kislota-asos reaksiyalaridagi muvozanat

DOCX 25 pages 275,7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 25
4.2. kislota-asos reaksiyalaridagi muvozanat (protonlanish doimiysi) kislota-asos tizimidagi reaksiyalar analitik kimyoda juda keng qo‘llanadi. masalan kationlar kislota va asoslar ta’siriga bo‘lgan munosabatlariga ko‘ra 6 xil analitik guruxga tasniflangan. neytrallanish xamda kislota va asoslar xosil bo‘ladigan gidroliz reaksiyalarida xam kislota-asos ta’sirotlari vujudga keladi, bularning borchasi analitik kimyoda muxim axamiyat kasb etadi. qo‘yida, ha + b ↔ bh+ + a- 1 kislota 2 asos 2 kislota 1 asos kislota-asos reaksiyasining muvozanat doimiysini xisoblash formulasini keltirib chiqaramiz ha ↔ h+ +a- tenglamaga ko‘ra kislotalik doimiysi kha = [h+][a-] / [ha] h ↔ b + h+ tenglamaga ko‘ra kislota (2)ning doimiysi kbh = [b][h+ ] / [bh+] m.t.q. asosida kislota (ha) va asos (v) orasidagi kimyoviy muvozanat doimiysi qo‘yidagicha yoziladi [bh+]·[a-] [h+] [bh+]·[a-]·[h+] kha km = -------------------------- · ------------- = ----------------------------------- = -------------- [ha]·[b] [h+] [b]·[h+]·[ha] kbh+ kм = kна / kвн+ ta’rif: muvozanatdagi birinchi kislotaning kislotalik doimiysini, xosil bo‘lgan ikkinchi kislota doimiysiga nisbati …
2 / 25
a ta’sir etuvchi omillar 1) eritma suyultirilganda gidrolitik muvozanat nh4cl + h2o ↔ nh4oh + hcl; ch3coona + h2o ↔ ch3cooh + naoh gidrolizlanayotgan tuzning tarkibidan qat’iy nazar o‘ngga siljiydi ya’ni, suyultirilganda doimo gidroliz darajasi ortadi. 2) xarorat oshganda gidrolizlanish darajasi ortadi. 3) gidrolizga ishqor va kislotaning ta’siri. a) kuchsiz asos kationining gidrolizi ishqoriy muxitda ortadi, kislotali muxitda kamayadi nh4+ + hoh ↔ nh3 · h2o + h+ mazkur muvozanat, ishqor ta’sirida reaksiya maxsuloti, vodorod ionlarini ishqor gidroksidi bilan suv xosil qalgani sabobli, o‘ngga siljiydi va gidroliz kuchayib, gidrolitik reaksiya oxirigacha boradi. kislotali muxitda bu muvozanat chapga siljiydi va gidroliz to‘xtaydi. b) kuchsiz kislota anionining gidrolizi ch3coo- + hoh ↔ ch3cooh + oh- kislotali muxitda ortadi va ishqoriy muxitda kamayadi. bunga sabab: mazkur gidrolitik muvozanatga kuchli kislota qo‘shilganda reaksiya maxsuloti gidroksil (oh-) ionlari qo‘shilgan kislota protonlari bilan bog‘lanishi xisobiga, muvozanat gidrolizni kuchayish tomoniga, ya’ni o‘ngga siljiydi. aksincha sistemaga ishqor qo‘shilganda …
3 / 25
- ionlar kislotali buferdagi vodorod ionlari yoki asosli buferdagi kuchsiz asos kationiga bog‘lanib, kuchsiz elektrolit xosil qilishi xisobiga, bufer tizimning ph qiymati o‘zgarmaydi. nordon tuzlar eritmalari aralashmasi xam bufer xususiyatga ega. na2hpo4 → 2na+ + hpo42- hpo42- + h+ → h2po4- na·h2po4 → na+ + h2po4- h2po4- + oh- → h2o + hpo42- bufer tizimlar ikki xil ko‘rsatgichiga ko‘ra tavsiflanadi: i) bufer eritma ta’minlay oladigan muxitning ph qiymati. ii) bufer sig‘im: 1) kislotali buferning ph qiymati: ha ↔ h+ + a- kuchsiz kk = [h+][a-] / [ha] [ha] = ck va [a-] = ct ma → h+ + a- ekanini xisobga olib: kk=[h+] ct / ck [h+] = kk· ck / ct ph= pkk – lgck / ct 2) asosli bufer tizimning ph qiymati: nh4oh ↔ nh4+ + oh- ka=[nh4+][oh-]/[nh4oh]; [nh4+]=ct ; [nh4oh]=ca nh4cl → nh4+ + oh- [oh-]=kv /[h+] ekanini xisobga olib: ka= ct kw / ca [h+] [h+] …
4 / 25
ini yorqin ifodasi bo‘lib, bir moddada ikki qarama-qarshi xususiyat jamlangananini qo‘rsatadi. amfolitlar sharoitga ko‘ra kislota yoki asosli xossani namoyon etishini 4-ma’ruzada ko‘rib chiqildi. amfolitlar – kuchsiz elektrolitlarga mansub bo‘lib, kuchsiz kislota-asos xossalariga ega. amfolitning kislota va asos shakllari orasidagi muvozanat xolati izoelektrik nuqta deb ataladi. amfolitning izoelektrik nuqtasidagi rn qiymati quyidacha xisoblanadi [h+]izo = √kkkw / ka phizo = ½ (pkk + pkw – pka) 5.4.1. amfoterlikni taxlilda qo‘llanishi. amfoterlik taxlilda keng qo‘llanadi masalan. iv gurux kationlari boshqa gurux katiolaridan amfoterlik xossalari asosida ajratiladi. eritmaning rn qiymati oshira borilsa avval al(oh)3 (ph=3-5) keyin zn(oh)2 (ph=6-8) cho‘kadi va so‘ngra ortiqcha ishqorda barcha amfoter gidroksidlar erib, tegishli amfoter kationlar cho‘kmadan eritmaga o‘tadi. tibbiyot va farmatsiyada organik amfolitlar muxim axamiyatga ega. misol: ph 9 phizo=6 amfolit aminokislotalar + + nh3 – ch2 – cooh ↔ nh3ch2coo- ↔ nh2ch2coo- ph 10 phizo =5,5 tayanch iboralar 1. gidrolitik muvozanat – gidroliz reaksiyasida qaror topgan muvozanat. …
5 / 25
lar ko`rsating? foydalanilgan adabiyotlar 1. analiticheskaya ximiya. problemы i podxodы. tom 1. r. kelnera, j.-m. merme, m. otto, g.m. vidmer. - m. mir, izdatelstvo ast, 2004 2. analiticheskaya ximiya. problemы i podxodы. tom 2. r. kelnera, j.-m. merme, m. otto, g.m. vidmer. - m. mir, izdatelstvo ast, 2004 3. xaritonov yu.ya., yunusxodjaev a.n., shabilalov a.a., nasirdinov s.d. «analitik kimyo. analitika». fan. t. 2008. 1 - jild (lotinda) 4. xaritonov yu.ya., yunusxodjaev a.n., shabilalov a.a., nasirdinov s.d. «analitik kimyo. analitika». fan. t. 2013. 2 - jild (lotinda) 5. fayzullaev o. «analitik kimyo asoslari» yangi asr avlodi, 2006. 6. mirkomilova m. «analitik kimyo». o‘zbekiston, toshkent. 2001. 6-mavzu: oksidlanish-qaytarilish muvozanati va uning analitik kimyodagi ahamiyati reja: 1. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari (o.q.r.). 2. redoks juftining standart potensiali va o.q.r. yo‘nalishi. 3. oksidlanish-qaytarilish reaksiyasining elektr yurituvchi kuchi. 4. o.q.r. – muvozanat doimiysi. 5. o.q.r. – yo‘nalishiga ta’sir etuvchi omillar. 6. o.q.r. –larni kimyoviy taxlilda qo‘llanishi. 6.1. …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "kislota-asos reaksiyalaridagi muvozanat"

