oʻzbekistonda sovet davrida taʼlim tizimi

PDF 38 pages 286.1 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 286.1 KB

File type PDF

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

1 mundarija kirish……………………………………………………………………….2-3 i – bob. sovet davrida o’zbekistonda fanlar akademiyasining shakillanishi. 1.1 sovetlar hukumronligi davrida o’zbekistonda dastlabki fanlar akademiyasiga asos solinishi…………………………………………………………………4-9 1.2 o‘zbekistonda 1950-1980 yillarda maorif tizimining rivojlanishi………10-16 ii – bob. o’zbekistonda sovetlar davrida ta’lim tizimi. 2.1 o‘zbekistonda 1950-1980 yillarda oliy ta’lim tizimi va uning faoliyati…17-22 2.2 xx asrning 50-80 yillarda fan va adabiyotning ta`lim tizimidagi roli……23-34 iii. xulosa…………………………………………………………………….35-37 iv. foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………38 2 kirish mavzuning dolzarbligi. o‘zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgandan keyin, barcha sohalarda tub burilishlar boshlandi. jumladan, ona vatan tarixini bilishga, o‘zlikni anglashga qiziqish ortdi. xususan, respublikamiz birinchi prezidenti islom karimov ta’kidlaganidek, “o‘zlikni anglash tarixni bilishdan boshlanadi”1. 1946—1985 yillar oralig‘ida markaz ideologlari tomonidan o‘ylab topilgan ana shu xayoliy va noilmiy aqidalar girdobida, butun mamlakatda bo‘lganidek, o‘zbekistonda ham maorif, oliy ta’lim, ilm-fan, san’at o‘ta siyosiylashgan holda rivojlanishga majbur qilindi. yana eng muhimi shundaki, bu davrda barcha milliy respublikalar va millatlar madaniyatini o‘zida mujassamlashtirgan yagona «sovet madaniyati» yaratilganligining e’tirof etilishi sssrga …

2 / 38

iy tazyiqlar, qolipga solishlar kuchaygan bo‘lsa-da, madaniyat ma’lum darajada rivojlandi. bu yillarda yaratilgan ijobiy ishlar, omma orasida olib borilgan mada niy-ma’rifiy tadbirlar o‘ta siyosiylashgan va mustabid tuzum uchun xizmat qilgan bo‘lsa ham, u baribir o‘zbek xalqining shu davrdagi milliy madaniyati bo‘lib qoldi, xalqning madaniy-ma’rifiy saviyasini oshirishga xizmat qildi. xususan, bu fan sohasi, maorif, oliy ta’lim muassasalariga tegishlidir. respublika xalq ta’limi urushdan keyingi yillarda bir qator jiddiy qiyinchiliklarni engib o‘tishiga to‘g‘ri keldi. urush yillarida ta’lim tizimiga e’tibor berilmadi. ana shu «odat» urushdan keyingi dastlabki yillarda ham davom etdi. biz mazkur kurs 1 каримов и.а. тарихий хотирасиз келажак йўқ. –т.: ўзбекистон, 1998.– б.5. 3 ishda o‘zbekistonda 1940-1980 yillarda fan, ta’lim, madaniyat taraqqiyoti masalarini tadqiq qildik. mavzuning maqsad va vazifalari. o’zbekistonda sovetlar hukumronligi davrida ta’lim timizining faoliyatini o’rganish va yoritib berish asosiy maqsadimiz. vazifalar quyidagicha: - o‘zbekiston fanlar akademiyasining tashkil topishi va uning faoliyati tadqiq qilish; - xx asrning 50-80 yillarida halq ta’limi …

3 / 38

ishchi va mehnatkashlari bilan bir qatorda fan, maorif va madaniyat xodimlari ham nemis-fashist bosqinchilari ustidan qozonilgan g‘alabaga o‘zlarining munosib hissalarini qo‘shdilar. “hamma narsa front uchun, hamma narsa g‘alaba uchun!” shioriga “labbay!” deb javob bergan ko‘pgina olimlar urushning birinchi kunlaridayoq frontga ketdilar. ular orasida o‘zbekistonning mashhur olimlaridan u.a. arifov, ya.x. to‘raqulov, i. ismoilov, x. usmanov va boshqalar bor edi. t.n. qori-niyozov, v.i. romonovskiy, t.z. zaxidov, i.a. raykova, o.s. sodiqov kabi olimlar natijasi xalq xo‘jaligi va front zaruriyati uchun xizmat qilgan muammolarni hal qilishda katta kuch bilan mehnat qildilar2. urushning dastlabki kunlaridayoq ittifoq fanlar akademiyasining o‘zbek filiali, respublikada ishlab turgan 75 ta ilmiy muassasalar, shu jumladan, 25 ta ilmiy- tadqiqot institutlari, 23 ta ilmiy stansiya va boshqalar, barcha olimlar xo‘jalikni harbiy izga solish bilan aloqador muammolarni hal etishga jalb etildi. ularning zavodlar, fabrikalar, temir yo‘l, va avtomobil yo‘llari, transport korxonalari bilan bevosita aloqalari o‘rnatildi. o‘zbekistonlik olimlar ko‘chib kelgan yirik olimlar bilan yaqin …

