asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar haqida qo'llanma

PDF 14 pages 885.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 885.0 KB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

microsoft word - makroiqtisodiyot_ma'ruza matni_f_f_haqqulov_qarmii 20 2-mavzu. asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar reja: 2.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar 2.2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari 2.3. yalpi ichki mahsulotni hisoblash usullari 2.4. milliy hisobchilik tizimidagi boshqa ko‘rsatkichlar va ular o‘rtasidagi nisbat 2.5. nominal va real yalpi ichki mahsulot 2.6. asosiy makroiqtisodiy ayniyatlar tayanch tushunchalar: milliy iqtisodiyotni taxlil qilishda qo‘llaniladigan ko‘rsatkichlar tizimi. milliy hisoblar tizimining asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichi sifatida yalpi ichki mahsulot (yaim) ko‘rsatkichining mohiyati. iqtisodiy hudud. rezident. oraliq hamda yakuniy tovarlar va xizmatlar. bozor baholari. yaimni hisoblashning ishlab chiqarish usuli. qo‘shilgan qiymat, bir qiymatni ikki bor hisobga olishni istisno etish. yaimni xarajatlar bo‘yicha hisoblash. shaxsiy iste’mol xarajatlari. yalpi investitsiyalar. tovarlar va xizmatlarning davlat xaridi. sof eksport. o‘zbekiston respublikasida yaimning ishlab chiqarish hamda yakuniy iste’molga ko‘ra tarkibi. yaimni daromadlar bo‘yicha hisoblash. boshlang‘ich daromadlarning taqsimlanishi va qayta taqsimlanishi. yalpi milliy daromad. sof ichki mahsulot. sof milliy daromad. shaxsiy …

2 / 14

rish bo‘yicha chora-tadbirlar ishlab chiqarish uchun bir qator iqtisodiy ko‘rsatkichlardan foydalaniladi. 21 hukumat statistik raqamlardan rivojlanish darajasini monitoring qilish va iqtisodiy siyosatni shakllantirish maqsadida foydalanadi. 7 alohida firmalar faoliyatiga baho berishda qo‘llaniladigan ko‘rsatkichlardan farqli tarzda bu ko‘rsatkichlar milliy iqtisodiyotning barcha sub’ektlari faoliyatiga umumiy baho berish, makroiqtisodiy tahlil o‘tkazish, mamlakat iqtisodiyotining jahon xo‘jaligida raqobatga bardoshliligi darajasini aniqlash imkonini beradi. bu ko‘rsatkichlarga quyidagilar kiradi:  yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), yalpi milliy daromad (yamd), sof milliy daroimad (smd), shaxsiy daromad (shd), shaxsiy tasarrufidagi daromad (shtd), iste’mol (c), jamg‘arish (s) ko‘rsatkichlarining hajmi va o‘sish sur’atlari;  iqtisodiyotning tarkibiy tuzilishi;  mamlakat eksporti va importi hajmi, tarkibi, yaimdagi ulushi va o‘sish suratlari;  resurslardan foydalanishning samaradorligini xarakterlovchi ko‘rsatkichlar (mehnat unumdorligi, fond qaytimi);  davlat budjeti taqchilligi, deflator, iste’mol baholari indeksi, inflatsiyaning o‘sish sur’atlari;  ishsizlik darajasi va ishsizlar soni, aholining ish bilan bandlik darajasi;  aholining moddiy ne’matlar va xizmatlar iste’moli …

3 / 14

i amalga oshirish imkonini beradi. mamlakat iqtisodiyotining haqiqiy holatini o‘rganish, unga tizimli baho berish uchun yuqorida sanab o‘tilgan barcha ko‘rsakichlardan foydalanish zarur, aks holda bir tomonlama yondoshuvga yo‘l qo‘yilishi mumkin. 7 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): 17 22 2.2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari makroiqtisodiy statistika va tahlilda uzoq davr mobaynida yalpi milliy mahsulot va yalpi ichki mahsulot ko‘rsatkichlaridan baravar foydalanib kelindi. har ikkala agregat ko‘rsatkich ham mamlakatdagi iqtisodiy faollik darajasini xarakterlasada kapital va ishchi kuchi migratsiyasi mavjudligi sababli ular o‘zaro farq qilishadi. bugungi kunga kelib milliy hisobchilik tizimini qo‘llaydigan deyarli barcha davlatlarda yalpi ichki mahsulot ko‘rsatkichi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkich sifatida tan olindi. ko‘pgina iqtisodiy adabiyotlarda yaimga ishlab chiqarilishida qo‘llanilgan resurslar qaysi davlatga tegishliligidan qat’iy nazar, mamlakatning jug‘rofiy hududida yaratilgan pirovard tovarlar va xizmatlarning bozor baholari yig‘indisi deb ta’rif berib kelingan. 1993 yilda qabul qilingan (2008 yilda yangi …

