glikozidlar

PPT 980.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1652206979.ppt alkoloidlar, ularning o‘simliklardagi vakillari va ahamiyati glikozidlar reja: 1. glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari 2. o‘simliklarda uchraydigan boshqa glikozidlar. o‘simliklar aminlari va ahamiyati glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari glikozidlar (glycys - shirin) o'simlik olamida keng tarqalgan organik birikmalar hisoblanadi. turli omillar ta’sirida doimo qand (glikon) va qand bo'lmagan (aglikon) qismlarga parchalanuvchi murakkab organik birikmalar glikozidlar deb ataladi. qand bo'lmagan aglikon (yunoncha so'z bo'lib, qand emas degan ma’noni bildiradi), ba’zi glikozidlarda yana genin, sapogenin, emodin va boshqa nomlar bilan ataladi. glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari “glikozid” termini birinchilardan bo'lib, 19 asrning birinchi yarmida nemis kimyogarlari f.veler va yu.libix tomonidan fanga kiritilgan. glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari har xil glikozidlarning aglikonlari kimyoviy tuzilishi bo‘yicha turlicha bo‘lib, organik birikmalarning turli sinflariga kiradi. shuning uchun ularning kimyoviy tarkibi hamda tahlil qilish usullari ham turlicha. glikozidlar tarkibidagi qand qismi mono- (ko'pincha glyukozadan), di-, tri- va qisman undan murakkab bo'lgan oligasaxaridlardan …

r tipida birlashib, glikozidlar hosil qiladi. shuning uchun glikozidlar oson parchalanadi. ular fermentlar (enzimlar) yoki kislotalar tajsirida, suv va harorat ta’sirida gidrozlanib, o'zining tarkibiy qismi aglikon va qand molekulalariga parchalanadi. bu reaksiya orqaga qaytishi ham mumkin. shuning uchun gidroliz natijasida hosil bo‘lgan mahsulotlardan (aglikon va qand molekulalari) ma’lum sharoitda fermentlar ishtirokida qaytadan glikozid sintezlanadi. lekin fermentlar qat’iy spetsifik ta’sir qilgani uchun har bir glikozidning parchalanish yoki sintezlanishida ularni o'ziga tegishli maxsus fermentlar ishtirok etadi. glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari glikozid molekulasida aglikonga qand qismi oddiy va murakkab efirlar tipida kislorod atomi -o- orqali (o-glikozidlarda) yoki tioefirlar tipida oltingugurt atomi -s~ orqali (s-tioglikozidlarda) birlashgan boladi. tsinogen (nitro-, n-glikozidlar) glikozidlaming aglikoni tarkibida tsianid kislotasi boladi. bulardan tashqari, ba’zi glikozidlarda qand molekulasi aglikon qismining yadrosini uglerod - c- atomiga to'g^ridan-to'g'ri o'zining uglerod; ^ -j2 -- atomi orqali birlashishi mumkin. bunday glikozidlarni c-glikozidlar nomi bilan yuritiladi. glikozidlar …

ing gidrolizlanish reaksiyasini quyidagi sxema bo‘yicha tasvirlash mumkin: i davr. triozid - 1 molekula monosaxarid + biozid. п davr. biozid - 1 molekula monosaxarid + monozid. ill davr. monozid - 1 molekula monosaxarid + aglikon. glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari ba’zan glikozidlardagi monosaxaridlarning ayrim molekulalari aglikonni 2 ta yoki 3 ta gidroksiliga birlashib di-, tri- yoki undan ham murakkab glikozid hosil qilishi mumkin. glikozidlar osonlik bilan parchalanadi. ayniqsa, ular о‘simliklarning olik to'qimasidaferment, harorat ta’sirida va namlik ishtirokida tez parchalanadi. shuning uchun tirik o'simliklar to'qimasida bo'ladigan glikozidlarni birlamchi glikozidlar deb hisoblanadi. o'simliklardan ajratib olingan glikozidlarga birlamchi glikozidlarning qisman gidrolizlanishidan vujudga kelgan mahsulot deb qaraladi. glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari glikozidlarni gidroliz mahsulotlari tarkibiga ko'ra gomoglikozidlar (gidroliz natijasida faqat uglevodalr hosil bo'ladi) va geterozidlarga (gidroliz mahsuloti sifatida uglevoddan tashqari uglevod bolmagan qismlarga (aglikon yoki genin yoki radikallarga parchalanuvchi) bo'linadi. glikozidlarning tasnifi tarkibida glikozid saqlovchi o'simliklar shu glikozidlar aglikonining kimyoviy tuzilishiga …

