til haqida umumiy tushuncha

DOC 70.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405764256_56616.doc til haqida umumiy tushuncha reja: 1. kirish 2. dunyo tillarining tasnifi 3. tillarning gðµnðµkologik tasnifi 4. turkiy tillari oilasi 5. tillarning morfologik tasnifi 6. oâzbðµkistondagi tillar til qadim zamonlardan boshlab, inson jamoasi a'zolarining hayotiy zarurati, ijtimoiy mðµhnati jarayonida kishilarning oâzaro munosabati, aloqa qilishi va fikr almashuvi ehtiyoji natijasida paydo boâlgan ijtimoiy hodisadir. tilning asosiy bðµlgilari uning aloqaning boshqa vositalardan farqlash, tilni ijtimoiy hodisa sifatida xarktðµrlash imkonini bðµradi. kishilar oâzaro aloqada oâz fikrlarini, istaklarini sðµzgi va ruhiy kðµchinmalarini ifoda qilib, bir-birlariga ta'sir qiladilar, bir-birlarini tushunadilar. tilning jamiyatda aloqa quroli vazifasini oâtashi kommunikativ lot: xabar, aloqa vazifasini tashkil qiladi. bu tilning eng asosiy ijtimoiy vazifasidir. bundan tashqari til aksprðµssiv va akkumulyativ vazifani bajaradi. tilning ma'lum informatsiyaâaxborot, xabar yðµtkazib, suhbatdoshiga, tinglovchilarga ta'sir koârsatishi uning aksprðµssiv vazifasi dðµyiladi. xabar, sðµzgi va emotsiya hohish kabilarni ifoda qilish birgalikda tilning aksprðµssiv vazifasini bajarish imkoniyatiga kiradi. bunda tilning turli vositalari: modal soâzlar, ritorik soâroqlar, soâz tartibi, …

til birliklarning yigâindisi va ana shu birliklardan foydalanish hoidalaridan tashkil topgan murakkab sitðµmadir. shunday murakkab boâlimga qaramasdan dunyoda bir yoki ikkitagina til emas, balki minglab tillar mavjuddir. yer yuzida yashovchi halqlar, elatlar, qabilalar son-sanoqsiz boâlgani kabi tillar ham turfa. biz oâzbðµk tilimizning dunyo tillari oârtasidagi mavqðµini va nufuzini bilmoqchi boâlsak, dunyo tillarini ma'lum bir asoslarda, mðµzonlarda tasnif qilishimiz lozim. yer yuzidagi barcha halqlarning tillari ularda millionlab odam gaplashadimi yoki atigi bir-ikki ming kishi soâzlashadimi, bundan qat'iy nazar oâzlari uchun kðµraklidir. tilni kam sonli elat gaplar ekan dðµb, kamsitib yoki boâlmasa koâp sonli millatning tili ekan, dðµb ulugâlab boâlmaydi. toâgâri, dunyoda juda taraqqiy etgan, boy jahoniy tillar ham bor va endi tðµtapoya qilayotgan tillar ham yoâq emas. bu oâsha tillarning sohibi millat yoki elatlarning tarixiy ravnaqi, bosib oâtgan tarixiy yoâli, insoniy jamiyatning qaysi bir taraqqiyot bogâichida ekani, iqtisodi, madaniyati fani va ma'naviyati kabi omillarga bogâliq. biz, oâzbðµklar uchun esa oâz ona …

l tomonidan xaraktðµristikasi, ayrim tillar qoâllanish doirasining kðµngayishi kabi masalalar oâz ifodasini topadi. tillarning topologik tasnifida tillarning grammatik qurilish asosga olinib, ularning asosiy tiplari bðµlgilanadi. bunda tillarning morfologik va sintaktik tipologiyasi farq qilinadi. morfologik tipologiya koâproq soâzlarning oâzgarish, soâz qurilishiga oâzak va saffikslarning oâzaro qarama-qarshi qoâyishga oppovitsiya asoslanadi. sintaktik tipologiyada gal va soâz birikmalarida ifoda qilinadigan logik-sðµmantik munosabatlarning univðµrsalligiga koâp tomonlama munosabatga kirishuvi suqlanadi, bunday kðµsim shakllari, sintaktik aloqa, gapdagi logik sðµmantik munosabat kabilar hisobga olinadi. tillarning gðµnikologik tasnifi faktlarini tarixiy printsip asosida oârganib, tillarning qarindoshlik munosabatini aniqlaydi. bu tasnif tilshunoslikda ancha kðµng tarqalgan boâlib, dunyodagi barcha tillarni qamrab oladi. bu tasnif xususida kðµyingi mavzuda batafsil fikr yuritiladi. tillarning funktsional tasnifi tillarning quyidagi bðµlgilarigi asoslanadi. 1) tilning oâzi tðµgishli boâlgan xalq tarixi bilan aloqasi. 2) tilning jamiyatdagi vazifasi. tillar xalq tarixi bilan aloqasiga koâra, asosan, 3 tilga ajraladi: qabila tili, elat/ xalq/ tili, milliy til. tillarning ijtimoiy vazifasining kðµngayishi ularning …

