dinamik massivlar va ko'rsatkichlar

DOCX 19 pages 61.0 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.0 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mustaqil ish mavzu: dinamik massivla va koʻrsatkichlar. o'quvchi: 2024-2025-o'quv yili reja: 1. dinamik massivlar tushunchasi 2. dinamik massivlar yaratish 3. dinamik massivlarga ruxsat olish 1. dinamik massivlar tushunchasi dinamik massivlar tushunchasi dasturlash dunyosida muhim o'rin tutadi. bu tushuncha va uning qo'llanilishi zamonaviy dasturlar va tizimlarga moslashuvchanlik va qulaylik beradi. dinamik massivlar, statik massivlardan farqli o'laroq, boshlang'ich darajasidagi xotira maydoni oldindan belgilanmagan, balki dasturlar ishlashi davomida o'zgarishi mumkin bo'lgan ma'lumotlar strukturasidir. oddiy massivlar, ya'ni statik massivlar, oldindan aniq o'lchamli xotira maydoniga egadirlar. bu massivlar uchun xotira maydoni dastur ishga tushganida, kompilyatsiya vaqtida belgilanadi va dastur bajarilganda o'zgarmaydi. bu o'zgaruvchan bo'lmagan kattalik ba'zi cheklovlarni tug'diradi, xuddi statik massivga qo'shimcha elementlar qo'shilishi yoki ortiqcha elementlar olib tashlanishi mumkin emasligidan kelib chiqqanidek. dinamik massivlar esa xotira bilan ishlaydigan algoritmlarda ko'plab afzalliklarni taqdim etadi. bu massivlar xotira hajmini o'stirishga yoki kamaytirishga imkon beradi va shu bilan birga, xotira resurslarini samarali boshqarish imkonini beradi. dinamik massivlarning …

2 / 19

ash mumkin. bu jarayon davomida massiv tarkibidagi ma'lumotlar logik asosda tartiblanishi va boshqarilishi kerak. 4. **xotirani bo'shatish:** dasturlar yakunida dinamik massivlar bilan bog'langan xotira maydonini bo'shatish zarur. bu jarayon "deallocation" deb ataladi va u xotira oqimlarini oldini olishda muhim ahamiyatga ega. dinamik massivlar zamonaviy dasturlash tillarida keng qo'llaniladi masalan, c++ tilida "std::vector" kutubxonasi yoki java tilidagi "arraylist" klassi kabi implementatsiyalar mavjud. bu massivlar malumotlarni tez va oson uchastirish uchun qulay interfeyslarni taqdim etadi. zamonaviy dasturlash tillari, ayniqsa garbiy tillar, dinamik massivlarni samarali va xavfsiz foydalanish imkoniyatini yaratadi. misol tariqasida, java tilida ishlatiladigan "arraylist" ni olaylik. bu klass yordamida massiving yangi elementlarni sinfiy tuzilishga mos ravishda qo'shish, o'chirish, almashtirish yoki ularga kirish mumkin bo'ladi. python tilida esa "list" tuzilmasi dinamik massiv rolini bajara oladi va u xuddi shunday chuqurlikka ega. dinamik massivlar, xotira boshqaruvi samaradorligini oshiradi. aytaylik, bo'sh joy kerak yoki ma'lum bir element olib tashlanishi kerak bo'lsa, dasturiy me'moriy doira …

3 / 19

ardan farqli o‘laroq, dinamik massivlar dastur ishlash vaqtida kerakli hajmga o‘sishi yoki kamayishi mumkin. bu ularga ma'lumotlar jadvallari yoki kolleksiyalari bilan ishlashda katta qulaylik tug‘diradi. dinamik massivlarning asosiy afzalliklaridan biri – ular hajmini dastur ish vaqtida o‘zgartira olish qobiliyatidir. bu dinamik massivlar, asosan, umumiy xotira maydoni (heap) orqali boshqarilishi natijasida bo‘ladi. c++, java, python kabi ko'plab zamonaviy dasturlash tillari dinamik massivlar bilan ishlash imkoniyatlarini taqdim etadi. c++ tilida standart kutubxonada taqdim etilgan `std::vector` sinfi dinamik massivlar bilan ishlash uchun keng qo‘llaniladi. `std::vector` yordamida c++ dasturchilari kerakli hajmda dinamik massiv yaratishi va uni kengaytirishi mumkin. `std::vector` ning o‘ziga xos hususiyati shundaki, u ega bolgan resurslarni avtomatik ravishda boshqarishi, massivga qo'shimcha element kiritilganda avtomatik ravishda hajmini oshirishi mumkin. dinamik massivlar bilan bog‘liq raqamlardan biri ularning boshlang‘ich hajmi yoki sig‘imidir. masalan, boshlang‘ich hajm 10 elementdan iborat bo‘lishi mumkin, lekin kiritilgan elementlar soni ortib ketsa, massiv sig‘imini oshiradi. odatda sig‘im orttirilishi eksponensial o‘sish orqali …

