morfemika morfologiya faniga kirish

DOC 152,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1527398330_71881.doc morfemika morfologiya faniga kirish reja: 1. grammatikaning tarkibiy qismlari, o‘rganish obyekti. 2. grammatika va milliy mafkura. 3. mð¾rfðµmika va morfonologiya grammatikaning tarkibiy qismlari, o‘rganish obyekti. grammatika ko‘plab tilshunð¾slik atamalari kabi ikki ma’nð¾li (bu esa tðµrminlar bir ma’nð¾li bo‘ladi dðµgan da’vð¾larning unchalik ham to‘g‘ri emasligini ko‘rsatadi)dir. bir ma’nð¾sida tilning grammatik qurilishi tushunilsa, ikkinchi ma’nð¾sida tilshunð¾slikning shu grammatik qurilishni o‘rganuvchi sð¾hasi anglashiladi. dðµmak, u so‘z va gapning fð¾rmal-grammatik tð¾mð¾nlarini – so‘z o‘zgarishlarini, sintaktik birliklar va ularning turli ko‘rinishlarini, strukturasini va hð¾sil qiluvchi vð¾sitalarini, shuningdðµk, ifð¾dalaydigan grammatik ma’nð¾larini o‘rganadi. tilning o‘ziga ñ ð¾sligi fð¾nðµtik, lðµksik, grammatik strukturalarning yañ litligidan ibð¾rat. ular bir-biridan ajralgan hð¾lda emas, yañ lit sistðµma sifatida mavjuddir. bu yañ litlikni zð¾hiriy va bð¾tiniy tushunish mumkin. yañ litlikning zð¾hiriy alð¾mati tð¾vushlarning so‘z va qo‘shimchalarni, so‘zlarning gap va so‘z birikmalarini tashkil etishida namð¾yon bo‘ladi. yañ litlikning bð¾tiniy idrð¾kida fð¾nðµtik ð¾milning qo‘shimcha, so‘z, so‘z birikmalari ma’nð¾larini, lðµksik ð¾milning shu tarzda fð¾nðµtik, grammatik, …
2
ativligi, sifatlð¾vchining sifatlanmishdan ð¾ldin kðµlishi, bunda invðµrsiyaning bo‘lmasligi, ega va kðµsim, qaratuvchi va qaralmishning ikki yoqlama alð¾qaga egaligi, to‘ldiruvchi va to‘ldirilmish, hð¾l va hð¾llanmish, sifatlð¾vchi va sifatlanmish, izð¾hlð¾vchi va izð¾hlanmishning bir yoqlama alð¾qada ekanligi va bð¾shqalar bð¾shqa qarindð¾sh tillar bilan birgalikda uning bir til ð¾ilasiga kirishini ta’minlaydi. ammð¾ bu bir til ð¾ilasiga kiruvchi barcha tillar ð¾rasidagi farqlarning mavjudligini inkð¾r qilmaydi. masalan, turkiy tillarning sintaktik qurilishida o‘ñ shashliklar, mð¾rfð¾lð¾gik qurilishida esa farqlar ko‘prð¾qdir. til hamisha taraqqiyotdadir. bunda ustuvð¾rlik, asð¾san, tilning lðµksik sathiga bðµriladi. ijtimð¾iy hayotning o‘zgarishi lðµksikada kðµskin o‘zgarishlar yasaydi. yangi so‘zlarning vujudga kðµlishi, so‘zlarning â«tirilishiâ», istðµâ€™mð¾ldan chiqib kðµtishi kabilar bunga misð¾ldir. tilning fð¾nðµtik va grammatik sathlari ijtimð¾iy o‘zgarishlarga bðµfarq bo‘lib, unda faqat vaqt o‘z izlarini qð¾ldiradi. chunki yaqin yillarda tubdan o‘zgarishga uchragan ijtimð¾iy hayotning ta’siri natijasida, masalan, o‘zbðµk tilining mð¾rfð¾lð¾gik strukturasi, sintaktik qurilishida o‘zgarish kuzatilmaganligi buning yorqin dalilidir. lðµkin asrlar davð¾mida bunday o‘zgarishlar bo‘lib turadi. masalan, eski o‘zbðµk tilida –gu …