µng tarqalgan tillar oilasidir. ð-tillar koâproq yevropa mamlakatlariga tarqalgan. osiyo /masalan, hindiston/, amðµrika, hatto avstraliya va afrikada ham hind-yðµvropa tillaridan foydalaniladi. hozirgi hind-yðµvropa tillari oilasi qarindoshlik darajasiga koâra quyidagi guruhlarga ajraladi: hind, eron, slavyan, boltiq, gðµrman, roman, kðµlt, grðµk, alban, arman. bu tillarning barchasi umumiy qonunga ega, jami ularda oâzak, affis va tovush muntazam mos kðµladi. gðµnðµkologik tasnifga koâra dunyo tillari tubandagi til ajratiladi: 1.hind-yðµvropa tillar oilasi. 2. xom-som tillari oilasi. 3. kavkaz tillari oilasi. 4. ugor-fin tillari oilasi. 5.tunguo-manqur. 6. xitoy-tibðµt. 7. dravid tillari oilasi. 8. papuas tillari oilasi. 9. afrika tillari oilasi. 10. polisðµv tillari oilasi. 11. eskimos tillari oilasi. 12. shimoliy amðµrika tillari oilasi. 13. moâgâul tillari oilasi. 14. turkiy tillari oilasi. turkiy tillari oilasi: turkiy tillar oilasiga 30 ga yaqin til kiradi. quyidagi tillar kiradi. bu tillarda soâzlashuvchi xalqlar mintaqa jihatdan osiyo, ðvropa, amðµrika va avstraliyada istiqomat qiladilar. bu tilda soâzlashuvchilarning aksariyati osiyo qit'asida yashaydi. turkiy …

gini aniqlash uchun esa shu tillardagi suv qurilishi strukturasi oârganiladi. morfologik tasnifga koâra dunyodagi barcha tillar suv strukturasining tuzilishi nuqtai nazaridan toârt tilga boâlinadi: 1. oâzakli yoki axtaruvchi tillar. 2. agglitinativ tillar. 3. obyðµktiv tillar. 4. polisintðµtik tillar. 1.oâzakli yoki axtaruvchi tillar. oâzakli yoki axtaruvchi tillarga xitoy, birma, tay, tibðµt va boshqa janubiy-sharqiy osiyo tillari kiradi. bu tillarda gal tarkibidagi soâzlarning grammatik vazifasi va ularning oâzaro munosabati soâzning oârniga qarab bðµlgilanadi. grammatik munosabat suv tartibi, urgâu, intonatsiya va boshqa vositalar orqali ifodalanadi. 2. agglitinativ tillar. agglitinativ tillarga turkiy va fin-ugor, tillar oilasidagi moâgâul tillari, dravid tillari, bantu tillari, yapon va boshqa tillari kiradi. agglitinativ tillarning boshqa bir tip tillardan ajratib turadigan asosiy grammatik xususiyatlari quyidagilar: 1. affikslar bir ma'noni ifodalaydi. soâz tarkibida ishtirok etayotgan har bir affiks faqat bir ma'noni anglatgan holda birin-kðµtin yopishib kðµla bðµradi. masalan: talaba+lar+imizga kabi. 2. affikslar oâzakka mðµxanik ravishda qoâshilavðµradi, lðµkin oâzak bilan juda jips …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "til haqida umumiy tushuncha"

1405764256_56616.doc til haqida umumiy tushuncha reja: 1. kirish 2. dunyo tillarining tasnifi 3. tillarning gðµnðµkologik tasnifi 4. turkiy tillari oilasi 5. tillarning morfologik tasnifi 6. oâzbðµkistondagi tillar til qadim zamonlardan boshlab, inson jamoasi a'zolarining hayotiy zarurati, ijtimoiy mðµhnati jarayonida kishilarning oâzaro munosabati, aloqa qilishi va fikr almashuvi ehtiyoji natijasida paydo boâlgan ijtimoiy hodisadir. tilning asosiy bðµlgilari uning aloqaning boshqa vositalardan farqlash, tilni ijtimoiy hodisa sifatida xarktðµrlash imkonini bðµradi. kishilar oâzaro aloqada oâz fikrlarini, istaklarini sðµzgi va ruhiy kðµchinmalarini ifoda qilib, bir-birlariga ta'sir qiladilar, bir-birlarini tushunadilar. tilning jamiyatda aloqa quroli vazifasini oâtashi kommunika...

DOC format, 70.5 KB. To download "til haqida umumiy tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: til haqida umumiy tushuncha DOC Free download Telegram