4 / 38

ид совет тузуми даврида: сиёсий ва мафкуравий тазйиқ оқибатлари, тошкент, 2000, -б.157. 5 boshchilik qildilar va ko‘mir konining boy resurslarini topib yangi shaxtalar qurishga ko‘maklashdilar. dori-darmonlar tayyorlash borasidagi tadqiqotlar natijasida aholi ehtiyojlari uchun zarur bo‘lgan turli xil dori-darmonlar ishlab chiqish yo‘lga qo‘yildi. toshkentda farmatsevtika zavodi qurilib ishga tushirildi. urush yillarida gumanitar fanlar ham ancha rivojlandi. toshkentga ko‘chib kelgan yirik tarixchi, arxeolog, huquqshunos, sharqshunos, adabiyoshunos olimlar o‘zbekistonlik hamkasblari bilan o‘zbekiston xalqlari tarixi, madaniyati va adabiyotining muhim masalalarini ishlab chiqdilar. v.v.struve, v.a.shishkin, e.e.bertels, i.k.dodonov, v.yu.zohidov, x.sh.inoyatov, a.yu.yakubovskiy, m.e.masson, s.p.tolstov, ya.g‘.g‘ulomov va boshqalar o‘zbekistonning eng qadimgi va o‘rta asrlar tarixi, moddiy madaniyati va ma’naviyati, o‘rta osiyo xalqlarining etnogenezi bo‘yicha qator asarlar tayyorladilar. ikki tomlik «o‘zbekiston ssr tarixi»ning yaratilishi tarix fanining katta yutug‘i bo‘ldi. yozuvchi aleksey tolstoy rahbarligida rus va o‘zbek olimlari birgalikda «o‘zbekiston adabiyoti tarixi» asarini yaratdilar. 1943 yil 27 sentyabrda sssr hukumati o‘zbekistonda fanlar akademiyasini tashkil etish haqida qaror qabul qildi. 1943 …

5 / 38

h yillarida hammasi bo‘lib 10 mingdan ko‘proq oliy malakali va 3,7 mingga yaqin o‘rta maxsus ma’lumotli mutaxassis tayyorlandi. xalq maorifi tizimida jiddiy qiyinchiliklar ham mavjud bo‘ldi. ko‘plab maktablarning binolari 4 усмонов қ. содиқов м. ўзбекистон тарихи (1917 – 1991 йиллар). – т., шарқ, 2001. – b.362. 6 gospitallar, yotoqxonalar, harbiy o‘quv yurtlariga berildi. maktablar birlashtirildi, ko‘p smenali o‘qish joriy qilindi. respublika maktablarida ishlayotgan o‘qituvchilarning 74,6 foizini erkaklar tashkil etardi. ular frontga, ishlab chiqarish ishlariga safarbar etildi. darsliklar, uskunalar, daftarlar etishmas edi. o‘zbekiston hukumati umumta’lim to‘g‘risidagi qonunni bajarish, yoshlarni o‘qitish va tarbiyalash ishlari bilan muntazam shug‘ullandi. qisqa muddatli o‘qishlar tashkil etilib, boshlang‘ich sinflar uchun o‘qituvchilar tayyorlandi. maktablarda ta’lim-tarbiya sifatini yaxshilash maqsadida o‘quvchilar bilimini baholashning besh balli tartibi, boshlang‘ich va etti yillik maktablarni tamomlovchilar uchun bitiruv imtihonlari, o‘rta maktabni tamomlovchilar uchun etuklik attestatiguvohnomasi uchun imtixonlar topshirish majburiyati, maktab o‘quv dasturlarini a’lo o‘zlashtirgan va a’lo xulqli o‘quvchilarni oltin va kumush medallar bilan taqdirlash …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻzbekistonda sovet davrida taʼlim tizimi"

1 mundarija kirish……………………………………………………………………….2-3 i – bob. sovet davrida o’zbekistonda fanlar akademiyasining shakillanishi. 1.1 sovetlar hukumronligi davrida o’zbekistonda dastlabki fanlar akademiyasiga asos solinishi…………………………………………………………………4-9 1.2 o‘zbekistonda 1950-1980 yillarda maorif tizimining rivojlanishi………10-16 ii – bob. o’zbekistonda sovetlar davrida ta’lim tizimi. 2.1 o‘zbekistonda 1950-1980 yillarda oliy ta’lim tizimi va uning faoliyati…17-22 2.2 xx asrning 50-80 yillarda fan va adabiyotning ta`lim tizimidagi roli……23-34 iii. xulosa…………………………………………………………………….35-37 iv. foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………38 2 kirish mavzuning dolzarbligi. o‘zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgandan keyin, barcha sohalarda tub burilishlar boshlandi. jumladan, ona vatan tarixini bil...

This file contains 38 pages in PDF format (286.1 KB). To download "oʻzbekistonda sovet davrida taʼlim tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻzbekistonda sovet davrida taʼ… PDF 38 pages Free download Telegram