badiiy obraz

DOC 77.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662838867.doc badiiy obraz badiiy obraz reja: 1. obrazlilik va obraz. 2. badiiy obraz vauning asosiy xususiyatlari. 3. obraz yaratish usullari. 4. obrazlar tasnifi. 1.obrazlilik va obraz. obrazlilik-san’at umumiy xususiyati, hayotni o’zlashtirishning spesifik, formasik usuli,san’atning “tili” va shu bilan birga hayot hodisalari ustida chiqargan “hukmi”.badiiy obraz-obrazlilik tushunchasining bir qismi.obrazlilik-adabiy ijodning mohiyatini,umumiy xususiyatlarini: adabiy qahramon,badiiy til,tabiat,predmet,hayvonot dunyosi tasviri va hokazolarni o’z ichiga qamrab oladi.obraz – san’at asaridagi inson ta’sviri. demak,obrazlilik – keng ma’noda,badiiy obraz – tor ma’noda qo’llaniladi. biroq shuni ham esda tutish kerakki,obraz atamasining o’zi ham ikki ma’noda,ya’ni keng va tor ma’nolarida qo’llanilmoqda. obraz atamasi keng ma’noda qo’llanilganda obraz tushunchasi doirasiga inson tasviridan tashqari peyzaj,detallar,buyumlar,predmetlar,jismlar hayvonot dunyosi,asar tilidagi tasvir vositalari va xokazolar kiritiladi.obraz atamasi tor ma’noda qo’llanilganda esa faqat inson hayotining badiiy manzaralari anglashiladi xolos. obraz nazariyasi haqidagi ibtidoiy fikrlarni mashhur yunon faylasufi aristotelning estetik qarashlaridayoq uchratish mumkin (qarang:aristotel, об искусстве поезия.м.1957,стр.118).biroq,obraz atamasi birnchi marta mashhur nemis faylasufi gegelning estetikaga oid …

i 1939-yilda nashr etilgan izzat sultonovning “adabiyot nazariyasi” darsligida juda keng va prinsipial ravishda ishlatilgan. shundan beri bu atama o’zbek adabiyotshunosligi terminalogiyasidan mustahkam o’rin olgan. 2.badiiy obraz va uning asosiy xususiyatlari. ma’lumki,san’at va adabiyotda hayot obrazlar vositasida aks ettiriladi. san’atkor hayotni kuzatadi,kuzatgan voqealarini tafakku olamidan o’tkazadi,ularni qayta tashkil qilib yana jonli hayot shaklida yaratadi. hayot voqea-hodisalarini qayta tiklashda inson obrazi g’oyatda muhim rol o’ynaydi. v.g.belinskiyning fikricha, “roman yoki qissada shaxslar,xarakter va tipiklik bo’lmasa,hayot-voqeligi qay darajada to’g’ri chizilgan bo’lmasin kitobxon undan hayotning real aksini topa olmaydi”. («русскле писатели о литературним труд»,л.1954,т.1,стр.526.) bundan badiiy asarda obraz qanchalik muhim ahamiyat kasb etishi anglashilarlikdir. shuni ham aytish kerakki, badiiy obraz deyilganda asosan inson obrazi tushiniladi va u adabiyotda xal qiluvchi rol o’ynaydi.g’oyaviy-badiiy yetuk asarlardagi kishilar obrazlari orqali biz ma’lum bir davr hayoti haqida keng va konkret ma’lumot olamiz.shu sababli quyida biz obraz haqida fikr yuritar ekanmiz, asosan, kishilik obrazini nazarda tutamiz. xo’sh, badiiy obrazning …

y asarda inson hayoti kartinalarini tasvirlash jarayonida namoyon bo’ladigan quyidagi to’rt xususiyatni anglaymiz: a)umumlashmalik b)konkretlilik,individuallilik v)badiiy to’qimadan foydalanish g)tasvirda emotsionalikka erishish bular – badiiy obrazning asosiy xususiyatlari bo’lib,ularni shartli ravishda, alohida- alohida ko’zdan kechirish badiiy badiiy obraz tuzilishini,tabiatini va funksiyasini anglashga yordam beradi. 3. umumlashma-badiiy obrazning xususiyati. l.v.tolstoyning fikricha, “adabiyotda ma’lum bir tip yaratish uchun shu toifadagi juda ko’p kishilarga xos xususiyatlarni tanlab olib,badiiy bir butunlikka jamlash kerak”.m.gorkiyning ta’kidlashicha, “yozuvchi bir do’kondor chinovnik yoki ishchi obrazini yaratish uchun juda ko’p do’kondor,chinovnik yoki ishchi hayotini o’rganishi,ularning sotsial-sinfiy qiyofasini belgilovchi xarakterli xususiyatlarni,odatlarni va boshqalarni bir obrazda bera olishi kerak”.demak,adabiy asar qahramoni hayotdagi kishilarga juda o’xshab ketsa-da ularning aynan o’zi bo’la olmaydi.obraz – umulashma natijasi bo’ladi.asarda tasvirlangan birgina obraz zamirida yuz minglab kishilarga xos xislat va belgilar umumlashtirilib,jamlab beriladi. masalan,shoir g’afur g’ulomning “ko’kan” poemasidan olingan quyidagi misralarga e’tibor qilaylik: ko’kan yo’li boy bir tarix,tugal doston, bu dostonda birlashadir millionlab jon, bu dostonning qahramoni …

