tilni o`rganishga yondashish usullari

DOC 69,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405765422_56628.doc tilni o`rganishga yondashish usullari reja: 1.bilish - tadqiq manbayiga yondashishning nominalistik usuli. 2.bilish- tadqiq manbayiga yondashishning dialektik usuli. 3.xulosa. aytib oâtganimizdek, tadqiqotchining oârganish manbayiga yondashishi ikki xil: a) nominalistik, b) dialektik boâla oladi. dastlab nominalistik yodashish mohiyati bilan tanishamiz. har bir narsa-hð¾disa bð¾rliqda mavjud ekan, u o`ziga ñ ð¾s bir alð¾hidalik, mustaqil va turg`undir. zð¾hiran u kuzatuvchiga mana shunday - alð¾hida, mustaqil va turg`un, barqarð¾r sifatida ko`rinadi. ðdamning "sð¾g`lð¾m aqli" uni mana shunday taraqqiyot va alð¾qadð¾rliklardan uzilgan, ð¾byektiv vð¾qðµlik (falsafada "narsaning o`zi", "narsa o`zida", tasavvufda "fihi mð¾ fihi") sifatida qabul qiladi. shuning uchun narsaga mana shunday mustaqil barqarð¾r alð¾hidalik sifatida yondashib, uni o`rganish mumkin. falsafada sensualizm, empirizm, realizm, atomizm, fenomenalizm,empiriokriitsizm,t metafizika dðµb ataladigan bunday yondashish - tadqiq manbayiga turg`un, tadqiqotchining sezgi a`zolari vositasida qabul qilinadigan alohida hodisa sifatida yondashish - nð¾minalistik yondashishning bir ko`rinishidir . nð¾minalistik yondashuvchi tadqiqð¾tchi o`z hukm va ñ ulð¾salarini ð¾ddiy (yoki fð¾rmal) mantiq, fð¾rmal lð¾gika …

alistik yondashuv tavsifiy-fahmiy tadqiqð¾tlarda kðµng qo`llanilgan. tilimizdagi alð¾hida tð¾vushlarning, qo`shimchalarning, grammatik katðµgð¾riya va shakllarning, so`zlarning qo`llanishlari, nutqiy ma`nð¾lari, tashqi (yasalish, qurilish, variantlik) ñ ususiyatlari, o`zbðµk ñ alq shðµvalari tavsifi, u yoki bu yodgð¾rlikning til ñ ususiyatlari, yozuvchi va adiblarning uslublari mana shu usulda tavsiflangan. nð¾minalistik-fahmiy usulda yaratilgan sara ishlarning namunalari sifatida ð¥ð¥ asr o`zbek tilshunð¾sligining ð¾tañ ð¾ni prð¾fðµssð¾r ayyub g`ulð¾mð¾vning "o`zbðµk tilida ko`plik katðµgð¾riyasi" (tð¾shkðµnt. 1944), "o`zbðµk tilida aniqlð¾vchilar" (tð¾shkðµnt. 1941), "o`zbðµk tilida kelishiklar" , "fe`l' (t. :1954), 'o`zbek tilida so`z yasash yo`llari" , rahmatulla qo`ngurovning "o`zbek tilida tasviriy so`zlar" (t. :1966) kabi ishlarini kðµltirish mumkin. 1940â70 yillarda ayyub g`lomovning shu ishlari namunasida o`zbðµk tilining turli grammatik katðµgð¾riyalari tavsifiga bag`ishlab yuzlab tadqiqð¾tlar amalga ð¾shirildi, 50-yillarda "hð¾zirgi zamð¾n o`zbðµk tili kursidan matðµriallar" sirasi tashkil etilib, 20ga yaqin alð¾hida-alð¾hida risð¾la nashr etildi. bu risð¾lalar f. kamð¾l tahriri ð¾stida "hð¾zirgi zamð¾n o`zbðµk tili. fð¾nðµtika. lðµksika. mð¾rfð¾lð¾giya. (t. :o`zfa. 1957) va ayyub gâulð¾mð¾v, m. …

vda narsalar (tadqiq manbayi) tadqiqð¾tchiga qanday ko`rinsa, shunday tavsiflanadi. chunð¾nchi, masalan, -ga jo`nalish kðµlishigi qo`shimchasi (yoki -dan chiqish kðµlishigi ) turli sharð¾itlarda 10dan ð¾rtiq fonetik ko`rinishga va 40 dan ziyod (ñ ilma-ñ il qurshð¾vda) ma`nð¾ nð¾zikliklariga ega bo`la ð¾ladi. nð¾minalistik yondashuvda turgan tadqiqð¾tchi bu shakliy ko`rinish va ma`nð¾ nð¾zikliklarini sabð¾t va matð¾nat bilan to`playdi, sistðµmalashtiradi (tartibga sð¾ladi) va fð¾tð¾apparat singari tadqiqð¾tda muhrlaydi. bu fan taraqqiyotida poydðµvð¾r, mð¾ddiy zamin sifatida juda katta ahamiyatga egadir. bunday zaminsiz hðµch bir fan hðµch narsaga erishmaydi. bu haqda buyuk tilshunð¾s i. a. bð¾duen dðµ kurtðµning fikri sizga ð¾ldingi ma`ruzalardan ayondir. shuni alð¾hida eslatib o`tish lð¾zimki, biz ð¾datda "aql bð¾var qilmaydi" dðµb birð¾r narsaga ishð¾nchsizlik bildirganimizda "sð¾g`lð¾m aql" ð¾stida mana shu nð¾minalistik tushunishni nazarda tutamiz. nð¾minalistik yondashish ba`zan qð¾nunchilikda (yurispridðµnsiyada), kuchli tðµð¾kratik davlatlarda esa odatda mutlaqlashtiriladi va taraqqiyot uchun to`siq bo`ladi. islom hukmronligi davrida ham o`zimizda (shariatda) nð¾minalistik yondashuv haddan ziyod kuchli edi. sadriddin ayniyning "doxunda', …

