voltinizm. urug’lar rivojlanishiga tashqi sharoitning ta’siri

DOCX 97.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669409373.docx voltinizm. urug’lar rivojlanishiga tashqi sharoitning ta’siri tevarak-atrofdagi muhit sharoitida bo’ladigan o’zgarishlarga har xil javob berish qobiliyatiga qarab tut ipak qurtlari uch guruhga monovoltin, bivoltin va polivoltin zot qurtlarga bo’linadi. monovoltin zotlar urug’ini ochirish va rivojlanishining keyingi barcha bosqichlari (qurtlik, g’umbaklik va kapalaklik bosqichlari) qanday sharoitda o’tmasin, bir yilda bir marta nasl beradi. faqat ayrim hollardagina urug’ ochirish past haroratda o’tkazilganda ba’zi monovoltin zotlar, masalan bag’dod zoti diapauza davrini o’tmaydigan juda kam tuxum qo’yishi mumkin. bivoltin zotlarning urug’i bahorda harorat past (15-16°c da), havo namligi kam (60-65%) hamda qorong’u joyda (sovuqda ochirish) ochirilgan taqdirda yiliga ikki marta nasl beradi. agar bivoltin zot qurtlar urug’i iliq joyda ochirilsa, ya’ni havo harorati 25-26°c, namligi 75-80% bo’lib, urug’ ochirilayotgan joy kechasi 6-7 soatdan qo’shimcha yoritib ko’rilsa (kunduzi inkubatsiya quyosh nuri tik tushmaydigan joyda o’tkaziladi), bunday urug’dan chiqqan kapalaklar qishlovchi tuxum qo’yadi. agar qishlovchi urug’ o’z vatanida (yaponiyada) tabiiy sharoitda qoldirilsa, bahorda u o’z-o’zidan …

chirilsa sovuq inkubatsiya qilish usulida ham, iliq inkubatsiya qilish usulida ham urg’ochi (qiz) nasli o’z-o’zidan ochiluvchi va qishlovchi aralash tuxum qo’yadi. bivoltin zot ipak qurti urug’ini ochirishda havo haroratining ta’siri (b. a. astaurov ishidan) 19-jalval urug’ ochirish vaqtida havo harorati olingan tuxumlar (% hisobida) qishlovchi tuxumlar o’z-o’zidan ochiluvchi (jonlanuvchi) tuxumlar 25 20 19 18 17 15 13 100 74 58 14 5 0 0 0 26 42 86 95 100 100 ayrim urg’ochi kapalaklarning monovoltinizm yoki bivoltinizmga irsiyat bilan bog’liq bo’lgan har xil moyilligi tufayli aralash tuxumlar paydo bo’lib qoladi. bivoltin zot qurtlar urug’ini ochirish vaqtida bivoltinizm paydo bo’lishiga namligining ta’siri 20-jadval urug’ ochirish vaqtida havo inkubatoriy havosining nisbiy namligi quyidagicha bo’lganda o’zo’zidan ochiluvchi tuxumlar foizi harorati 20% 65% 95% 17 21 24 98 94 58 89 37 4 51 10 1 sovuq usulda inkubatsiya qilishda ham, iliq usulda ham havo namligining kamayishi, o’z-o’zidan ochiluvchi tuxumlar foizining ortishiga yordam berishi …

t oldingi (ona), nasl inkubatsiya qilingan harorat sharoiti emas, balki, asosan, qurt boqish va, ayniqsa g’umbaklarni asrash sharoiti asosiy hisoblanadi. polivoltin zotlarning o’z-o’zidan ochiluvchi urug’lari ona nasl qurt urug’lari past haroratda ochirilganda va keyingi rivojlanish bosqichlari har qanday sharoitda yoki hamma rivojlanish bosqichlari yuqori haroratda o’tganda paydo bo’ladi. ona nasl qurt urug’ining inkubatsiyasi yuqori haroratda va g’umbaklik bosqichi past haroratda o’tgandagina qishlovchi tuxum olinadi. tashki muhit sharoitining o’zgarishlariga uchala guruhga kiruvchi zotlarning har xil javob berishlari irsiyat bilan bog’lik bo’ladi. biz ko’rib chiqqan uch guruh: monovoltin, bivoltin va polivoltin zotlariga kiruvchi ipak qurtlari bir-biridan faqat tashqi muhit sharoitiga ko’rsatadigan ta’siri bilan farqqilibgina qolmaydi, balki ularning har qaysisi o’z morfologik va fiziologik xususiyatlariga ham ega bo’ladi. monovoltin zotining urug’i, qurtlari, g’umbaklari va kapalaklari anchagina yirik bo’ladi. monovoltin zot qurt yirik, og’ir, ipagi ko’p pilla o’raydi. monovoltin zot qurtlarning lichinkalik davri bivoltin zotlarinikiga qaraganda anchagina uzoq bo’ladi. monovoltin zotlarining katta kamchiliklaridan biri …