manidagi mirzakarimboy obrazi – xx asr boshlarida tug’ilib kelayotgan o’zbek milliy burjuaziyasining umumlashma obrazi – tipi ekanligini ham payqash qiyin emas.mana,shunga ko’ra badiiy asarni o’qiganda sezib turamizki,asarda tasvirlangan kishilar hayotdagi jonli odamlarning xislatlarini o’zida jamlagan,badiiy bir butunlikka yiqqan,sintaezlangan tahlildir. 2.badiiy obrazning konkretligi va individualligi.adabiy asarda tasvirlangan badiiy obraz umumlashma natijasigina bo’lmay,ayni,choqda,konkretlashtirish, individauallashtirish mahsuli hamdir.zotan,adabiy qahramon tom ma’noda individuallashtirilgan bo’lishi zarur. chunki yozuvchi badiiy obrazni individual xususiyatlari bilan ko’rsatish orqali konkretlashtiradi,obrazga jonlilik,hayotiylik,tabiiylik baxsh etadi,emotsionalikka erishadi – o’quvchi xissiyotiga ta’sir qiladi,uni ishontiradi. m.gorkiy yozadi: “yozuvchi o’z qahramonlariga aynan jonli kishilarga qaragandek qarashi kerak,ularning jonli bo’lishlari uchun esa yozuvchi bir qahramonning nutqida,harakatida,jussasida,yuzida,jilmayishida,ko’z o’yinida va hokazolarda xarakterli,o’ziga xos original xususiyatlarni qidirib topib, ta’kidlab ko’rsatish,qayd qilishi zarur.bularning xammasini qayd etish bilan yozuvchi tasvirlagan narsalarni kitobxonning tuzukroq ko’rishi va eshitishiga yordam beradi.mutlaqo bir xil odamlar bo’lmaydi,xar bir kishining ichki qiyofasida ham,tashqi ko’rinishida ham qandaydir o’ziga xoslik bo’ladi.” individuallashtirish asosi – real hayot. hayotda esa,odamlar xar xil …

bekning «qizlar» dostonida nazmixon,oltinoy,dilbar,oyjamol va gulshan obrazlari yaratilganki,bularning ham xar birining o’z qiyofasi,ko’z yoshi,zavqi,qilig’i,portreti bor. mashhur rus klassik rus yozuvchisi m.e.saltikov-shedrin realistik adabiyotning muhim xususiyatlaridan biri – insonni hayotda bo’lganidek murakkab,ko’p qirrali,rang-barang xislatlar egasi qilib ko’rsatishda iboratdir deb ta’kidlaydi.uning uqtirishicha, «inson murakkab organizm»dir.shunga ko’ra,adib insonning ichki dunyosini oldindan o’ylab qo’yilgan «bir yuxud bir necha» detallar orqali ifoda ;amoqchi bo’lgan,aslida esa «tamomila bir qolipdagi» obrazlar yaratayotgan yozuvchilarga qarshi kurash olib borgan; obrazlarning rang-barangligihaqidagi talabni xalq hayotini jo’nlashtirib ko’rsatishga qarshi kurash bilan bog’lagan. obrazlarning rang-barangligi,estetik boyligi,ko’p qirraligi,hayotning murakkabligi taqozosidir.obrazlarning rang-barangligi – konkret tarixiy vaziyatdagi inson xarakterlarini haqqoniy tasvirlash natijasi.bu – tipik sharoitni qahramonning bevosita intelektual olami,xatti-harakatlari,qiliq-odatlari,muomala-munosabatlari orqali badiiy ifodalash demakdir.yozuvchi rang-barang obrazlar yaratishda,xar bir obrazning ko’p qirrali,takrorlanmas xislatlar sohibi sifatida ko’rsatishga,albatta,hayot haqiqatiga asoslanadi.aks holda,turmush dialektikasini,hayot evolutsiyasini buzib ko’rsatuvchi sxematik obrazlar yaratiladiki,bunday obrazlar kitobxon qalbiga yo’l topa olmaydi. badiiy yetuk obrazlar yaratilkgan asarlar esa,haqiqatan hayot xarakterlarini o’z ichiga oladi.shunday asarlar va ularning qahramonlari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy obraz "

1662838867.doc badiiy obraz badiiy obraz reja: 1. obrazlilik va obraz. 2. badiiy obraz vauning asosiy xususiyatlari. 3. obraz yaratish usullari. 4. obrazlar tasnifi. 1.obrazlilik va obraz. obrazlilik-san’at umumiy xususiyati, hayotni o’zlashtirishning spesifik, formasik usuli,san’atning “tili” va shu bilan birga hayot hodisalari ustida chiqargan “hukmi”.badiiy obraz-obrazlilik tushunchasining bir qismi.obrazlilik-adabiy ijodning mohiyatini,umumiy xususiyatlarini: adabiy qahramon,badiiy til,tabiat,predmet,hayvonot dunyosi tasviri va hokazolarni o’z ichiga qamrab oladi.obraz – san’at asaridagi inson ta’sviri. demak,obrazlilik – keng ma’noda,badiiy obraz – tor ma’noda qo’llaniladi. biroq shuni ham esda tutish kerakki,obraz atamasining o’zi ham ikki ma’noda,ya’ni keng va tor ma’nolarida qo’lla...

DOC format, 77.0 KB. To download "badiiy obraz ", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy obraz DOC Free download Telegram