4 / 14

ti bilan shug‘ullanadigan, yoki mamlakat hududida bir yildan ortiq yashayotgan) barcha iqtisodiy birliklar(korxonalar, uy xo‘jaliklari) rezident hisoblanishadi» 10. elchixonalar va harbiy bazalar o‘zlari tegishli bo‘lgan mamlakatlarning iqtisodiy makoni bo‘lib qolaveradilar. aynan shu jihat yaimni hisoblashda iqtisodiy va jug‘rofiy hudud o‘rtasidagi farq deb qaraladi. 8 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): 21 10агапова т.а., серегина с.ф. макроэкономика:учебник.-10-е изд.перераб. и доп.-м.:издательство “мфпу синергия”, 2013. 25-с. 23 yaim uch xil usul bilan hioblanadi: 1) ishlab chiqarish usuli; 2) xarajatlar usuli; 3) daromadlar usuli. har uchala usul bilan hisoblangan yaim ko‘rsatkichi hajmi statistik xatolar istisno etilganda o‘zaro teng bo‘lishi lozim. shu bilan birga har uchala usul bilan yaim ko‘rsatkichni hisoblashda o‘ziga xos talablarga amal qilinishi talab etiladi.9 yalpi ichki mahsulotni hisoblashning asosiy shartlari quyidagilar: -yakuniy tovarlar va xizmatlar bahosini ifodalaydi; -bozor baholarida hisoblanadi; -faqat joriy yilda ishlab chiqarilgan tovarlar va xizmatlar bahosini o’z ichiga oladi; -sof moliyaviy …

5 / 14

hsulotlarni ikki va undan ko‘p marta hisobga olmaslik uchun, faqat pirovard mahsulotning bozor qiymati hisobga olinadi, oraliq mahsulotlar esa hisobga olinmaydi. yakuniy tovarlar va xizmatlar deganda ularning ishlab chiqarish, yoki ichki ayirboshlash siklidan chiqqan, yakuniy iste’mol, jamg‘arish yoki eksport uchun foydalaniladigan qismi tushuniladi. yakuniy tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqarishda sarflangan oraliq tovarlar va xizmatlar bahosi yaimga qo‘shilmaydi. 9 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): 21-23 24 qo‘shilgan qiymat tovar va xizmatlarning sotish bahosi bilan ularni ishlab chiqarish uchun foydalanilgan xom ashyo va materiallarni sotib olishga qilingan xarajatlar o‘rtasidagi farq ko‘rinishida aniqlanadi.10 ishlab chiqarish usulida aniqlangan yaim ko‘rsatkichinig strukturasini va undagi siljishlarni tahlil qilish juda muhim xulosalar beradi. alohida tarmoqlarning mamlakat iqtisodiyotida yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymatdagi ulushi, bu ulushning o‘zgarishi bu mamlakatning iqtisodiy rivojlanish darajasi va kutilayotgan istiqboliga baho berish imkonini beradi. yaimni xarajatlar bo‘yicha hisoblash. bu usul yakuniy foydalanish usuli deb ham yuritilib, …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar haqida qo'llanma"

microsoft word - makroiqtisodiyot_ma'ruza matni_f_f_haqqulov_qarmii 20 2-mavzu. asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar reja: 2.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar 2.2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari 2.3. yalpi ichki mahsulotni hisoblash usullari 2.4. milliy hisobchilik tizimidagi boshqa ko‘rsatkichlar va ular o‘rtasidagi nisbat 2.5. nominal va real yalpi ichki mahsulot 2.6. asosiy makroiqtisodiy ayniyatlar tayanch tushunchalar: milliy iqtisodiyotni taxlil qilishda qo‘llaniladigan ko‘rsatkichlar tizimi. milliy hisoblar tizimining asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichi sifatida yalpi ichki mahsulot (yaim) ko‘rsatkichining mohiyati. iqtisodiy hudud. rezident. oraliq hamda yakuniy tovarlar va xizmatlar. bozor baholari....

This file contains 14 pages in PDF format (885.0 KB). To download "asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar haqida qo'llanma", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy makroiqtisodiy ko'rsatki… PDF 14 pages Free download Telegram