modal so‘zlar, undov so’zlar, taqlid so‘zlar

DOC 50,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405681575_56213.doc modal so‘zlar, undov so’zlar, taqlid so‘zlar reja: 1. modal so‘zlar 2. undov so’zlar 3. taqlid so‘zlar so‘zlovchining anglatayotgan fikrga munosabatini ifodalab, gapda kirish so‘z vazifasida qo‘llanadigan so‘zlar modal so‘zlar deyiladi. modal so‘zlar mustaqil so‘zlar kabi narsa, belgi, harakat va shu kabilarni atamaydi va gap bo‘lagi bo‘lib kela olmaydi. shu bois ular gap bo‘laklari bilan sintaktik jihatdan bog‘lanmaydi: demak, ishalasa bo‘ladi. ehtimol, ketmon bilan yer ag‘darishga ham to‘g‘ri kelar. modal so‘zlar quyidagicha ma’noviy guruhlarni tashkil etadi: 1. fikrning aniqligiga ishonch: albatta, shubhasiz, haqiqatdan ham, haqiqatan, o‘z-o‘zidan, tabiiy, darhaqiqat, ma’lumki. 2. gumon, noaniqlik: ehtimol, balki, hoynahoy, shekilli, aftidan. 3. maqsad, talab, shart: kerak,lozim, zarur, darkor. 4. mavjudlik, tasdiq: bor, mayli, xo‘p, ( bazan to‘g‘ri, yaxshi, tuzuk sifatlari ham vazifadoshlik asosida shu ma’noda ishlatiladi). 5. mavjud emaslik, inkor ma’nosini: yo‘q. 6. ma’qullash: durust, bo‘pti. 7. yakunlash, ta’kid: demak, xullas, modomiki. 8. eslatish: darvoqe, aytganday, aytmoqchi. 9. achinish, taassuf: afsus, attang, essiz. 10. …
2
o‘q, so‘zsiz, tabiiy kabilar sifatdan; albatta ravishdan; o‘z-o‘zidan olmoshdan; chiqar, bo‘pti fe’ldan ajralib chiqqan. modal so‘zlarni u ajralib chiqqan mustaqil so‘zdan quyidagi belgilariga ko‘ra farqlash mumkin: a) modal so‘z mustaqil yasama so‘zdan ajralgan bo‘lishi mumkin. bunday modal so‘z yasovchi qismlarga ajratilmaydi. aynan shu ko‘rinishdagi mustaqil so‘z esa yasovchi qismlarga ajratiladi. qiyoslang: uning har qanday topshirig‘i so‘zsiz bajariladi(.so‘zsiz, bu kirdikorlarning boshida sen turibsan. birinchi misoldagi so‘zsiz mustaqil so‘z bo‘lib, so‘z+siz qismlardan iborat, ikkinchi misoldagi so‘zsiz esa qismlarga ajratilmaydi, bir butun holda so‘zlovchining anglatilayotgan fikrni dallash munosabatini bildiradi; b) modal so‘z mustaqil so‘znig biror grammatik shaklidan kelib chiqqanda ham u morfemalarga ajralmaydi. modal so‘z ko‘rinishidagi mustaqil so‘z esa morfemalarga ajraladi: har bir ishning chamasi bor (egalik shaklidagi ot: chama+si). ular, chamasi, bir yildan so‘ng uchrashdilar (modal so‘z). mustaqil so‘zning bu kabi o‘z ma’nosini yo‘qotgan holda yordamchi so‘zga aylanishi natijasida omonimlik yuzga keladi. modal so‘zlar gapda, asosan, kirish so‘z vazifasini bajaradi. bundan tashqari, …