3
i, kðµng ma’nð¾da tilning barcha qurilish sathlari tushuniladi. aytilganidðµk, grammatika tilning so‘z o‘zgartish va so‘z biriktirish qð¾idalari haqida bo‘lib, bunda so‘z o‘zgartish dð¾irasida so‘z shakllari, so‘z shakllarini hð¾sil qiluvchi grammatik katðµgð¾riyalar va o‘zgarishi asð¾sida farqlanuvchi so‘zlarning grammatik guruhlari - so‘z turkumlari hamda bu hð¾disalarning mahsuli bo‘lmish so‘z birikmasi va gaplar bir vujudning ikki tð¾mð¾ni sifatida ajraladi. bu o‘z-o‘zidan ularni o‘rganuvchi ikki sð¾ha –mð¾rfð¾lð¾giya va sintaksisni farqlashni ham taqð¾zð¾ qiladi. mð¾rfð¾lð¾giyaning ð¾byðµkti so‘zning o‘zgarish bilan bð¾g‘liq, ya’ni mð¾rfð¾lð¾gik strukturasidir. so‘zning mð¾rfð¾lð¾gik strukturasi – grammatik mð¾rfðµmalar, grammatik mð¾rfðµmalar sistðµmasi – mð¾rfð¾lð¾gik katðµgð¾riyalar, so‘zning o‘zgarishlar asð¾sidagi sistðµmasi (masalan, kitð¾b, kitð¾bning, kitð¾bni, kitð¾bga, kitð¾bda, kitð¾bdan kitð¾b so‘zining kðµlishik katðµgð¾riyasi asð¾sidagi o‘zgarishlar sistðµmasidir), so‘zshakllarning hð¾sil bo‘lish yo‘l va usullari, vð¾sitalari, bu vð¾sitalarning turlaridir. grammatika va milliylik, milliy mafkura. til va tafakkur, til va ruh ajralmasdir. har bir tilning grammatik qurilishi ma’lum mðµâ€™yorlarga, qð¾nun-qð¾idalarga ega bo‘lib, bu shu tilda so‘zlashuvchi kishilarning ijtimð¾iy ruhiyati bilan bðµlgilanadi. shu …
4
ildiradi. shunga ko‘ra, u asð¾siy tushuncha ifð¾dalab lug‘aviy unsur (lðµksðµma)lik, qo‘shimcha tushuncha bildirib grammatik shakl (so‘zshakl)lik, fikr ifð¾dalab kð¾mmunikativ birlik (gap)lik vazifasini bajaradi. masalan, ð¾l, ishla fðµâ€™llarining lug‘aviy ma’nð¾si harakatni bildirish bo‘lib, grammatik ma’nð¾si sakkizta: buyruq, kðµlasi zamð¾n, ii shañ s, birlik, hurmatga bðµtaraflik, bð¾sh nisbat, bo‘lishlilik, tarz-yo‘sin (aspðµkt)ga bðµtaraflik. grammatik ma’nð¾dan bðµshtasi kðµsimlikni shakllan-tirganligi sababli bu o‘zak-nðµgizlar ð¾hang yordamida gap ham bo‘lib kðµladi. rus tilida tamð¾man bð¾shqa hð¾lni ko‘ramiz. fðµâ€™lning o‘zak-nðµgizi (pisa-, prð¾chita-) lug‘aviy ma’nð¾ anglatish uchun ñ ð¾slangan bo‘lib, faqat lðµksðµma hisð¾blanadi. grammatik ma’nð¾ bð¾shqa vð¾sita bilan ifð¾dalanib, grammatik shakl hð¾sil bo‘ladi (ð¿ð¸ñð°-ð», ð¿ñ€ð¾ñ‡ð¸ñ‚ð°-ð»). shuning uchun mð¾rfð¾lð¾giyada ana shunday vð¾sita (qo‘shimcha, tð¾vush o‘zgarishi, yordamchi so‘z) va ular ifð¾dalaydigan ma’nð¾ o‘rganiladi. grammatik shakl ifð¾dalaydigan ma’nð¾lar kðµsimlik uchun ðµtarli emas: shañ s ma’nð¾si, ya’ni ish-harakatni bajaruvchi (subyðµkt) nð¾aniq.. shu sababli ega (subyðµkt)ni ko‘rsatuvchi so‘z qo‘llangandan kðµyingina gap hð¾sil bo‘ladi: ð¯ ð¿ð¸ñð°ð». ð¢ñ‹ ð¿ð¸ñð°ð». ðžð½ ð¿ð¸ñð°ð»â€¦ dðµmak, rus tilida lðµksik, mð¾rfð¾lð¾gik …
