lingvistik tadqiq metodlari. umumiy mulohazalar

DOC 67,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405666190_56151.doc mavzu: lingvistik tadqiq metodlari lingvistik tadqiq metodlari. umumiy mulohazalar reja: 1.metod tushunchasining sharhi. 2.lingvistik metodlar haqida umumiy ma’lumot. 3.xulosa. o`quv fanimizning birinchi ma`ruzasida belgilaganimizdek, biz metod va metodologiya tushunchalarini keskin va izchil farqlaymiz. metod deganda tadqiq manbayining b i r o r qirrasini o`rganishga xoslangan u s u l , y o` l tushuniladi, xolos. tadqiqotchining maqsadi ( fahmiy yoki idrokiy bilim hosil qilishi), tadqiq manbayiga dialektik yoki nominalistik yondashishi, materialistik yoki idealistik dunyoqarashi kabi, asosan, subyektiv ( tadqiqotchining bevosita o`ziga aloqador) omillar bilan bog`liq bo`lgan m e t o d o l o g i y adan farqli ravishda metodlar obyektiv (haqqoniy, tadqiqotchining o`zi bilangina aloqador bo`lmagan) tabiatlidir va juda ko`p hollarda tadqiqotchining metodologik tamoyillariga nisbatan befarqdir. fikrni bitta yorqin misol bilan oydinlatamiz: faraz qilamizki, ko`z oldimizda turgan ( bevosita kuzatishda berilgan) bir xarsang tosh yoki qoyani o`rganmoqchimiz - bizni bu toshning butun tarkibidagi o`rni, tarixiy taraqqiyoti, abadiy …

iyatimizda obyektiv tabiatga ega va hamma, dunyoqrashidan qat`iy nazar, ulardan bemalol foydalanadi. tadqiq metodlari ham shunday - ulardan bir- biriga zid duhyoqarashlarda turgan, turli maqsadlarni ko`zlagan tadqiqotchlar amaliyotda bir xil foydalanishi mumkin. til o`ta serqirra ijtimoiy-ruhiy-fiziologik hodisadir. uning minglab qirralari, rang-barang ijtimoiy, tabiiy (biologik, fizik, genetik v. b. ), ruhiy hodisalar bilan juda murakkab aloqa-munosabatlari bor. tilning o`zi ham behad murakkab butunlik bo`lib, uning lisoniy va nutqiy tomonlari, ularning har birining fonetika, leksika, morfologiya, sintaksis, so`z yasalishi, stilistik qo`llanilish kabi tarkibiy qismlari bor. tilshunoslikda ikki tushuncha - a) tilshunoslik bo`limlari (sohalari), b) tilshunoslik yo`nalishlari (maktablari, oqimlari)ning farqlanishi bevosita shu bilan bogliqdir. tilshunoslik bo`limlari (sohalari, qismlari - ruscha - разделы, отрасли языкознания) deganda tilning qurilish (struktur) birliklari va ularning o`zaro munosabatlarini o`rganuvchi, tilshunoslik tarkibiga kiruvchi a) fonetika (fonologiya), b) morfologiya (morfemika), d) leksikologiya (semasiologiya, leksikografiya), e) frazeologiya (paremiologiya), f) sintaksis, g) so`z yasalishi (derivatsiya), h) stilistika (uslubiyat, uslubshunoslik, lingvopoetika) kabi nisbatan …

asosda tilshunoslik yo`nalishlari shu yo`nalishda yetakchi bo`lgan metod nomi bilan tarixiy tilshunoslik, qiyosiy tilshunoslik, tipologik tilshunoslik v. h. deb yuritiladi. odatda lingvistik tadqiq metodlari tilshunoslikning barcha bo`limlari uchun umumiydir, ya`ni ayni bir usul bilan tilning fonetik qurilishi ham, leksik, morfologik v. b. tomonlari ham tadqiq qilinadi. chunonchi, tarixiy tilshunoslikda tarixiy fonetika, tarixiy fonologiya, tarixiy morfemika, tarixiy sintaksis, tarixiy stilistika v. b. bo`limlar mavjud. shu bilan birga tilning ayrim sath birlik (bo`lim, soha)larini o`rganishga ixtisoslashgan tadqiq usullari ham bor. chunonchi, eksperimental fonetika, semantik sintaksis, lingvistik semantika. tilshunoslikda lingvistik tadqiq metodi juda ko`pdir. tom ma`noda tilshunoslik tarixi - bu tilni tadqiq etish usullarining bosqichma-bosqich almashinib, yangilanib borish, bir-birini to`ldirib, til mohiyatiga chuqurlasha borish tarixidir; tilshunoslik tarixiga bag`ishlangan har qanday tadqiq va qo`llanma ayni zamonda tilning tadqiq metodlari masalalarini ham o`z ichiga oladi. bu yo`nalishda xx asrning 80-yillarigacha qilingan ishlar haqida ma`lumotlarni siz quyidagi kitob va ma`lumotnomalaridan, bundan keyingi davrlarga oid axborotni internet …

