axborotni foydalanuvchanligini ta’minlashda antivirus, ids, ips, te vositalarining o‘rni

DOCX 18 pages 1.7 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mavzu: axborotni foydalanuvchanligini ta’minlashda antivirus, ids, ips, te vositalarining o‘rni. mundarija kirish 3 1. axborotoning foydalanuvchanlik tushunchasi 4 1.1. axborotning foydalanuvchanligini ta’minlash usullari 4 1.2. axborotning foydalanuvchanligini ta’minlashda zaxiralashning o’rni 6 1.3. axborotning foydalanuvchanligini ta’minlashda dasturiy ta’minot vositalari va ularning turlari 8 2. antivirus, ids, ips hamda te dasturiy vositalari va ularning ishlash prinsiplari 9 2.1. antivirus turlari hamda yordamida axborotni himoyalash 9 2.2. ids va ips vositalari yordamida tarmoq xavfsizligini ta’minlash 11 2.3. te(tarmoqlararo ekran) dasturiy ta’minoti va u yordamida xavfsizlikni ta’minlash 15 xulosa 19 foydalanilgan adabiyotlar 20 kirish xxi asr bu axborotga neft va boshqa qimmatbaho manbaalardan qimmatroq va turli qurollardan xavfliroq bo‘lgan vosita sifatida qaraladigan davr. bu davrda axborotning o‘rni o‘ta yuqori hisoblanadi. shu jihatdan axborotning xavfsizligi ham bir muncha keng va muhim tushuncha sifatida qaraladi. chunki bunday qimmatbaho va o‘z o‘rnida xavfli bo‘lgan bu vosita orqali qandaydur moddiy ehtiyojlarni qondirish yoki shaxsning hayotiga tahdidlar uyushtirish imkoniyati …

2 / 18

im maqsadi axborot konfidensialligini, yaxlitligini va foydalanuvchanligini ta’minlashdir. kompyuter tizimlaridan ma’lumotlarni saqlash va ishlash uchun foydalanilsa, xavfsizlikni nazoratlash vositalari ma’lumotlarning suiste’mol qilinishidan himoyalashda ishlatiladi. o‘z navbatida, axborot tizimlarining o‘z maqsadiga erishishiga imkon beruvchi foydalanuvchanlikni ta’minlash muhim hisoblanadi. foydalanuvchanlik – avtorizatsiyalangan mantiqiy obyekt so‘rovi bo‘yicha axborotning tayyorlik va foydalanuvchanlik holatida bo‘lishi xususiyati. foydalanuvchanlik axborotni (yoki tizimni) ruxsatsiz “bajarmaslik”dan himoyalash bilan shug‘ullanadi. aob senariysida aob web saytidan boburning foydalana olmasligi anvarning banki va bobur uchun foydalanuvchanlik muammosi hisoblanadi. sababi, mazkur holda anvar pul o‘tkazmalaridan daromad ola olmaydi va bobur esa o‘z biznesini amalga oshira olmaydi. foydalanuvchanlikni buzishga qaratilgan hujumlardan eng keng tarqalgani – xizmat ko‘rsatishdan voz kechishga undovchi hujum (denial of service, dos). foydalanuvchanlik tushunchasi o‘ta keng tushuncha bo‘lib uni turli soxa hodimlari turlicha ta’riflashadi. misol uchun: · konfidensial ma’lumotlarga yoki manbalarga ehtiyoji bo‘lganlar uchun foydalanish imkonini berish; · vakolatli foydalanuvchilarning ma’lumotlardan va axborot tizimlaridan o‘z vaqtida va ishonchli foydalanish imkoniyati; · …

3 / 18

rmoq ishlamay qolishi mumkin. tarmoq ishlamay qolgan holatda tashkilotda ish to‘xtashi va ish to‘xtagan holatda tashkilotga yetib kelishi mumkin bo‘lgan moddiy zarar miqdori yuqori bo‘lishi mumkin. bunga misol sifatida 2013 yilda 30 daqiqa davomida www.amazon.com saytining ishlamay qolishi kompaniyaga 2 million dollarga (daqiqasiga 66 240 $) tushgan. ushbu misolning o‘zi ham bu foydalanuvchanlikning qanchalik muhim ekanligni anglatadi. yuqori foydalanuvchanlikni ta’minlashda 3 ta omil faoliyatini kuchaytirish lozim: · xatolarga bardoshlilik: bu omil tizimda xatolik kuzatilgan taqdirda ham ishlamay qolmaslik shartini ko‘rsatadi; · taqdim etilayotgan xizmatlarning kafolati: xizmatlar, shuningdek, tizimlar ham har doim mavjud bo‘lishi kerak; · ma’lumotlar xavfsizligi: infrastruktura tarkibidagi ma’lumotlar yaxlitligi, undagi jarayonlar va xodimlar ishlamay qolgan taqdirda ham ta’minlanishi shart. yuqori darajadagi foydalanuvchanlik o‘zida birorta ham xatolikni qamrab olmaydi. boshqacha aytganda, hosting provayderlarining yuqori foydalanuvchanlikni ta’minlashi uchun o‘zidagi biror tarmoq qurilmasi (masalan, marshrutizator yoki tarmoqlararo ekran) ishlamay qolishini oldini olish talab etiladi. tizim yoki xizmat foydalanuvchanligini buzilishiga olib keluvchi …