olgan va boshqalar. geterozidlar aglikonini tuzilishiga ko‘ra bir qancha guruhlarga bo‘linadi: 1. alkilglikozidlar - aglikonlari alkillar vakili (-metil, -etil hisoblanadi. masalan, tikonli eleutrokok ildiz va ildizpoyasida hosil bo‘ladigan eleuterozid-s glikozidi: 2. azot tutuvchi (tsianogenn) glikozidlar - gidrolizi natijasid senil kislota (sianid vodorod) hosil qiluvchi. masalan, achchiq bodom tarkibidagi amigdalin glikozidi, uning uglevodli qismi disaxarid gentibioza hisoblanadi. 3. tioglikozidlar - tio-shakarlarni siklik hosilasi sanaladi ulardagi sh-gruppadagi vodorod atomi aglikon bilan almashgan. aglikonni tarkibida oltingugurt bolgan glikozidlar tioglikozidlar (sglikozidlar) deb ataladn. bu glikozidlardagi qand molekulasi aglikon qismi bilan oltingugurt atomi orqali birlashgan. tioglikozidlarning ferment ta’sirida parchalanishidan hosil bolgan aglikon qismi efir moylari xossasiga o“xshash xossaga ega (uchuvchan va suv bug'i bilan haydaladi). shuning uchun bu glikozidlaming ba’zi aglikonlariefir moyi deb yuritiladi. tioglikozidlar achchiq bo‘lib, organizmning shilliq qavatlariga va teriga qitiqlovchi ta’sir ko'rsatadi (terini qizdiradi yoki kuydiradi). oz miqdorda iste’mol qilinsa, ishtaha ochadi. tioglikozidlar kuchli bakteritsid ta’sirga ega. tioglikozidlar yoki izotiotsianatlar hayvonlarda buqoq …

ozidlarning aglikonlari siklopentanopergidrofenantren unumlari bolsada, ularning kimyoviy tuzilishlari va ayniqsa, fiziologik ta’siri bir-biridan katta farq qiladi. steroid glikozidlar ba’zilarining aglikonlari o'z molekulasida azot atomini saqlaydi, masalan: steroid alkaloidlar. ayrim glikozidlarning suvdagi eritmasi turghan ko'pik hosil qilish va qizil qon tanachalari - eritrotsitlarini eritish xossasiga ega, masalan, steroid saponinlar. 5. terpenoidli glikozidlar - izopren (cshs)p hosilalari: bo'lib, unga: - achchiq monoterpenlar - (c5h8)2 - triterpen saponinlar - (c5h8)6 kiradi. 6. fenologlikozidlar - aglikon qismi qandaydir fenolli birikma bilan bo‘langan. bu guruh o'z ichiga: flavonoid, kumarin, antratsen hosilalari, ksanton, oshlovchi moddalar va boshqalarni qamrab oladi. 7. kam o'rganilgan glikozidlar. yuqorida keltirilgan glikozidlardan tashqari oshlovchi moddalardan katta bir guruhi (gidrolizlanuvchi oshlovchi moddalar), qisman kumarinlar (kumarin glikozidlar) va boshqa birikmalar ham glikozidlarga kiradi. lekin fenolglikozidlar, antraglikozidlar, flavon glikozidlar, oshlovchi moddalar, kumarinlar fenollarning unumlari bo'lgani uchun farmakognoziya kursining tegishli boshqa bo'limlarida ko'riladi. glikozidlarni o'simlik olamida tarqalishi glikozidlar tabiatda eng keng tarqalgan tabiiy birikmalar sanaladi. ko‘pincha …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "glikozidlar"

1652206979.ppt alkoloidlar, ularning o‘simliklardagi vakillari va ahamiyati glikozidlar reja: 1. glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari 2. o‘simliklarda uchraydigan boshqa glikozidlar. o‘simliklar aminlari va ahamiyati glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari glikozidlar (glycys - shirin) o'simlik olamida keng tarqalgan organik birikmalar hisoblanadi. turli omillar ta’sirida doimo qand (glikon) va qand bo'lmagan (aglikon) qismlarga parchalanuvchi murakkab organik birikmalar glikozidlar deb ataladi. qand bo'lmagan aglikon (yunoncha so'z bo'lib, qand emas degan ma’noni bildiradi), ba’zi glikozidlarda yana genin, sapogenin, emodin va boshqa nomlar bilan ataladi. glikozidlar tuzilishi, tarkibi, vazifalari va xossalari “glikozid” termini birinchilardan bo'lib, 19...

PPT format, 980.0 KB. To download "glikozidlar", click the Telegram button on the left.

Tags: glikozidlar PPT Free download Telegram