а. 1968. ж) кондрашов н.а. история лингвистических учений.–м.:просвещение. 1970. з) история лингвистических учений. отв. ред. а. и. десницлая, с. д. кацнельсон 1-ая книга. древний мир. – л.: наука. 1980.;2-ая книга. . средневековый восток. –л.: наука. 1981.; 3-тья книга. средневековая европа. – л.: наука. 1985. и)звегинцев в. а. история арабского языкознания. – м.1958. к)основные направления структурализма. отв. ред. о. с. ахманова. –м.: 1965. л)апресян ю. д. идеи и методы современной структурной лингвистики. – м.. 1966. tadqiq metodlari tilshunoslik yo`nalishini belgilashi va ilmiy maktab ko`p hollarda metod nomi bilan atalishi sababli "qiyosiy-tarixiy tilshunoslik", "naturalistik tilshunoslik" , "komparativistika", "geneologik tilshunoslik", "formal tilshunoslik", "funksional tilshunoslik", "areal tilshunoslik", "struktur tilshunoslik", "deskriptiv tilshunoslik", "matematik tilshunoslik", "kompyuter tilshunosligi", "psixologik tilshunoslik" (psixolingvistika) v. h. kabi yo`nalishlarga bag`ishlangan ish va fayl-u saytlarda shu yo`nalish uchun yetakchi bo`lgan tadqiq metodlari haqida ma`lumot olish mumkin. bundan tashqari lingvistik tadqiq metodlariga maxsus bag`ishlangan ishlar ham oz emas. chunonchi, "общее языкознание. методы лингвистических …

ham (uqilmagan holda bo`lsa ham) xabardor bo`ladi. bu o`quv fani ma`ruzalari sizga metod va metodologiya masalalariga ongli munosabatda bo`lish, xilma-xil usul (metod)lar bilan qo`lga kiritilgan bilimlarni til hodisalari mohiyatini anglash va izohlash jarayonida birlashtira olish madaniyatini singdiradi. olim, orif va tadqiqotchi uchun - xususan, ko`p fikrlilik va demokratik munosabatlar to`laqonli amalga kirayotgan jamiyatda bunday mdaniyat juda zarurdir: tadqiq manbayining bir qirrasi haqida bir tadqiqotchi tomonidan bayon etilgan fikr yoki xulosa shu manbaning boshqa qirrasi uchun haqqoniy bo`lmaskigi mumkin. olim va orif esa bu qarama-qarshi hukmlarni birlashtira olish, har bir hukm va xulosaning haqqoniylik va tatbiq chegarasini bilish madaniyatiga ega bo`lmog’i lozim. shu bilan bog`liq ravishda diqqatingizni yana bir daf`a "lisonut tayr"da keltirilgan ko`zi ojizlar tavsifida fil va bu tavsiflarning orif tomonidan qabul qilinishi haqidagi rivoyatga qarataman. tilshunoslik tarixi shuni ko`rsatib turibdiki, dialektik bilish tadqiq manbayi mohiyatiga bosqichma-bosqich uzluksiz chuqurlasha borish, soddaroq (oddiyroq) mohiyatdan murakkabrog`iga qarab to`xtovsiz siljish demakdir. shu asosda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "lingvistik tadqiq metodlari. umumiy mulohazalar"

1405666190_56151.doc mavzu: lingvistik tadqiq metodlari lingvistik tadqiq metodlari. umumiy mulohazalar reja: 1.metod tushunchasining sharhi. 2.lingvistik metodlar haqida umumiy ma’lumot. 3.xulosa. o`quv fanimizning birinchi ma`ruzasida belgilaganimizdek, biz metod va metodologiya tushunchalarini keskin va izchil farqlaymiz. metod deganda tadqiq manbayining b i r o r qirrasini o`rganishga xoslangan u s u l , y o` l tushuniladi, xolos. tadqiqotchining maqsadi ( fahmiy yoki idrokiy bilim hosil qilishi), tadqiq manbayiga dialektik yoki nominalistik yondashishi, materialistik yoki idealistik dunyoqarashi kabi, asosan, subyektiv ( tadqiqotchining bevosita o`ziga aloqador) omillar bilan bog`liq bo`lgan m e t o d o l o g i y adan farqli ravishda metodlar obyektiv (haqqoniy, tadqiqotchining o`zi b...

Формат DOC, 67,5 КБ. Чтобы скачать "lingvistik tadqiq metodlari. umumiy mulohazalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: lingvistik tadqiq metodlari. um… DOC Бесплатная загрузка Telegram