Orqaga

so’z yasalish strukturasi

DOC 50,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1522690322_70614.doc so’z yasalish strukturasi rðµjð°: 1. so’z yasalishi. 2. o’zbek tilida so’z yasalish strukturasi. 3. so’z yasalish asosi. 4. o’zbek tilida so’z yasash usullari. affiksatsiya 5. kompozitsiya usuli bilan so’z yasalishi o’zbek tili so’z yasalishi tizim sofatida o’z o’rganish ob’yekti, o’z tushunchalari, o’z vazifalariga ega bo’lgan alohida sohadir. so’z yasalishi uzoq yillar davomida tilshunoslik mustaqil sohasi sifatida emas, balki morfologiya sohasining tarkibiy qismi sifatida o’rganib kelindi. xxasrning ikkinchi yarmiga kelib tilga sistema sifatida qarash boshlangandan so’ng so’z yasalishi ham mustaqil soha sifatida e’tirof etildi. o’zbek tili so’z yasalishi tizimi taraqqiyotida a.g’ulomov, a.hojiyev, sh.rahmatullayev, a.nurmonov kabi tilshunoslarning xizmatlari katta bo’ldi. tilshunoslikning har bir mustaqil bo’limi qatori so’z yasalishi ham o’zining o’rganish birligiga ega. biroq o’zbek til so’z yasalish tizimini tatqiq etishda ana shu muhim faktga etibor berilmadi.buning asosiy sababi so’z yasalish sistemasi til birligi bo’lgan yasama so’zning boshqa sistemalar til birligiga nisbatan murakkab mohiyatga ega ekanligidadir. shunga qaramay professor a.hojiyev to’g’ri …
2
disasi sanaladi. yasama so’zlar so’z yasovchi morfemalar yordamida yasaladi. soz yasalishi asosiy birlikdan tashqari bir qator tushunchalarga ham ega. quyida ularni qisqacha izohlab o’tamiz. har bir yasama so’z ikki qismdan iborat bo’ladi: so’z yasalish asosi va so’z yasovchi. so’z yasalish asosi-yasama so’zning yuzaga kelishiga asos bo’lgan so’z: harakatchan, gulzor, ishla. so’z yasovchi- so’z yasalish strukturasining tarkibiy qismi, yasama so’zni hosil qiluvchi vosita. u quyidagi xususiyatlarga ega bo’ladi: â· soz yasovchining ma’nosi umumiy: gulli, chiroyli, mevali. â· so’z yasovchi yasama so’zda bitta bo’ladi. â· so’z yasovchi: suffiks, prefiks. â· so’z yasovchi vazifasida: â· 1) affikslar: -li. –la, -zor, -siz, -ma, -k… â· 2) affiksoidlar: xona, noma, ham… â· 3) yordamchi so’zlar: qil, bo’l, et. o’zbek tilida so’z yasash usullari. affiksatsiya so’z yasalishi yasama so’zlarni o’rganuvchi tilshunoslikning bir sohasidir. yasama so’z muayyan bir usul bilan, muayyan bir vosita yordamida hosil qilngan so’z hisoblanadi. shuning uchun ham so’z yasalish tizimida so’z yasalish usuli …
3
asash deganda so’z birikmasining so’zga aylanishi tushuniladi:tokqaychi, jo’xoripoya. 4.affiksatsiya usuli –asosga so’z yasovchi qo’shimcha qo’shish yordamida yangi so’z hosil qilish: andishali, daraxtzor, ishchan. 5.kompozitsiya usuli –ikki asosni bir-biriga qo’shish yordamida yangi so’z hosil qilish: boyqush, ko’zoynak. yuqorida sanab o’tilgan so’z yasash usullarini tahlil etsak, semantic usul, fonetik usul, sintaktik-leksik usullar yansi so’z yasalishining emas, balki tilde yangi so’z hosil bo’lishining yo’llari ekanligi oydinlashadi. binobarin, yangi so’z yasash va yansi so’z hosilbo’lishi terminlarini bir-biridan farqlash kerak. shunday qilib, hozirgi o’zbek tilida so’z yasashning ikki asosi usuli mavjud: affiksatsiya va kompozitsiya. kompozitsiya usuli bilan so’z yasalishi kompozitsiya o’zbek tilidagi asosiy so’z yasash usullaridan bo’lib, bu usul yordamida qo’shma so’zlar yasaladi. o’zbek tili so’z yasalishiga oid ishlarda kompozitsiya usuli bilan so’z yasalishi deganda umuman qo’shma so’zlar, qo’shma so’zlar deganda esa kompozitsiya usuli bilan so’z yasalishi tushuniladi. lekin qo’shma so’zlarning hammasi ham kompozitsiya usuli bilan yasalgan emas, binobarin barchha qo’shma so’zlar kompozitsiya usuli bilan …
4
zlar ko’pligini ko’ramiz. bunda ikki so’zning ma’noliasosida yangi leksik ma’noli so’z, yani leksema yasalgan: ko’z+ oynak=ko’zoynak, sotmoq+ olmoq= sotib olmoq kabi. shunday ekan, kompozitsiya hozirgi o’zbek tilidagi asosiy so’z yasash usuli ekanligini qayd etish maqsadga muvofiqdir. hozirgi o’zbek tilida kompozitsiya usuli yordamida mustaqil so’z turkumlarining yasalish belgisiga ega bo’lgan to’rttasi-ot, sifat, fe’l, ravish yasaladi. kompozitsiya usuli bilan qo’shma otlar yasaladi. ular quyidagicha tarkibda hosil bo’ladi: â· ot-ot: ko’zoynak, tokqaychi; â· sifat-ot: yangiobod, xomtok; â· son+ot: mingoyoq, uchburchak; â· ot+fe’l: beshiktebratar; â· fe’l+fe’l: iskabtopar mazkur usul vositasida qo’shma sifatlar ham yasaladi. qo’shma sifatlar quyidagi tartibda namoyon bo’ladi: 1. ot-ot: bodomqovoq, sheryurak; 2. sifat-ot: qimmatbaho; 3. sifat+sifat: xomsemiz; 4. ravish+fe’l: tezoqar,ertapishar; 5. ot+-aro, umum, yarim, : xalqaro, umumjahon, yarimavtomat. kompozitsiya usuli bilan ravishlar quyidagicha hosil qilinadi: 1. u yoqqa, bu yerda; 2. har vaqt, hech mahal, bir zamon; 3. allamahal, allavaqt. fe’l so’z turkumida ham kompozitsiya usuli bilan so’z yasaladi. bunda ikki …
5
) ð¢. 2007

