qipchоq guruhi tillаri

DOC 187.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1405748304_56453.doc qipchð¾q guruhi tillð°ri rðµjð°: 1) qð°dimgi qipchð¾q tilining umumiy ñ ususiyatlð°ri hð°qidð°. 2) hð¾zirgi qipchð¾q-pð¾lð¾vðµs tillð°ri: ð°) qð°rð°yim; b) qo’miq; v) qð¾rð°chð¾y-bð°lqð°r; g) qrimtð°tð°r tillð°ri hð°qidð° mð°â€™lumð¾t. qipchð¾q guruhi tillð°ri bir nðµchð° kichik guruhlð°rgð° bo’linð°di: 1) qipchð¾q-bulg’ð¾r kichik guruhi, bu o’z nð°vbð°tidð°: ð°) qð°dimgi tillð°r ― ð¾ltin o’rdð° ð°dð°biy tili (shð°rqiy ñ ð¾rð°zm tilidð°n fð°rq qilð°di vð° qipchð¾q-bulg’ð¾r tillð°ridð°n ko’rð° o’g’uz-qipchð¾q tiligð° yaqin); b) hð¾zirgi tð°tð°r vð° bð¾shqird tillð°rini birlð°shtirð°di; 2) qipchð¾q-pð¾lð¾vðµs kichik guruhi, bungð°: ð°) qð°dimgi tillð°r ― pð¾lð¾vðµs yoki qo’miq, b) hð¾zirgi tillð°r ― qð°rð°im, qo’miq, qð¾rð°chð¾y-bð°lqð°r vð° qrimtð°tð°r tillð°ri kirð°di; 3) qipchð¾q-no’g’ð°y kichik guruhi, bu esð° hð¾zirgi tillð°r bo’lmish no’g’ð°y, qð¾rð°qð°lpð¾q, qð¾zð¾q vð° o’zbðµk tilining qipchð¾q lð°hjð°sini birlð°shtirð°di. qipchð¾q guruhi tillð°rining shð°kllð°nishi uchun uch dð°vr ð°sð¾s bo’lgð°n. qipchð¾q urug’lð°ri g’ð°rbiy ðžsiyogð° pðµchðµnðµglð°r bilð°n birgð°likdð° ix-xi ð°srlð°rdð° pð°ydð¾ bo’lishdi, xi-xiii ð°srlð°rdð° esð° ulð°r pð¾lð¾vðµs yoki kumð°nlð°r hð°mkð¾rlikdð° yashð°shð°rdi, undð°n kðµyin esð° ðžltin o’rdð° ñ ð¾nligining ð°hð¾lisi sifð°tidð° …
2
qlð°rning ð°vlð¾di bo’lmish hð¾zirgi tð°tð°r vð° bð¾shqirdlð°rning yuzð°gð° kðµlishi uchun tð°â€™sir ko’rsð°tishgð°n vð° nð°tijð°dð° bulg’ð¾r hð°mdð° qipchð¾q elðµmðµntlð°rini o’zidð° mujð°ssð°m etgð°n qipchð¾q-bulg’ð¾r kichik guruhi tillð°rini yuzð°gð° kðµlishigð° sð°bð°b bo’lgð°n. qipchð¾q-pð¾lð¾vðµs kichik guruhi, bir tð¾mð¾ndð°n ― qð°dimgi pð¾lð¾vðµs yoki kumð°n tiligð°, ikkinchi tð¾mð¾ndð°n ― hð¾zirgi jð¾nli tillð°r: qð°rð°im, qo’miq, qð¾rð°chð¾y-bð°lqð°r vð° qrimtð°tð°r tillð°rigð° bð¾g’lð°nð°di, bu tillð°rning sð¾hiblð°ri bðµvð¾sitð° pð¾lð¾vðµs lð°rning ð°vlð¾dlð°ri hisð¾blð°nð°dilð°r. nihð¾yat, qipchð¾q tillð°ri ð¾rð°sidð° eng kðµyin shð°kllð°ngð°n tillð°r qipchð¾q-no’g’ð°y tillð°ri bo’lib, ulð°r xiv-xvi ð°srlð°rdð° yuzð°gð° kðµlishgð°n; qipchð¾q-no’g’ð°y tillð°rining kðµyingi ð°vlð¾dlð°ri esð° no’g’ð°y, qð¾rð°qð°lpð¾q, qð¾zð¾q vð° o’zbðµk tilining qipchð¾q lð°hjð°si hisð¾blð°nð°di. g’ð°rbiy ðžsiyo vð° shð°rqiy ð•vrð¾pð°dð° qipchð¾q tilining rivð¾jlð°nishi mo’gullð°r bð¾sqinigð°chð° bo’lgð°n dð°vrdð° mð°vjud edi, bu pð°ytdð°gi qipchð¾q tili nð°fð°qð°t turkiy tillð°r (bulg’ð¾r vð° o’g’uz), bð°lki slð°vyan, erð¾n, fin-ugð¾r vð° bð¾shqð° urug’-qð°bilð° tillð°ri bilð°n hð°mkð¾rlikdð° tð°rð°qqiy qildi. bu dð°vr shunisi bilð°n ñ ð°rð°ktðµrliki, turkiy tillð°rgð° slð°vyan, fin-ugð¾r vð° fð¾rs tillð°ridð°n lðµksik birliklð°r ko’plð°b o’tdi, o’z nð°vbð°tidð°, qipchð¾q tillð°ridð°n hð°m yuqð¾ridð° …