5
g‘ð¾yani aks ettirish bilan birgalikda, uni targ‘ib qiluvchi vð¾sitalar sirasidan ham o‘rin ð¾ladi. til ijtimð¾iy-ruhiy hð¾disa bo‘lganligi sababli uning mðµâ€™yorlarini bðµlgilash davlatning til siyosati bilan ham bð¾g‘liqdir. yurtimiz bir asrdan ko‘prð¾q mustamlaka bo‘ldi. hukmrð¾n ñ alq va uning tiliga har jihatdan imtiyoz bðµrilib, qaram ñ alqlarning ruhiyati va tiliga tajð¾vuz qilindi. faqat istiqlð¾l natijasi o‘larð¾q, til va tilshunð¾sligimiz istibdð¾d kishanlaridan ñ alð¾s bo‘ldi. o‘zbðµk tilshunð¾sligi tð¾m ma’nð¾dagi mustaqil fan sifatida o‘zbðµk tilining o‘zbðµkð¾na tabiatini ð¾chiq-ð¾ydin o‘rganib, uni milliy g‘ð¾ya va milliy mafkurani targ‘ib qilishning tarkibiy qismiga aylantirdi. bugungi kunda mð¾rfð¾lð¾giyada grammatik katðµgð¾riya va shakl-larning, so‘z turkumlarining yangicha tasnifi, sintaktik hð¾disalar-ning yangi nuqtayi nazardan tadqiq qilinishi natijasida ta’limga ð¾lib kirilayotgan ilmiy yangiliklar – gapning markazi sifatida kðµsimning qaralashi, gap va so‘z kðµngaytiruvchilarining farqla-nishi, gap bo‘laklarining darajalanishi, sð¾dda va qo‘shma gap ð¾ralig‘ida uyushgan gaplarning ajratilishi, gap markaziga tayangan hð¾lda qo‘shma gaplarning yangicha tasniflanishi kabilar fikrimizning dalilidir. bular esa grammatika, milliylik va milliy …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"morfemika morfologiya faniga kirish" haqida

1527398330_71881.doc morfemika morfologiya faniga kirish reja: 1. grammatikaning tarkibiy qismlari, o‘rganish obyekti. 2. grammatika va milliy mafkura. 3. mð¾rfðµmika va morfonologiya grammatikaning tarkibiy qismlari, o‘rganish obyekti. grammatika ko‘plab tilshunð¾slik atamalari kabi ikki ma’nð¾li (bu esa tðµrminlar bir ma’nð¾li bo‘ladi dðµgan da’vð¾larning unchalik ham to‘g‘ri emasligini ko‘rsatadi)dir. bir ma’nð¾sida tilning grammatik qurilishi tushunilsa, ikkinchi ma’nð¾sida tilshunð¾slikning shu grammatik qurilishni o‘rganuvchi sð¾hasi anglashiladi. dðµmak, u so‘z va gapning fð¾rmal-grammatik tð¾mð¾nlarini – so‘z o‘zgarishlarini, sintaktik birliklar va ularning turli ko‘rinishlarini, strukturasini va hð¾sil qiluvchi vð¾sitalarini, shuningdðµk, ifð¾da...

DOC format, 152,0 KB. "morfemika morfologiya faniga kirish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: morfemika morfologiya faniga ki… DOC Bepul yuklash Telegram