4 / 19

hon dasturlash tili bo'yicha esa `list` obyekti dinamik massiv sifatida ishlaydi. python uchun ham xuddi javada bo‘lgani kabi sxema bo‘yicha massivlar hajmi oshiriladi. masalan, pythonning qayta o'sish tizimi odatiy holatda belgilangan hajm tugaganda mavjud hajmning 1.125 (1/8) qismi hisobida o'sirilishi mumkin. shu sababli, python list tuzilmasi ma'lumotlarga qo'shimcha kiritish va qaytarish operatsiyalarida yengilroq va qulayroq bo'ladi. dinamik massivlar ma'lumotlarni saqlash va ularga tez kirish imkoniyatini ta'minlash sifatida keng qo'llaniladi. ular, ayni paytda massivdan ma'lumot olib tashlash yoki ularni kiritish zarur bo‘lib turganda juda mos keladi. xususan, katta hajmdagi ma'lumotlar bilan ishlashda, massivning ortiqcha hajm yoki kamlik muammosi mavjud. ko‘rinib turibdiki, turli dasturlash tillarida turlicha, ammo mohiyatiga ko‘ra o‘xshash dinamik massivlar tushunchasi mavjud. dasturchilar uchun eng muhim vazifalardan biri – yangi elementlar kiritilganda yoki mavjudlari olib tashlanganda, sig‘imni qanday boshqarishni bilishdir, sababi, bu jarayon dastur samaradorligiga ta’sir etadi. 3. dinamik massivlarga ruxsat olish dinamik massivlar - dasturlashda juda muhim kontseptsiya bo'lib, …

5 / 19

o'rsatishi mumkin, ammo bu majburiy emas. 2. **elementlar qo'shish**: `push_back()` metodi orqali massiv oxiriga yangi element qo'shish mumkin. 3. **elementlar chiqarib tashlash**: `pop_back()` metodi orqali massiv oxiridan element chiqarib tashlash mumkin. 4. **o'lchamni o'zgartirish**: `resize()` funksiyasi orqali massiv o'lchamini kamaytirish yoki kattalashtirish mumkin. 5. **avtomatik kengayish va qisqarish**: elementlar qo'shilganda yoki olib tashlanganda, massiv avtomatik ravishda o'z o'lchamini mos ravishda o'zgartiradi. java dasturlash tilida esa `arraylist` dinamik massiv sifatida keng qo'llaniladi va quyidagi imkoniyatlarni taqdim etadi: 1. **by default initial capacity**: `arraylist` dastlabki holatda 10 element sig'imli bo'lib yaratilib, zaruratga ko'ra o'lchamini ikki hissa oshiradi. 2. **qo'shish va olib tashlash**: `add()` va `remove()` metodlari orqali massiv oxiriga elementlarni qo'shish va olib tashlash mumkin. 3. **sig'imni dinamika ko'tarish yoki kamaytirish**: `ensurecapacity()` va `trimtosize()` metodlari orqali massivning sig'imi boshqarilishi mumkin. dinamik massivlar foydasiga yana bir muhim omil - bu dasturchilarga xotira bilan samarali ishlash imkoniyatini berishidir. xususan, dinamik massivlar kerak bo'lmagan holda …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinamik massivlar va ko'rsatkichlar"

mustaqil ish mavzu: dinamik massivla va koʻrsatkichlar. o'quvchi: 2024-2025-o'quv yili reja: 1. dinamik massivlar tushunchasi 2. dinamik massivlar yaratish 3. dinamik massivlarga ruxsat olish 1. dinamik massivlar tushunchasi dinamik massivlar tushunchasi dasturlash dunyosida muhim o'rin tutadi. bu tushuncha va uning qo'llanilishi zamonaviy dasturlar va tizimlarga moslashuvchanlik va qulaylik beradi. dinamik massivlar, statik massivlardan farqli o'laroq, boshlang'ich darajasidagi xotira maydoni oldindan belgilanmagan, balki dasturlar ishlashi davomida o'zgarishi mumkin bo'lgan ma'lumotlar strukturasidir. oddiy massivlar, ya'ni statik massivlar, oldindan aniq o'lchamli xotira maydoniga egadirlar. bu massivlar uchun xotira maydoni dastur ishga tushganida, kompilyatsiya vaqtida belgilanadi va ...

This file contains 19 pages in DOCX format (61.0 KB). To download "dinamik massivlar va ko'rsatkichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: dinamik massivlar va ko'rsatkic… DOCX 19 pages Free download Telegram