o‘zgaruvchanlikning umumiy qonuniyatlari. 10 - sinf

PPTX 1,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

o‘zgaruvchanlikning u.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 23-§. o‘zgaruvchanlikning umumiy qonuniyatlari 10 sinf "biologiya" darsligi asosida. 2017 o‘zgaruvchanlik tufayli organizmda yangi belgi va xususiyatlar paydo bo‘ladi. o‘zgaruvchanlik irsiy va irsiy bo‘lmagan o‘zgaruvchanlikka ajratiladi. irsiy bo‘lmagan o‘zgaruvchanlik fenotipik o‘zgaruvchanlik deb ham ataladi. fenotipik o‘zgaruvchanlikning ikki turi mavjud: modifi katsion va ontogenetik o‘zgaruvchanlik. ontogenetik o‘zgaruvchanlik – bu ontogenez jarayonida genlarning diff erensial faolligi natijasida yuzaga chiqadigan, muhit ta’siriga bog‘liq bo‘lmagan o‘zgaruvchanlikdir. modifi katsion o‘zgaruvchanlik esa tashqi muhit omillari ta’sirida fenotipda namoyon bo‘ladigan o‘zgaruvchanlikdir. irsiy o‘zgaruvchanlik genotipning o‘zgarishi natijasida sodir bo‘lganligi uchun genotipik o‘zgaruvchanlik ham deyiladi. genotipik o‘zgaruvchanlik turlariga kombinativ o‘zgaruvchanlik, mutatsion o‘zgaruvchanlik kiradi. kombinativ o‘zgaruvchanlik meyoz jarayonida gomologik xromosomalarning o‘zaro chalkashuvi, meyozining anafaza bosqichida ota-ona xromosomalarining qutblarga tasodifi y ravishda tarqalishi va urug‘lanish jarayonida ota-ona gametalarining tasodifi y kombinatsiylashuvi natijasidir. mutatsion o‘zgaruvchanlik.«mutatsiya» atamasini fanga birinchi bo‘lib gollandiyalik genetik olim g. de-friz kiritdi. u ko‘p yillar davomida o‘simliklarda uchraydigan mutatsiyalarni o‘rganib 1901–1903-yillari o‘zining mutatsion ta’limotini …

mumkin; mutatsiyalarning uchrash ehtimoli o‘rganilgan organizmlar soniga bog‘liq; o‘xshash mutatsiyalar bir necha marta paydo bo‘lishi mumkin. mutatsion ta’limot keyinchalik har tomonlama rivojlantirildi va mutatsiyalarning ko‘plab turlari aniqlandi. gen mutatsiyalari. gen mutatsiyasi molekular darajada ro‘y beradi. gen mutatsiyasi ko‘p hollarda fenotipda yangi belgini rivojlantiradi. gen mutatsiyalari nukleotidlarning soni ortishi, o‘rin almashishi bilan kechadi. dnkdagi nukleotidlarning o‘rin almashishi ikki xil: - bir purin azotli asosining ikkinchi purin azotli asosi yoki bir pirimidin azotli asosining ikkinchi pirimidin azotli asosi bilan almashishiga tranzitsiya deyiladi; - purin asosining pirimidin asosi bilan aksincha, pirimidin asosining purin - bilan almashishi transversiya deb nomlanadi. lizin aminokislotasining kodi aaa dan uaa ga o‘zgarishi, glutamin kodi cagdan uagga o‘zgarishi mumkin (57-rasm). har qanday aminokislota kodini mutatsiya tufayli terminator uag kodiga o‘zgarishi polipeptid zanjiri sintezini ertaroq tugallanishiga olib keladi. geterozigota organizmda paydo bo‘lishiga qarab ikkiga bo‘linadi: 1. dominant mutatsiyalar. 2. retsessiv mutatsiyalar. dominant mutatsiyalarga polidaktiliya (ortiqcha barmoqlilik), katarakta (ko‘z shoxpardasining xiralashuvi), …

onidan ma’lum maqsadlarda hosil qilinadi. bunday mutatsiyalarni keltirib chiqaruvchi mutagenlar 3 guruhga ajratiladi: fizik (radioaktiv nurlar, rentgen nurlari, harorat); kimyoviy (organik va anorganik moddalar); biologik (viruslar, toksinlar). irsiyatga berilishiga qarab generativ va somatik mutatsiyalar farq qilinadi. generativ mutatsiyalar, ya’ni jinsiy hujayralarda sodir bo‘ladigan va nasldan naslga o‘tadigan mutatsiyalardir. tabiati bo‘yicha generativ mutatsiyalarning somatik mutatsiyalardan farqi yo‘q, chunki ikkalasi ham xromosomalar strukturasining o‘zgarishi natijasida kuzatiladi. lekin yuzaga chiqish xususiyati, tabiatda va seleksiyadagi roli bilan farq qiladi. xromosoma mutatsiyalari. har bir biologik tur boshqa turdan xromosomalarning soni, shakli, hajmi bilan farqlanadi. xromosoma strukturasining o‘zgarishi bilan bog‘liq mutatsiyalar xromosoma mutatsiyalari deb nomlanadi. genom mutatsiyalari. poliploidiya – xromosomlar gaploid to‘plamining karrali ortishi. olimlar o‘simlik urug‘lariga kolxitsin moddasi bilan ta’sir qilib ko‘plab poliploid formalar oldilar. kolxitsin moddasi bo‘linish urchug‘ining hosil bo‘lishini buzadi va oqibatda mitozning metafazasida xromosomalar ikki qutbga tarqalmay ona hujayra markazida qoladi. aneuploidiya hodisasi xromosomalar soni ortishi yoki kamayishi bilan aloqador. ayrim holatlarda …

tsion o‘zgaruvchanlik populatsiyadagi deyarli barcha organizmlarga xos ekanligi bilan tavsifl anadi. image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.png image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.png image10.jpeg image1.jpeg

o‘zgaruvchanlikning umumiy qonuniyatlari. 10 - sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zgaruvchanlikning umumiy qonuniyatlari. 10 - sinf"

o‘zgaruvchanlikning u.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 23-§. o‘zgaruvchanlikning umumiy qonuniyatlari 10 sinf "biologiya" darsligi asosida. 2017 o‘zgaruvchanlik tufayli organizmda yangi belgi va xususiyatlar paydo bo‘ladi. o‘zgaruvchanlik irsiy va irsiy bo‘lmagan o‘zgaruvchanlikka ajratiladi. irsiy bo‘lmagan o‘zgaruvchanlik fenotipik o‘zgaruvchanlik deb ham ataladi. fenotipik o‘zgaruvchanlikning ikki turi mavjud: modifi katsion va ontogenetik o‘zgaruvchanlik. ontogenetik o‘zgaruvchanlik – bu ontogenez jarayonida genlarning diff erensial faolligi natijasida yuzaga chiqadigan, muhit ta’siriga bog‘liq bo‘lmagan o‘zgaruvchanlikdir. modifi katsion o‘zgaruvchanlik esa tashqi muhit omillari ta’sirida fenotipda namoyon bo‘ladigan o‘zgaruvchanlikdir. irsiy o‘zgaruvchanlik genot...

Формат PPTX, 1,3 МБ. Чтобы скачать "o‘zgaruvchanlikning umumiy qonuniyatlari. 10 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zgaruvchanlikning umumiy qonu… PPTX Бесплатная загрузка Telegram