3
jon undovlar quyidagi ma’nolarni ifodalaydi: 1) so‘roq: men ham boraman, a? 2) ajablanish: buni qarang, a! 3) kamsitish: e, shu ham ish bo‘ldi-yu. 4) qo’rqinch: i-i, yiqilib ketaman; 5) taajjub, hayrat: iye, keldingizmi!? 6) ishonchsizlik: be, qo‘ysang-chi bu gapingni; 7). achinish, norozilik: obbo, yana ish pachava, deng; 8) norozilik: e, qo‘ying-ye; 9) mamnunlik: ehe, ishlar joyida-ku! kabilar shular jumlasidandir. 2. buyruq-xitob undovlari biror ish-harakatni bajarishga undash yoki harakatdan to‘xtatish, tinchlantirish uchun qo‘llanadi. bu tur undovlardan pish-pish (mushukni), beh-beh, tu-tu-tu (tovuqni), bah-bah (itni) kabi undovlar hayvon va qushlarni chaqirish uchun, hayt (hayvon-larni), pisht (mushukni), kisht (tovuqni), chuh (otni), xix (eshakni), qurey-qurey (qo‘yni) kabi undovlar hayvon va qushlarni haydash uchun ishlatilsa, dirr, tak (otni), xush, xuush (sigirni), huk (hukizni), ishsh (eshakni), chix (tuyani) kabi undovlar hayvonlarni harakatdan to‘xta-tish, tinchitish yoki harakatga undash uchun ishlatiladi. yuqoridagilardan tashqari, ko‘rsatishni ifodalovchi huv, hu kabi so‘zlar, urf-odat bilan bog‘liq: assalomu alaykum, vaalaykum assalom, hormang, bor bo‘ling, …
4
p vazifasida: - assalomu alaykum, ustoz! –va alaykum assalom; 4) ayrim undovlar egalik, kelishik va ko‘plik qo‘shimchalarini olib otlashadi va gapda bosh va ikkinchi darajali bo’qlak vazifalarini bajaradi. masalan, a) ega: shu payt uning qulog‘iga kimningdir ohi chalindi; b) kesim: orqada qolganning holiga voy; v) qaratqich aniqlovchi: ko‘rinar daxshatlar to‘la tush kabi, mazlumlar ohining ko‘kda tutuni. (g‘.g‘.) taqlid so‘zlar taqlid so‘zlar sharpa, tovush, sho‘la, harakatlarning obrazi bo‘lgan so‘zlardir. taqlid so‘zlar ikki guruhni tashkil qiladi: 1) tovushga taqlid so‘zlar. tovushga taqlid so‘zlar tabat va jamiyatda uchraydigan xilma-xil tovushlarni nutqqa ko‘chirilishi asosida yuzaga keladi: inga-inga, pix-pix, vov, uv, qag‘-qag‘, taq, gurs, gumbur kabilar; 2) harakat va holatga taqlid so‘zlar. harakat va holatga taqlid so‘zlar tabiatda uchraydigan turli narsa va hodisalarning harakat va holatlarni so‘zlar vositasida ifodalanishi asosida vujudga keladi: yalt, lip, lik - lik, yalp - yalp, bij - bij kabilar. taqlid so‘zlar yakka va takror holda ishlatiladi. takroriy taqlid so‘zlar asosida …