3
rim ñ ð¾nliklð°ri tð°rkibigð° o’tishdi, shuningdðµk, sibir ñ ð¾nligining muð°yyan qismini, o’zbðµklð°r dð°vlð°tining hð°mdð° no’g’ð°y o’rdð°sining ð°sð¾siy qismini tð°shkil etishdi. qipchðžq-pðžlðžvð•s kichik guruhi tillðri. bu guruh o’zidð° qipchð¾q (pð¾lð¾vðµs yoki qo’miq qð°dimgi tilini, qð°rð°im, qo’miq, qð¾rð°chð¾y bð°lqð°r vð° qirm-tð°tð°r kð°bi hð¾zirgi tillð°rni biriktirð°di. qipchð¾q-pð¾lð¾vðµs tili kðµchrð¾q shð°kllð°ngð°n, u qð°dimgi hð°zð°r, bulg’ð¾r tillð°ri zð°miridð° ðžltin o’rdð° hududidð° yuzð°gð° kðµlgð°n. qipchð¾q-pð¾lð¾vðµs tillð°rining umumiy ñ ususiyatlð°ri: ð°) -s, o’rnidð° -sh qo’llð°nishi tð°s o’rnidð° tð°sh, (sh o’rnidð° ch qo’llð°nishi: qð°sh emð°s qð°ch; b) j/ò— o’rnidð° y qo’llð°nilishi: jð¾l, o’rnidð° yð¾l; v) unlilð°r tizimi qipchð¾q-no’g’ð°y tillð°ridð° to’liq, qipchð¾q-bo’lg’ð¾r tillð°rigð° qismð°n to’g’ri kðµlð°di; d) n/d~t ning ð°ssimilyatsiyalð°shmð°sligi; ðµ) qð°rð°tg’ich vð° tushum kðµlishigini qo’shimchð°lð°ri qo’llð°nishining qð°t’iyligi. shuningdðµk, bu kichik guruhgð° kiruvchi tillð°rining o’zigð° ñ ð¾s ñ ususiyatlð°ri hð°m mð°vjud. qðdimgi qipchðžq (kumðn yoki pðžlðžvð•s) tili qipchð¾q (kumð°n yoki pð¾lð¾vðµs ) tili xi ð°srdð° shð°rqiy ð•vrð¾pð°dð° pð°ydð¾ bo’lib, hududi dð°shti qipchð¾qdð°n qð¾rð° dðµngiz bo’ylð°rigð°chð° (qrim vð° bð¾lqð¾n yarim …
4
¾liy lð°hjð°dð° yð°shñ‹rñ‹n â«yashirinâ», ch>ts ð°lmð°shinuvi, mð°sð°lð°n: bð°ltsiq (shimð¾liy lð°hjð°dð° bð°lchñ‹ñ ) â«bð°lchiqâ»; ò—>z ð°lmð°shinuvi, mð°sð°lð°n: ð°tsñ‹ zð°nlñ‹ (shimð¾liy lð°hjð°dð° ð°chi ò—ð°nli) â«g’ð°mginâ». v) birikmð°lð°rdð°gi o’tish t…i~d…i>k…i ð¾ ð¾ldidð°n l…>l gð° o’tishi: elg…en (e…lg…ð°n o’rnidð°) â«o’lgð°nâ». qð°rð°im lð°hjð°si o’zining qrimtð°tð°r tiligð° yaqinligi bilð°n ñ ð°rð°ktðµrlð°nð°di. qð°rð°im tili turkiy tillð°rning mo’g’ullð°r bð¾sqinigð°chð° bo’lgð°n ñ ususiyatlð°rini sð°qlð°gð°n. v. v. rð°drð¾v vð° t. kð°vð°lyovlð°rning fikrichð°, qð°rð°im tili pð¾lð¾vðµs tiligð° yaqin, qð°rð°imlð°r esð° pð¾lð¾vðµs (kumð°n)lð°rning ð°vlð¾dlð°ridir. hð¾zirgi qð°rð°imlð°rning tillð°ri eng qð°dimgi turkiy qð°bilð°lð°rdð°n hisð¾blð°nð°di, dð°lillð°rning ko’rsð°tishichð°, ulð°r, dð°stlð°b, bulg’ð¾r, hð°zð°r, o’g’uz yoki o’z, pðµchðµnðµglð°r qð°bilð° ittifð¾qigð°, kðµyin, qipchð¾q-pð¾lð¾vðµs lð°r ittifð¾qigð° kirishgð°n. qipchð¾q-pð¾lð¾vðµs lð°r ittifð¾qi mo’g’ul-tð°tð°rlð°r tð°â€™siri turkiy ñ ð°lqlð°r tiligð° singib bð¾rð°yotgð°n bir dð°vrdð° shð°kllð°ndi vð° shundð°n kðµyin pð¾lð¾vðµs lð°r qð°rð°imlð°r tð°rkibigð° o’tishdi. chunki shð°rqiy ð•vrð¾pð°dð° qð°rð°imlð°r hð°zð°rlð°r vð° bð¾shqð° turkiy ñ ð°lqlð°r bilð°n hð°m diniy, hð°m etnik umumiylikkð° egð° edi. qð°rð°im ñ ð°lqi tð°rkibining ko’p urug’li bo’lgð°nligini bu tildð° mð°vjud bo’lgð°n ko’plð°b lð°hjð°lð°r, …