ki ular monovoltin zotlar bilan bivoltin zotlarning chatishtirilishidan kelib chiqqan. bularga orzu, yulduz, ipakchi-1, ipakchi-2 va ularning duragaylari: o’zbekiston-5, o’zbekiston-6, turon-i, ipakchi-1 x ipakchi-2, ipakchi-2 x ipakchi-1. har birida saniish iii bivoltin zotining «qoni» bor. bu zotlarni chiqarishda monovoltinlashtirishga qaratib zotlar tanlab olingan bo’lishiga qaramay, urug’ zavodlarida urug’larning iliq inkubatsiyasi sharoitiga qattiq amal qilish talab etiladi, aks holda, o’z-o’zidan ochiluvchi urug’lar foizi ko’payib ketadi. monovoltin zot qurtlar polivoltin zot qurtlarga qarama-qarshi erta yetiladi. polivoltin zotning tuxumdan tuxumgacha bo’lgan rivojlanish davri 35-40 kun bo’ladi. monovoltin zotlarda esa bu davr 70 kunga yaqin davom etadi. polivoltin zotlarning pillasi juda mayda (1 grammga yaqin va undan ham kichikroq), ipagi kam (9-12%) bo’ladi. ammo monovoltin zotlarga qarama-qarshi yuqori harorat va kasalga juda ham chidamli bo’ladi. bu zot issiq mamlakatlarda (hindiston, janubiy xitoy va hindi xitoyda) oz miqdorda boqiladi. yava, sumatra orollarida yovvoyi xolda uchraydi. bizning mamlakatimizda bu zot yetishtirilmaydi, ammo yashovchanligi jihatidan seleksiya uchun …

dalaniladi. tut ipak qurtida voltinizm hodisasini tekshirgan olimlar rivojlanish davrining qisqa, yashovchanlikning yuqori hamda pillalarning mayda va ipagi kam bo’lishi bivoltinizm bilan yaqindan biologik bog’liqlik natijasi, qarama-qarshi bo’lgan xossalar, ya’ni pillalarning yirik, og’ir bo’lishi, rivojlanish siklining uzunligi va hayot faoliyatining pastligi esa monovoltinizm bilan bog’lik, ekanligini aniqlaganlar. agar bir necha yil davomida bivoltin zotning tuxumlari o’z-o’zidan jonlanadigan va qishlovchilarga ajralishiga yordam beruvchi «oraliq» inkubatsiya o’tkazilsa, faqat o’z-o’zidan jonlanadigan urug’lar tanlab olinsa, pillasining vazni yengil, rivojlanishning qurtlik davri qisqa va juda ham hayotchan zot yetishtirish mumkin. ikkinchi tomondan, qishlovchi tuxumlarni tanlab olish pillasining vazni anchagina og’ir, qurtlik davri 3-4 kun uzaygan va hayot faoliyati past qurtlarning ajralib chiqishiga olib keladi. bunday zot o’zining bivoltinizmini yo’qotib, asta-sekin monovoltinlashib boradi. biroq bivoltinizmning pilla vaznining engil bo’lishi, tez etilishi va juda hayotchan bo’lish xossalari bilan biologik jihatdan bog’liqligi mutlaqo buzilmas bir narsa emas. zotlarni to’g’ri tanlab olish yo’li bilan bivoltin zot ichidagi o’zaro biologik …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "voltinizm. urug’lar rivojlanishiga tashqi sharoitning ta’siri"

1669409373.docx voltinizm. urug’lar rivojlanishiga tashqi sharoitning ta’siri tevarak-atrofdagi muhit sharoitida bo’ladigan o’zgarishlarga har xil javob berish qobiliyatiga qarab tut ipak qurtlari uch guruhga monovoltin, bivoltin va polivoltin zot qurtlarga bo’linadi. monovoltin zotlar urug’ini ochirish va rivojlanishining keyingi barcha bosqichlari (qurtlik, g’umbaklik va kapalaklik bosqichlari) qanday sharoitda o’tmasin, bir yilda bir marta nasl beradi. faqat ayrim hollardagina urug’ ochirish past haroratda o’tkazilganda ba’zi monovoltin zotlar, masalan bag’dod zoti diapauza davrini o’tmaydigan juda kam tuxum qo’yishi mumkin. bivoltin zotlarning urug’i bahorda harorat past (15-16°c da), havo namligi kam (60-65%) hamda qorong’u joyda (sovuqda ochirish) ochirilgan taqdirda yiliga ikki mart...

DOCX format, 97.2 KB. To download "voltinizm. urug’lar rivojlanishiga tashqi sharoitning ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: voltinizm. urug’lar rivojlanish… DOCX Free download Telegram