til va jamiyat. sotsiolingvistika

DOC 161,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405766412_56646.doc til va jamiyat. sotsiolingvistika reja: 1. til va jamiyat. sotsiolingvistika 2. til âramzlar tizimi til va nutq 3. til va tafakkur 4. til birliklarining oâziga xos tabiati 5. tilshunoslikka kirish â fani predmeti, vazifalari. til va jamiyat. sotsiolingvistika til va jamiyatning oâzaro uzviy munosabatini sotsiolingvistika fani oârganadi. tilning paydo boâlishi va rivojlanishi insoniyat jamiyati bilan mustahkam bogâliq. til insoniyat tarixi qadar qadimiydir. umumiy til tushunchasining shevadan farqi bor: til butun bir xalqqa xizmat qiladi, sheva esa xalqning bir guruhigagina taalluqlidir. til koâp vazifali, hamma uchun umumiy boâlgan aloqa-munosabat vositasidir; sheva esa, vazifa nuqtai nazaridan chegaralangan boâlib, tilning nutqiy koârinishini tashkil etadi. masalan, oâzbek tiliga qarluq-chigil-uygâur dialekti asos boâlgan. bu sheva fargâona, toshkent, samarqand-buxoro shevalarini oâz ichiga oladi. oâzbek tiliâkoâp dialektli til. bu hol oâzbek tilining oâziga xos murakkab tarixiy rivojlanish sharoiti va oâzbek millatining oâtmishdagi xilma-xil etnik tarkibi bilan izohlanadi. taâkidlanganidek, til jamiyat taraqqiyoti bilan birga rivojlanadi, tilning grammatik …

rning dialektlarga parchalanishidir. har bir millat oâz adabiy tilining mustahkamlanishi uchun harakat qiladi. jamiyat taraqqiyotining keyingi bosqichlarida dialektlar kamayib, adabiy tilga yaqinlasha borishi kuzatiladi. buni adabiy til taâsirining kengayishi bilan izohlash mumkin. til taraqqiyotidagi bu jarayon integratsiya deb yuritiladi. integratsiya bir tilga mansub shevalarning adabiy til meâyorlariga yaqinlashuvidir. bunday jarayonlar tasodifan yuz bermaydi, balki jamiyat taraqqiyotiga, ijtimoiy hayotning taraqqiyot jarayonlariga bogâliq tarzda sodir boâladi. til va jamiyat oârtasidagi munosabatlarni, tilning falsafa, ijtimoiy psixologiya, etnografiya bilan bogâliq jihatlarini oârganuvchi soha sotsiolingvistka (ijtimoiy tilshunoslik) dir. sotsiolingvistika quyidagi masalalarni oârganadi: 1) jamiyat va til oâzaro bogâliq, mutanosib tarixiy jarayon, hodisadir. 2) jamiyat taraqqiy eta borgan sari tilning ijtimoiy vazifalari ham takomillashib boradi. 3) adabiy tilning, shevalarning lugâat boyligi kengayadi, ortib boradi. 4) yashash muhiti yaqin, turmush tarzi oâxshash hamda oâzaro iqtisodiy munosabatlari shakllangan xalqlarning tillari bir-biriga taâsir koâsatadi. tillar leksik jihatdangina emas, balki grammatik jihatlariga koâra ham taâsirlashadi. dunyo tillarining, maâlum maânoda, oâziga …

idiy-tahliliy ravishda oârganib, quyidagicha umumlashtirish mumkin: 1.til tabiiy-biologik hodisa emas. 2.tilning mavjud boâlishi va uning taraqqiyoti tabiat qonunlariga bogâliq emas. 3.til kishilarning tabiatiga, irqiga, nasliga aloqador emas. 4.jamiyat boâlib uyushgan kishilargina aloqa-munosabat vositasi boâlgan tilga ega. til kishilik jamiyatining asrlar davomidagi tarixiy-ijtimoiy tajribasi asosida yuzaga kelgan ijtimoiy hodisadir. til va jamiyat taraqqiyoti uzviy bogâliqdir. jamiyatda roây beradigan har qanday voqelik, maâlum maânoda tilda oâz ifodasini topadi. tilning ijtimoiy tabiati uning janiyatda mavjud boâlishi hamda jamiyat manfaatlariga xizmat qilishida namoyon boâladi. sotsiolingvistika tilning ijtimoiy tabiatini tahlil qiluvchi asosiy soha hisoblanadi. sotsiolingvistika tilning ijtimoiy tabiatini yoritishda tarixiylik, hayotiylik, meâyoriylik, hududiylik kabi qator mezonlarga amal qiladi. avvalo, til voqelik sifatida mavjud boâlishi uchun muayyan tarixiy taraqqiyot bosqichini oâtishi kerak. tilning paydo boâlishi, yaxlit tizim tarzida shakllanishi, ijtimoiy hodisa sifatida mavjudligi uning tarixiyligi bilan bogâliq. tilning hayotiyligi uning aloqa-munosabat vositasi sifatida mavjuligidir. til hayotiyligini yoâqotsa, oâlik tilga aylanadi. til hayotiy boâlishi uchun shu tildan …

