infeksiya haqida ta’limot

DOCX 20.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662403476.docx infeksiya haqida ta’limot reja: 1.infeksiya, infeksion kasallik, infeksiyaning turlari. 2.patogenlik, virulentlik haqida tushuncha. 3.infeksion kasallikning kechishida makroorganizm va tashqi muhit omillarining ahamiyati. tayanch iboralar: infeksiya, infeksion kasallik, infeksion jarayon, makroorgnizm, patogenlik, virulentlik, invazivlik, toksigenlik, kapsula, antigenlik xususiyatlar, infeksiya darvozasi, bakteremiya, septisemiya, toksemiya. infeksiya – (lotinchadan infectio) yuqtiraman degan ma’noni anglatadi. infeksiya deganda tashqi muhit sharoitida hayvon organizmi va patogen mikrob - kasallik qo’zg’atuvchi orasida vujudga keladigan murakkab biologik jarayon, o’zaro kurash ta’siri tushiniladi. organizm va mikroblar o’zaro ta’sirining eng ifodalangan shakli infeksion kasallik hisoblanadi. bu organizmning shunday holati-ki, bunda qo’zg’atuvchi ta’siriga javoban ma’lum patologik jarayonlar rivojlanadi. infeksion jarayonlarga tashqi muhit ommillari katta ta’sir ko’rsatadi. infeksiya yashirin va yaqqol klinik belgilari bilan, abortiv va h.k ko’rinishda o’tadi. kasallikni o’z vaqtida va to’g’ri aniqlashda ularning ahamiyati juda katta. yuqumli kasalliklar: 1.tirik qo’zg’atuvchisi yoki maxsus sababchisi (rnk yoki dnk saqlovchi viruslar va boshqa organizmlar) bo’lishi; 2.kasal organizmdan, sog’ organizmga yuqishi; 3.kasallikning yashirin …

ruvchan belgi. virulentlik. mikrobning patogenlik darajasi uning virulentligi deyiladi, ya’ni virulentlik mikrobning individual belgisi bo’lib, har xil sharoitlarda o’zgarib turadi. virulentlik laboratoriya hayvonlarini zararlab aniqlanadi. hayvonlarni o’ldira olgan kulturaning eng kam miqdori dlm (dosis letalis minima) mikrob virulentligining ko’rsatkichi hisoblanadi. virulentlikni paydo qiluvchi xususiyatlar 1.invazivlik –mikroorganizmlarning makroorganizm to’qimalariga kirishi,tarqalish va ko’payishi qobiliyatidir. ba’zi mikroorganizmlar ajratgan moddalar ta’siri - makroorganizmning himoya kuchlarini, asosan fagositozni pasaytiradi. 2. toksinlar – mikroorganizmlar hosil qiladigan zararli moddalar.toksin bilan organizmni zaharlanishi intoksikasiya deyiladi mikrobning toksin hosil qila olish xususiyati toksigenlik deyiladi. ekzo va endotoksinlar farqlanadi. ekzotoksinlar (oqsil moddalar) mikrob tirik vaqtida yoki o’lganidan keyin uning tanasidan sirtga ajrab chiqadi. endotolksinlar bakteriya hujayrasiga ayniqsa devoriga mahkam bog’langan bo’ladi.shu sababdan mikrob o’lganidan keyingina ajraladi. ular asosan kapillyarlar endoteliysi, leykositlar, limfoid to’qimalar va vegetativ nerv sestemaga ta’sir qilib organizmda kompleks patologik o’zgarishlarni hosil qiladi. ekzo-ham endotoksinlar hosil qiluvchi mikroorganizmlar ham bor (vabo vibrioni ,esherixiyanning gemolitik shtammlari). toksinlar( qotma, botulizm, …

tib, agressiv bo’ladi va kasallik qo’zg’aydi. mikrob organizmga ma’lum yo’llar bilan kiradi, ular infeksiya darvozasi deyiladi. tabiiy sharoitda ko’p hollarda qo’zg’atuvchi organizmga alimentar- hazm yo’llari (yem- xashak, suv bilan), aerogen -nafas olish organlari orqali, kontaktda-birbiriga tegishi bilan, hasharotlar chaqqanida, nosteril igna bilan inyeksiya orqali o’tadi. shuningdek shikastlangan teri, ko’z, siydik yo’llarining shilimshiq qavatlari ham infeksiya darvozasi bo’lishi mumkin. patogen mikroblar organizm bo’ylab turlicha tarqaladi: qon orqali (gematogen), limfa orqali (limfogen), nerv tolalari orqali (neyrogen)yo’llar bilan. mikrobning qonda ko’payib, qon orqali butin organizmga tarqalishi septisemiya deyiladi. u juda tez kechib, odatda o’lim bilan tugaydi. mikrobning qonda paydo bo’lishi ba’zan juda qisqa muddatli bo’lib, u yerda mikrob ko’paymaydi, balki qon mikrobni hamma organlarga tarqatadi, bu bakteremiya deyiladi. ba’zi mikroblar shikastlangan joyning o’zida (to’qima) ko’payadi, hosil bo’lgan toksini qon oqimiga o’tib, butun organizmni zaharlaydi. bu esa toksemiya deyiladi. infeksiyaning turlari. kelib chiqish sababiga ko’ra ekzogen va endogen infeksiyalar mavjud. ekzogen infeksiya qo’zg’atuvchilari hayvon …