4.2. kislota-asos reaksiyalaridagi muvozanat (protonlanish doimiysi) kislota-asos tizimidagi reaksiyalar analitik kimyoda juda keng qo‘llanadi. masalan kationlar kislota va asoslar ta’siriga bo‘lgan munosabatlariga ko‘ra 6 xil analitik guruxga tasniflangan. neytrallanish xamda kislota va asoslar xosil bo‘ladigan gidroliz reaksiyalarida xam kislota-asos ta’sirotlari vujudga keladi, bularning borchasi analitik kimyoda muxim axamiyat kasb etadi. qo‘yida, ha + b ↔ bh+ + a- 1 kislota 2 asos 2 kislota 1 asos kislota-asos reaksiyasining muvozanat doimiysini xisoblash formulasini keltirib chiqaramiz ha ↔ h+ +a- tenglamaga ko‘ra kislotalik doimiysi kha = [h+][a-] / [ha] h ↔ b + h+ tenglamaga ko‘ra kislota (2)ning doimiysi kbh = [b][h+ ] / [bh+] m.t.q. asosida kislota (ha) va asos (v) orasidagi kimy...

This file contains 25 pages in DOCX format (275,7 KB). To download "kislota-asos reaksiyalaridagi muvozanat", click the Telegram button on the left.

Tags: kislota-asos reaksiyalaridagi m… DOCX 25 pages Free download Telegram