ladigan, muayyan qonun-qoidalar asosida muvofiqlashtirilgan milliy-adabiy tildir. hududiylik tilning maâlum hudud bilan bogâliqligini ifoda etadi. hududiylik millat, elatga xos urf-odat, anâanalar, tarixiy-etnik birlik va yagona davlat tizimining shakllanganligi bilan bogâliq. millatning, hududning, tarixiy-etnik asos va taraqqiyotning boshqa-boshqaligi tillar oârtasidagi farqlar uchun asos boâladi. millat va etnik asosning bir xil boâlishi hududning farq qilishidan qatâi nazar, aloqa-munosabat vositasining bir xil boâlishini taâminlaydi. masalan, oâzbek va tojik tillarida har bir tilning oâziga xosligi koâzga tashlanadi. bir xil etnik asosga ega boâlgan oâzbek va qirgâiz tillari oârtasida fonetik, leksik, grammatik farqlar bor. adabiy til va shevalar oârtasida ham tilning ichki tuzilishi bilan bogâliq farqlar kuzatiladi. ijtimoiy tabiati va oâziga xos xususiyatlaridan kelib chiqib, tillarni quyidagicha guruhlash mumkin. meâyorlashtirilgan tillar adabiy til meâyoriga ega boâlgan tillardir. bunday tillarga adabiy shakliga ega boâlgan barcha tillar kiradi. adabiy til tarixiy taraqqiyot jarayonida takomillashib, oâzgarib boradi. qadimiy tillar tillarning dastlabki taraqqiyoti davrida shakllangan, takomiliga yetgan, eng qadimiy …

, sharq mamlakatlari xalqlari va amerika hindulari bilan muloqoti natijasida mahalliy aholi tillariga yevropa tillari (fransuz, ingliz, portugal) xususiyatlarining singishidan hosil boâlgan tillardir. masalan, amerikadagi gaiti oroli mahalliy aholisi tilining fransuz tili bilan aralashuvi natijasida giti-kreol, lotin amerikasidagi mahalliy aholi tili bilan ispan tilining aralashuvidan ispan-nauatal kreol tili hosil boâlgan. kreol tillarning har biri oâziga xos xususiyatlarga ega. ularda birdan ortiq tilning oâziga xos xususiyatlari yaxlit holda namoyon boâladi. pijin tillar ham yevropa tillari bilan mahalliy tillarning aralashuvidan yuzaga keladi. lekin pijin tillarida soâzlashadigan jamiyat yoâq (kreol til jamiyat uchun aloqa-munosabat vositasi sifatida xizmat qiladi). pijin tillardan port shaharlarida ikkinchi til sifatida foydalaniladi. sunâiy tillar maxsus yaratilgan xalqaro tillardir. polyak olimi l. zamengof tomonidan yaratilgan esperanto tili sunâiy til hisoblanadi. bu tilning lugâaviy asosi yevropa tillaridan olingan, grammatikasi agglyutinativ xarakterda, grafikasi lotin yozuvi asosida. bu tilda mashhur asarlar tarjima qilingan. radio eshittirishlar ham tashkil qilingan. bu tilning keyingi taqdiri muayyan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"til va jamiyat. sotsiolingvistika" haqida

1405766412_56646.doc til va jamiyat. sotsiolingvistika reja: 1. til va jamiyat. sotsiolingvistika 2. til âramzlar tizimi til va nutq 3. til va tafakkur 4. til birliklarining oâziga xos tabiati 5. tilshunoslikka kirish â fani predmeti, vazifalari. til va jamiyat. sotsiolingvistika til va jamiyatning oâzaro uzviy munosabatini sotsiolingvistika fani oârganadi. tilning paydo boâlishi va rivojlanishi insoniyat jamiyati bilan mustahkam bogâliq. til insoniyat tarixi qadar qadimiydir. umumiy til tushunchasining shevadan farqi bor: til butun bir xalqqa xizmat qiladi, sheva esa xalqning bir guruhigagina taalluqlidir. til koâp vazifali, hamma uchun umumiy boâlgan aloqa-munosabat vositasidir; sheva esa, vazifa nuqtai nazaridan chegaralangan boâlib, tilning nutqiy koârinishini tas...

DOC format, 161,5 KB. "til va jamiyat. sotsiolingvistika"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: til va jamiyat. sotsiolingvisti… DOC Bepul yuklash Telegram