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"so’z yasalish strukturasi" haqida

1522690322_70614.doc so’z yasalish strukturasi rðµjð°: 1. so’z yasalishi. 2. o’zbek tilida so’z yasalish strukturasi. 3. so’z yasalish asosi. 4. o’zbek tilida so’z yasash usullari. affiksatsiya 5. kompozitsiya usuli bilan so’z yasalishi o’zbek tili so’z yasalishi tizim sofatida o’z o’rganish ob’yekti, o’z tushunchalari, o’z vazifalariga ega bo’lgan alohida sohadir. so’z yasalishi uzoq yillar davomida tilshunoslik mustaqil sohasi sifatida emas, balki morfologiya sohasining tarkibiy qismi sifatida o’rganib kelindi. xxasrning ikkinchi yarmiga kelib tilga sistema sifatida qarash boshlangandan so’ng so’z yasalishi ham mustaqil soha sifatida e’tirof etildi. o’zbek tili so’z yasalishi tizimi taraqqiyotida a.g’ulomov, a.hojiyev, sh.rahmatullayev, a.n...

DOC format, 50,0 KB. "so’z yasalish strukturasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: so’z yasalish strukturasi DOC Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
so’z yasalish qolipi hosilalarida leksemalashish — DOCX DOCX
so’z yasalish qolipi hosilalarida leksemalashish
— 18,1 KB
so’z birikmasi va so’z — PPTX PPTX
so’z birikmasi va so’z
7 sahifa 833,4 KB
so’z va so’z tarkibi — PPTX PPTX
so’z va so’z tarkibi
13 sahifa 2,7 MB
so’z turkumlari — PPT PPT
so’z turkumlari
24 sahifa 1,8 MB
so’z tarkibi — DOCX DOCX
so’z tarkibi
43 sahifa 3,2 MB
so’z–gaplar — DOC DOC
so’z–gaplar
— 59,0 KB
so’z-gaplar — PPTX PPTX
so’z-gaplar
7 sahifa 109,3 KB
so’z turkumlari — PPT PPT
so’z turkumlari
— 1,8 MB
so’z birikmasi — PPTX PPTX
so’z birikmasi
7 sahifa 217,2 KB
so’z yasalishi — PPTX PPTX
so’z yasalishi
11 sahifa 561,0 KB
so’z birikmasining boshqa til birliklariga munosabati. so’z, so’z birikmasi, qo’shma so’z, turg’un birikma, gap — DOCX DOCX
so’z birikmasining boshqa til birliklariga munosabati. so’z, so’z birikmasi, qo’shma so’z, turg’un birikma, gap
— 31,9 KB
gidrosfera strukturasi — PPT PPT
gidrosfera strukturasi
66 sahifa 15,2 MB