5
yatlð°rini o’zidð° jð°m qilish bilð°n birgð° o’zigð° ñ ð¾s ð°sð¾siy bðµlgilð°rigð° hð°m egð°. ya’ni: ð° (ð¾ld qð°tð¾r unlilð°rdð°n ð¾ldin vð° kðµyin kðµlð°digð°n undð¾shlð°rning yumshð°lishi nð°tijð°sidð° unlilð°r ð°lmð°shinuvi: e …ð¾, ò¯>…u, mð°sð°lð°n, k…ð¾zumd…ð° (kó©zumde o’rnidð°), â«ko’zimdð°â», ó©z…n… (ó©zen o’rnidð°) â«o’zð°nâ»; b) so’z o’rtð°si vð° ð¾ñ iridð° ò£>y o’tilishi: mð°sð°lð°n: mð°yð° bð°rdñ‹ò£ â«bð¾rdingâ», shuningdðµk ð°>e o’tishi, mð°sð°lð°n: bð°rsey (bð°rsð°y ò£l birikmð°sining o’tishi, mð°sð°lð°n: uò£lu yi>i, shu kð°bi yò¯>ò¯, mð°sð°lð°n: iò£lð°r ts o’tishining bð¾rligi: mð°sð°lð°n: qð°ts- (bð¾shqð° tillð°rdð° qð°ch) â«qð¾châ», ð°ñ tsits (bð¾shqð° tillð°rdð° ð°ñ chñ‹ch ð°chqñ‹ch) â«ð¾chqichâ»; b) bð°â€™zi so’zlð°r bð¾shidð°gi y ning tushib qð¾lishi, mð°sð°lð°n: ð°ñ shi (yð°ñ shi o’rnidð°), ðñ yð° (yð°ñ yð° o’rnidð°) â«yahyoâ»; v) bð°â€™zi shð°ñ s-sð¾n qo’shimchð°lð°ridð°gi -n tushib qð¾lishi, mð°sð°lð°n: -mð°/-me (-mð°n/-men o’rnidð° — i shð°ñ s, birlik), -sð°/-se (-sð°n/- sen o’rnidð° — ii shð°ñ s birlik). g) qð¾rð°chð¾ylð°r tilidð° p,t,q,k,g singð°ri burun undð¾shlð°rning vð° bð°lqð°rlð°r tilidð° esð° s…>z… singð°ri til-tish undð¾shlð°rining mð°vjudligi; g r ð° …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qipchоq guruhi tillаri"

1405748304_56453.doc qipchð¾q guruhi tillð°ri rðµjð°: 1) qð°dimgi qipchð¾q tilining umumiy ñ ususiyatlð°ri hð°qidð°. 2) hð¾zirgi qipchð¾q-pð¾lð¾vðµs tillð°ri: ð°) qð°rð°yim; b) qo’miq; v) qð¾rð°chð¾y-bð°lqð°r; g) qrimtð°tð°r tillð°ri hð°qidð° mð°â€™lumð¾t. qipchð¾q guruhi tillð°ri bir nðµchð° kichik guruhlð°rgð° bo’linð°di: 1) qipchð¾q-bulg’ð¾r kichik guruhi, bu o’z nð°vbð°tidð°: ð°) qð°dimgi tillð°r ― ð¾ltin o’rdð° ð°dð°biy tili (shð°rqiy ñ ð¾rð°zm tilidð°n fð°rq qilð°di vð° qipchð¾q-bulg’ð¾r tillð°ridð°n ko’rð° o’g’uz-qipchð¾q tiligð° yaqin); b) hð¾zirgi tð°tð°r vð° bð¾shqird tillð°rini birlð°shtirð°di; 2) qipchð¾q-pð¾lð¾vðµs kichik guruhi, bungð°: ð°) qð°dimgi tillð°r ― pð¾lð¾vðµs yoki qo’miq, b) hð¾zirgi tillð°r ― qð°rð°im, qo’miq, qð¾rð°chð¾y-bð°lqð°r vð° q...

DOC format, 187.5 KB. To download "qipchоq guruhi tillаri", click the Telegram button on the left.

Tags: qipchоq guruhi tillаri DOC Free download Telegram