eradan oldingi vii–v asrlar: xunnlarning dastlabki kelib chiqishi (“zuo jyuan”). xitoyning shimoli-g‘arbida “xu”, “xude” kabi xalqlar haqida ma’lumot. - eradan oldingi iv asr: xunnlarning siyosiy imperiyasining shakllanishi (“shi-szi”). xitoyning szin va xan sulolalari ta’siri. - eradan oldingi 209–174-yillar: maodun shanyuy davri, xunnlar imperiyasining yuksalishi (“shi-szi”). harbiy islohotlar va tashqi siyosatning kengayishi. - eradan oldingi 129–58-yillar: xan imperiyasi bilan janglar (“xan shu”). xunnlarning harbiy faolligi va xitoyga qarshi yurishlari. - eraning i asri: xunnlarning shimoliy va janubiy qismlarga bo‘linishi (“xan shu”). ichki nizolar va imperiyaning zaiflashuvi. - eraning v asri: xunnlar imperiyasining parchalanishi. bu davr haqida xitoy yilliklarida cheklangan ma’lumot mavjud. 4. manba mualliflari va boshqa zaruriy ma’lumotlar quyida asosiy manba mualliflari va ularning ishlarining qisqacha tavsifi keltiriladi: - manbalarning ishonchliligi: xitoy yilliklari birlamchi manba sifatida yuqori ishonchlilikka ega, ammo xitoy nuqtai nazaridan yozilganligi tufayli sub’ektivlikka ega bo‘lishi mumkin. arxeologik topilmalar va zamonaviy tadqiqotlar bu manbalarni to‘ldiradi. …

5 / 8

uzilishiga oid ko‘proq arxeologik tadqiqotlar manbalar bazasini yanada boyitishi mumkin. xunnlar imperiyasi tarixiga oid bibliografik ro‘yxat asosiy manbalar 1. sima, q. (eradan oldingi 145–86). shi ji [tarixiy esdaliklar]. (asl manba xitoy tilida, tarjimalar mavjud). xan sulolasi yilliklari. - izoh: xunnlarning davlatchilik tuzilishi, maodun shanyuy davri va xitoy bilan munosabatlari haqida birlamchi ma’lumotlar. 2. ban, g. (32–92). han shu [xan sulolasi tarixi]. (asl manba xitoy tilida, tarjimalar mavjud). xan sulolasi yilliklari. - izoh: xunnlarning xan imperiyasi bilan janglari va ichki bo‘linishi haqida batafsil ma’lumot. 3. zuo, q. (eradan oldingi vii–v asrlar). zuo zhuan [zuo to‘g‘risida qissa]. (mualliflik taxminiy, asl manba xitoy tilida). qadimgi xitoy yozma manbalari. - izoh: xunnlarning kelib chiqishi va dastlabki xalqlar haqida umumiy ma’lumot. qo‘shimcha manbalar 4. yanze, o. (1960). dasht imperiyasi: xunnlarning davlatchilik tizimi. (asl nashr nemis tilida, tarjimalar mavjud). berlin: akademie verlag. - izoh: xunnlarning davlatchilik tuzilishi va “dasht imperiyasi” tushunchasining tahlili. 5. grusselar, r. (1970). …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xunnlar imperiyasi tarixiga oid manbalar tahlili"

xunnlar imperiyasi tarixiga oid manbalar tahlili davr / yil manba nomi muallif asosiy / qo‘shimcha izoh mil. avv. iv-i asrlar xitoy solnomalari (shiji, han shu) sima qian, ban gu asosiy xunnlar va xitoy munosabatlari, dastlabki harbiy to‘qnashuvlar haqida yozilgan. mil. i asr hou han shu fan ye asosiy shimoliy xunnlar va xitoy o‘rtasidagi siyosiy-ijtimoiy aloqalarni yoritadi. mil. iii-v asrlar wei shu wei imperiyasi saroy tarixchilari qo‘shimcha xunnlar parchalanishi va turli qabilalarga bo‘linishi haqida. mil. v asr priskos yozuvlari priskos panioniyalik asosiy attila saroyiga qilgan safar haqidagi yozuvlar – g‘arbiy xunnlar haqida muhim manba. mil. vi asr iordan tarixlari (getica) iordan qo‘shimcha hunnlar va gotlar tarixini qiyosiy yondashuvda yoritadi. mil. vi asr agathias tarixiy asar...

This file contains 8 pages in DOCX format (20.9 KB). To download "xunnlar imperiyasi tarixiga oid manbalar tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: xunnlar imperiyasi tarixiga oid… DOCX 8 pages Free download Telegram