5
ovushi taralib sokinlikni buzardi. simyog‘ochga ilingan chiroq shamolda taq-taq etib ovoz chiqarardi. taqlid so‘zlar otlashganda ega, to‘ldiruvchi, qaratqichli aniqlovchi kabi vazifalar bajaradi. masalan, ega: bu yerdan to‘plarning gumbur-gumburi eshitilib turardi; to‘ldiruvch: senlar bu yerda vag‘ir-vug‘ur bilan ovvorasanlar; qaratqich aniqlovchi: xolmurodning kirib kelishi quvnoq qiy-chuvning bosilishiga sabab bo‘ldi. 1. adabiyotlar 2. ðœ.ðœð¸ñ€ð·ð°ðµð², ð¡.ð£ñð¼ð¾ð½ð¾ð², ð˜.ð ð°ññƒð»ð¾ð² ð£ð·ð±ðµðº ñ‚ð¸ð»ð¸. ð¢., â«ð£ðºð¸ñ‚ñƒð²ñ‡ð¸â» 1978. 3. ð¨. ð¨ð¾ð°ð±ð´ñƒñ€ð°ñ ð¼ð¾ð½ð¾ð², ðœ.ðñðºð°ñ€ð¾ð²ð°, ð.ð¥ð¾ð¶ð¸ðµð², ð˜.ð ð°ññƒð»ð¾ð², , ð¥.ð”ð¾ð½ð¸ñ‘ñ€ð¾ð² ð¥ð¾ð·ð¸ñ€ð³ð¸ ñšð·ð±ðµðº ð°ð´ð°ð±ð¸ð¹ ñ‚ð¸ð»ð¸. ð¢., â«ð£ðºð¸ñ‚ñƒð²ñ‡ð¸â» 1980. 4. ðœ.ð˜ñ€ñðºñƒð»ð¾ð² ð¢ð¸ð»ñˆñƒð½ð¾ñð»ð¸ðºðºð° ðºð¸ñ€ð¸ñˆ. ð¢., â«ð£ðºð¸ñ‚ñƒð²ñ‡ð¸â» 1992. 5. ð.ð‘ð°ñðºð°ðºð¾ð², ð. ð¡ð¾ð´ð¸ðºð¾ð², ð.ðð±ð´ñƒð°ð·ð¸ð·ð¾ð² ð£ð¼ñƒð¼ð¸ð¹ ñ‚ð¸ð»ñˆñƒð½ð¾ñð»ð¸ðº. ð¢., â«ð£ðºð¸ñ‚ñƒð²ñ‡ð¸â» 1981. 6. ð¥.ððµñŠð¼ð°ñ‚ð¾ð², ðž.ð‘ð¾ð·ð¾ñ€ð¾ð² ð¢ð¸ð» ð²ð° ð½ñƒñ‚ðº. ð¢., â«ð£ðºð¸ñ‚ñƒð²ñ‡ð¸â» 1993. 7. ð£.ð¢ñƒñ€ññƒð½ð¾ð², ð–.ðœñƒñ ñ‚ð¾ñ€ð¾ð², ð¨.ð ð°ñ ð¼ð°ñ‚ñƒð»ð»ð°ðµð² ð¥ð¾ð·ð¸ñ€ð³ð¸ ñšð·ð±ðµðº ð°ð´ð°ð±ð¸ð¹ ñ‚ð¸ð»ð¸.. 1-ðºð¸ñð¼. ð¢., â«ð£ðºð¸ñ‚ñƒð²ñ‡ð¸â» 1979. 8. n. turniyozov a.rahimov o‘zbek tili (ma’ruzalar matni) 9. www.ziyonet.uz

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"modal so‘zlar, undov so’zlar, taqlid so‘zlar" haqida

1405681575_56213.doc modal so‘zlar, undov so’zlar, taqlid so‘zlar reja: 1. modal so‘zlar 2. undov so’zlar 3. taqlid so‘zlar so‘zlovchining anglatayotgan fikrga munosabatini ifodalab, gapda kirish so‘z vazifasida qo‘llanadigan so‘zlar modal so‘zlar deyiladi. modal so‘zlar mustaqil so‘zlar kabi narsa, belgi, harakat va shu kabilarni atamaydi va gap bo‘lagi bo‘lib kela olmaydi. shu bois ular gap bo‘laklari bilan sintaktik jihatdan bog‘lanmaydi: demak, ishalasa bo‘ladi. ehtimol, ketmon bilan yer ag‘darishga ham to‘g‘ri kelar. modal so‘zlar quyidagicha ma’noviy guruhlarni tashkil etadi: 1. fikrning aniqligiga ishonch: albatta, shubhasiz, haqiqatdan ham, haqiqatan, o‘z-o‘zidan, tabiiy, darhaqiqat, ma’lumki. 2. gumon, noaniqlik: ehtimol, balki, ...

DOC format, 50,5 KB. "modal so‘zlar, undov so’zlar, taqlid so‘zlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: modal so‘zlar, undov so’zlar, t… DOC Bepul yuklash Telegram