4 / 18

u esa o‘ta qimmat resursni yo‘qotishdir. agarda u korxona uchun muhim axborot bo‘lsa bu foydalanuvchanlikni tushurib yuboradi. shuning uchun istalgan turdagi axborotlardan foydalanayotgan paytda uni zahiralab ya’ni nusxalab yurish muhim xisoblanadi. ma’lumotlarni zaxira nusxalash – muhim ma’lumotlarni nusxalash yoki saqlash jarayoni bo‘lib, ma’lumot yo‘qolgan vaqtda qayta tiklash imkoniyatini beradi. ma’lumotlarni zaxira nusxalashdan asosiy maqsad quyidagilar: · zarar yetkazilganidan so‘ng tizimni normal ish holatiga qaytarish; · tizimda saqlanuvchi muhim ma’lumotlarni yo‘qolganidan so‘ng uni qayta tiklash. tashkilotlarda ma’lumotlar yo‘qolishi moliyaviy tomondan va mijozlarga aloqador holda ta’sir qilishi bilan xarakterlansa, shaxsiy kompyuterda esa shaxsiy fayllarni, rasmlarni va boshqa qimmatli ma’lumotlarni yo‘qolishiga sababchi bo‘ladi. ma’lumotlarni yo‘qolishiga quyidagilar sababchi bo‘lishi mumkin: · inson xatosi: qasddan yoki tasodifan ma’lumotlarning o‘chirib yuborilishi, ma’lumotlarni saqlash vositasini to‘g‘ri joylashtirilmaganligi yoki ma’lumotlar bazasini xatolik bilan boshqarilganligi. · g‘arazli hatti-harakatlar: tashkilotdagi muhim ma’lumotlarning modifikatsiyalanishi yoki o‘g‘irlanishi. · tabiiy sabablar: energiyaning o‘chishi, dasturiy ta’minotning tasodifiy o‘zgarishi yoki qurilmaning zararlanishi. · tabiy ofatlar: …

5 / 18

atlarga e’tibor qaratish muhim hisoblanadi: · ma’lumotlarni zaxira nusxalash strategiyasi ixtiyoriy tashqi qurilmalardan ma’lumotlarni tiklash imkoniyatiga ega bo‘lishi shart. ushbu qurilmalarga misol sifatida serverlar, host mashinalar, noutbuklar va boshqalarni ko‘rsatish mumkin. · agar tabiiy ofat natijasida ma’lumot yo‘qolsa, zaxira nusxalash strategiyasi faqat chekli sondagi insidentlarga qarshi himoya bilan cheklanmasligi zarur. tabiiy ofat yuz bergan taqdirda ham strategiya o‘zida ma’lumotlarni tiklash usullarini mujassamlashtirishi shart; · strategiya dastlabki bosqichlarda ma’lumotlarni qayta tiklash uchun muhim qadamlardan iborat bo‘lishi kerak; · zaxira nusxalash narxining qimmat bo‘lmasligi tashkilot uchun moliyaviy madad hisoblanadi; tashkilotlarda zaxira nusxalarni saqlovchilarni tanlash umumiy muammolardan biri hisoblanib, mos bo‘lmagan zaxira saqlovchi vositaning tanlanishi ma’lumotlarning sirqib chiqishiga olib kelishi mumkin. zaxira nusxalar saqlanuvchi vositalarni tanlash saqlanuvchi ma’lumotlarning turiga bog‘liq va quyidagi omillarga asoslanadi: · narx: har bir tashkilot o‘zining byudjetiga mos zaxira nusxalash vositasiga ega bo‘lishi shart. saqlanuvchi ma’lumotlar hajmidan katta hajmga ega vositalarga ega bo‘lish ortiqcha sarf xarajatni keltirib chiqaradi. · …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborotni foydalanuvchanligini ta’minlashda antivirus, ids, ips, te vositalarining o‘rni"

mavzu: axborotni foydalanuvchanligini ta’minlashda antivirus, ids, ips, te vositalarining o‘rni. mundarija kirish 3 1. axborotoning foydalanuvchanlik tushunchasi 4 1.1. axborotning foydalanuvchanligini ta’minlash usullari 4 1.2. axborotning foydalanuvchanligini ta’minlashda zaxiralashning o’rni 6 1.3. axborotning foydalanuvchanligini ta’minlashda dasturiy ta’minot vositalari va ularning turlari 8 2. antivirus, ids, ips hamda te dasturiy vositalari va ularning ishlash prinsiplari 9 2.1. antivirus turlari hamda yordamida axborotni himoyalash 9 2.2. ids va ips vositalari yordamida tarmoq xavfsizligini ta’minlash 11 2.3. te(tarmoqlararo ekran) dasturiy ta’minoti va u yordamida xavfsizlikni ta’minlash 15 xulosa 19 foydalanilgan adabiyotlar 20 kirish xxi asr bu axborotga neft va boshqa qimmatbah...

This file contains 18 pages in DOCX format (1.7 MB). To download "axborotni foydalanuvchanligini ta’minlashda antivirus, ids, ips, te vositalarining o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: axborotni foydalanuvchanligini … DOCX 18 pages Free download Telegram