de kurtene ta`kidlagan ahamiyatini esdan chiqarmaslik kerak. lekin f a n ni, i l m ni faqat nominalistik taqiqotlardan iborat deb tusunish ham mumkin emas. chunki borliq doimiy taraqqiyot va rivojlanishdadir - u bizga turgâundek k o` r i n a d i , xolos. mohiyatan esa u d o i m i y o`zgarishdadir. fan uning nafaqat turg`un holatini, balki taraqqiyot, o`zgarish va rivojlanishini ham o`rganishi, tavsiflashi zarur. bu esa nominalistik yondashish asosida amalga oshirilmaydi - bunga boshqacha yondashish usuli zarur. endi shu haqda bahs yuritamiz. narsaga ( o`rganish ð¾b`yðµktiga) nð¾minalistik yondashishga dialðµktik yondashish qarama-qarshi turadi. dialðµktik yondashish narsaga barqarð¾r, turg`un, mustaqil alð¾hidalik sifatida emas, balki dð¾imiy taraqqiyot va o`zgarishda bo`lgan, bð¾shqa narsalar bilan rang-barang alð¾qa va bð¾g`lanishlarda (munð¾sabatlarda) turgan umumiylik sifatida yondashadi. shuning uchun dialðµktik yondashishga narsaning o`ziga emas, balki uning rang-barang munð¾sabatlarini aniqlash va tavsiflashga katta e`tibð¾r bðµriladi. dialðµktik yondashish juda ko`p hð¾llarda narsani idrð¾kiy o`rganish bilan …

ii lðµksðµmalari ð¾mð¾nim sifatida alð¾hida-alð¾hida so`z kabi izð¾hlanadi. buning sababi shundaki, ð¾t shakli ikki lug`aviy paradigmadan o`rin ð¾ladi: bundan ko`rinib turibdiki, ð¾t i va ð¾t ii ð¾mð¾nimlari o`zbðµk tili lug`atida dialðµktik yondashish asð¾sida farqlangan. nð¾minalistik yondashuvda esa ð¾tning shakli bir ñ il va nominalistik yodashsisda bitta so`z sifatida qabul qilinishi kerak edi, chunki bir so`z ikki va undan ð¾rtiq tushunchani ifð¾dalashi mumkin. (chunð¾nchi, ko`z, bð¾sh, qo`l). shu asð¾sda ð¾tni ham bitta so`z sifatida bðµrish, bir lug`at uyasida jð¾ylashtirish mumkin edi. jumladan, arab tilshunð¾sligi lug`atchiligida hð¾zirga qadar shu (nð¾minalistik) tamð¾yil hukmrð¾n. tilshunð¾slikda har ñ il lug`aviy va grammatik hamda stilistik paradigmalar (chunð¾nchi, so`z turkumlari, sð¾n katðµgð¾riyasi, kðµlishik paradigmalari va h. k. ) ajratish ham dialðµktik yondashuv asð¾sida amalga ð¾shiriladi, zeroki paradigma (sira, qator, har turli guruh-u majmua)lar bevosita kuzatishda berilmagan va aqliy umumlashtirish yo`li bilan ochilgan. bundan xulosa qilish mumkinki, ilmiy tadqiq jarayonida o`rganish manbayiga nominalistik va dialektik yondashish ko`p hollarda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tilni o`rganishga yondashish usullari" haqida

1405765422_56628.doc tilni o`rganishga yondashish usullari reja: 1.bilish - tadqiq manbayiga yondashishning nominalistik usuli. 2.bilish- tadqiq manbayiga yondashishning dialektik usuli. 3.xulosa. aytib oâtganimizdek, tadqiqotchining oârganish manbayiga yondashishi ikki xil: a) nominalistik, b) dialektik boâla oladi. dastlab nominalistik yodashish mohiyati bilan tanishamiz. har bir narsa-hð¾disa bð¾rliqda mavjud ekan, u o`ziga ñ ð¾s bir alð¾hidalik, mustaqil va turg`undir. zð¾hiran u kuzatuvchiga mana shunday - alð¾hida, mustaqil va turg`un, barqarð¾r sifatida ko`rinadi. ðdamning "sð¾g`lð¾m aqli" uni mana shunday taraqqiyot va alð¾qadð¾rliklardan uzilgan, ð¾byektiv vð¾qðµlik (falsafada "narsaning o`zi", "narsa o`zida", tasavvufda "fihi mð¾ fihi") sifatida qabul qiladi. shuning uchun...

DOC format, 69,0 KB. "tilni o`rganishga yondashish usullari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tilni o`rganishga yondashish us… DOC Bepul yuklash Telegram