sida tenglik vujudga keladi. lekin bunday organizmga qo’zg’atuvchi qo’shimcha miqdorda kirganda kasallik boshqatdan kuchayadi-bunga superinfeksiya deyiladi. ba’zan klinik belgilari yo’qolgandan keyin ham organizim qo’zg’atuvchidan holi bo’lmaydi va ma’lum sharoitlarda kasallik qayta o’tkirlashib kasallikning klinik belgilari paydo bo’ladi, bu resediv deb ataladi. infeksion kasallikning kechishida makroorganizm va tashqi muhit omillarining ahamiyati hayvon organizmida infeksiyaning paydo bo’lishi va rivojlanishi uchta sharoitga bog’liq: 1) hayvon organizmining immunli holatiga; 2) kasallik qo’zg’atuvchi mikroblarning patogenlik darajasiga; 3) tashqi muhit sharoiti (ta’siri)ga. avvalo hayvon organizmi immun holatining infeksiya paydo bo’lishi va rivojlanishidagi roliga to’xtalib o’tamiz. makroorganizmning infeksion kasalliklarga chidamliligi, uning anatomo-fiziologik xususiyatlari, infeksion agentning to’qimalarga kirishi va ko’payishiga to’sqinlik qiladigan organizmning tug’ma himoyaviy vositalariga bog’liq bo’ladi. hayvon organizmida paydo bo’ladigan himoyaviy vositalar to’plamining reaktivligi organizmda stress holatni paydo qiladi. bu paytda zararlovchi faktorlar — patogen mikroblarning makroorganizmda himoya vazifasini bajaruvchi har xil organ va to’qimalar bilan o’zaro munosabati namoyon bo’ladi. himoyaviy vositalarni jalb qilish va neyrogumoral …

illigini kuchaytiruvchi tashqi muhit faktorlariga hayvonlarni och qoldirish, to’yimsiz va sifatsiz oziqlar bilan oziqlantirish, to’qimalarning qarshiligini kuchsizlantiradigan shamollash - sovuq qotish (fagositoz sekinlashadi, qon tomir devorlarining o’tkazuvchanligi oshadi), qoniqarsiz sharoitda asrash: (ventilyasiyaning yo’qligi, namlikning ortishi, molxona havosida mikroblarning ko’payishi, hayvonlar tanasining iflos bo’lishi, teri va nafas olish yo’llaridagi mikroblarning aktivlashishi va h. k.) va boshqalar kiradi. mikro va makroorganizm o‟rtasidagi munosabat. infeksion jarayonlarda mikro va makroorganizmlar o’rtasida murakkab munosabatlar mavjud. bu esa moslanish natijasi bo’lib, mikrob hujayralarining miqdori va virulentligi, rezistenligiga bog’liq. makroorganizm rezistentligi esa boshqa qator faktorlarga bog’liq. infeksion jarayonning rivojlanishi va kasallik belgilarining paydo bo’lishi uchun mikrob hujayralarining ma’lum miqdori va qulay sharoit bo’lishi kerak. ko’pchilik hayvonlar patogen mikroblarni tashuvchi bo’lib, ularda kasalllik belgilari namoyon bo’lmaydi. moyil emas organizmda ko’p mikroblar o’zlari uchun qulay sharoit topa olmaydi va ko’pchiligi o’ladi. infeksion jarayonning rivojlanish tezligi qo’zg’atuvchining kirish joyiga bog’liq, joylashib, rivojlanadigan joyiga yaqinroq bo’lsa, kasallik tezroq paydo bo’ladi. masalan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "infeksiya haqida ta’limot"

1662403476.docx infeksiya haqida ta’limot reja: 1.infeksiya, infeksion kasallik, infeksiyaning turlari. 2.patogenlik, virulentlik haqida tushuncha. 3.infeksion kasallikning kechishida makroorganizm va tashqi muhit omillarining ahamiyati. tayanch iboralar: infeksiya, infeksion kasallik, infeksion jarayon, makroorgnizm, patogenlik, virulentlik, invazivlik, toksigenlik, kapsula, antigenlik xususiyatlar, infeksiya darvozasi, bakteremiya, septisemiya, toksemiya. infeksiya – (lotinchadan infectio) yuqtiraman degan ma’noni anglatadi. infeksiya deganda tashqi muhit sharoitida hayvon organizmi va patogen mikrob - kasallik qo’zg’atuvchi orasida vujudga keladigan murakkab biologik jarayon, o’zaro kurash ta’siri tushiniladi. organizm va mikroblar o’zaro ta’sirining eng ifodalangan shakli infeksion kas...

DOCX format, 20.0 KB. To download "infeksiya haqida ta’limot", click the Telegram button on the left.

Tags: infeksiya haqida ta’limot DOCX Free download Telegram