махмуд кошгарий ва унинг «девони луготит турк» асари

DOC 55,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404566233_54373.doc маҳмуд кошғарий ва унинг маҳмуд кошғарий ва унинг «девони луғотит турк» асари режа: 1. х-хп асрларда ўрта осиёда ижтимоий маданий ҳаёт. 2. х-хп асрлар адабиёти ҳақида маълумот. 3. маҳмуд кошғарий-қомусий билимлар соҳиби. 4.«девону луғотит турк» нинг тарихи, унинг тадқиқ этилиши. 5. «девону луғатит турк» да этнографик маълумотлар. 6. «девону луғотит турк» даги этнографик маълумотлар. 1. мақсад: ix-xi асрлар ўрта осиё ижтимоий-маданий ҳаёти ҳақида қисқача маълумот бўлиш. 1. муаммо: шу даврларга келиб ўрта осиёда илм-фан ва маданиятнинг юксала боришининг сабаблари нимада эди? 2. мақсад: x-xii асрлар туркий халқлар адабиётининг ҳолати. унда мавзу ва жанрларнинг ўзига хослиги ҳақида маълумот бериш. 2. муаммо: дидактик адабиётнинг шу даврга келиб нима учун кенг тараққий этди. 3. мақсад: қомусий олим м.қошғарий ҳаёти ва ижоди х-хп асрлар ўрта осиё ижтимоий-маданий ҳаётида алоҳида бир даврни ташкил қилади. бу даврда илм-фан, адабиёт ва санъатнинг юксала бориши уйғониш нишоналарини юзага келтирган эди. бу даврда умумий тарихий тараққиёт асосчилари ал-хоразмий, …

рк» асари орқали етиб келган бадиий ижод намуналар ўз навбатида шу фикрга ҳам асос беради. бизгача сақланиб қолган манбалар 10-12 асрлар илғор ижтимоий-бадиий фикр тараққиётида кўпроқ дидактик адабиёт катта роль ўйнаганлигини кўрсатади. ўтмиш халқни адабиёти билан ҳар жиҳатдан боғланган бу адабиёт диний-мистик адабий оқимга қарши турди. шарқда дидактик адабиёт, унинг равшан кўриниши сифатида дидактик достончиликнинг кенг тарақий этган даври ҳам 10-12 асрларга тўғри келади. дилактика ҳамма вақт ҳам фалсафий, аҳлоқий-таълимий қарашларни тағиб этишини, шу йўл билан муайян системадаги дунёқарашли сингдиришни мақсад қилиб қўяди. дастлаб ўзида халқнинг «чуқур донишмандлигини ифодалаб келган дидактика» уруғчилик жамияти хусусияти билан, унда оталарнинг мавқейи баланд бўлганлиги билан боғлаш керак. дидактик асарларни уларнинг ҳарактерига кўра қуйидаги туркумларга ажратиш мумкин бўлади: 1-соф дидактик ҳарактердаги асарлар. бундай асарлар кундалик ҳаёт, юриш туришнинг зарурий шартлари панд-насиҳат йўли билан уқтириб ўтилади. 2-поэтик дидактика. бундай манбалар рўйҳатига юсуф хожиб ва аҳмад югнакий асарларини киритиш мумкин. дидактик достонлар шарқда тик поэзиянинг қаҳрамонлик ва …

об ўзбекистон фанлар акамедияси томонидан 1960-1964 йиллари нашр этилди. «туркий сўзлар девони»нинг кириш қисмида маҳмуд қошғарий рум (кичик осиё )дан то хитойгача бўлган ерларда яшаган туркий халқларнинг камларини бирма-бир келтиради.улар бажанак, қипчоқ, ўғуз, ямон, башқирт, басмил, кай, ябаку, татар,қирғиз,чигил,тухси,яғмо, играк жару,жамул,уйғур,тангут табгач ҳалқларидирлар. девонда ана шу ткркий ҳалқлар яшаган географик ўринларни кўрсатувчи доира шаклидаги ҳарита ҳам келтирилган. «девон»да ана шу халқлар тиллари ўртасидаги фарқлар кўрсатилади. туб сўзларда ўзгаришлар кўинмайди. фақат айрим сўзлар ўзгаради холос. масалан:тукрклар «мусофир»ни «йалкин» десалар ўғузлар «алкин»дейдилар. турклар «йилиғсув»десалар ўғузлар «илиг сув» дейдилар. турклар «марварид»ни «йинжу»десалар ўғузлар «жинжу» дейдилар ва ҳоказо. китобда кўрсатилишича тилларнинг енгили ўғузча энг тзғриси, яхшиси яғмо тугси. бу тиллар ило (илм) эртиш (иртиш) ямор, этир водийларидан уйғур шаҳарларигача бўлган жойларда яшовчиларнинг тилидир. девоннинг ҳар уч томида ана шу халқлар тилларининг луғат составини ташкил этувчи сўзларнинг нисбатан мукамал изоҳи берилади. «туркий сўзлар девони»фақатгина луғат эмас, балки жуда мукаммал ишланган граматик қўлланма ҳамдир. айни замонда …

урли туман маънодадир. маҳмуд қошғарий билим, олимлик фазилатларини улуғловчи кўп шеърларни йиққан. у оталар номидан фарзандларга мурожат қилиб олимларга яқин бўлмиш, уларнинг илмларидан ўрганишни, манъманлик, кибру ҳаводан узоқлашишни қайта-қайта таъкидлайди. мана шундай мисол: ўрган анинг билкин кунда ангар бору қутқўликни тапингин кузгил пуваз пару мазмуни: ўрган унинг билимин биргил ўшал сари қутлуғ ишга бўй сунгину кибрни қув нири «девон»даги шеърий парчалар орасида ёз билан қиш тортишувлар тасвири, алплар вафотига марсиялар бор. шунингдек, бу китобда бундан 9-10 аср бурун ҳалқ ўртасида кенг ёйилган мақоллардан ҳам анча намуналар бор. адабиётлар: 1.қўчқортоев и. туркий филологияга кириш. тошкент. 2.абдураҳмонов ғ. рустамов а. қадимги туркий тил.т.1982 й. 3.баскаков а. введение в изучение тюркских язқков. м.1969 4. www.ziyonet.uz

махмуд кошгарий ва унинг «девони луготит турк» асари - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "махмуд кошгарий ва унинг «девони луготит турк» асари"

1404566233_54373.doc маҳмуд кошғарий ва унинг маҳмуд кошғарий ва унинг «девони луғотит турк» асари режа: 1. х-хп асрларда ўрта осиёда ижтимоий маданий ҳаёт. 2. х-хп асрлар адабиёти ҳақида маълумот. 3. маҳмуд кошғарий-қомусий билимлар соҳиби. 4.«девону луғотит турк» нинг тарихи, унинг тадқиқ этилиши. 5. «девону луғатит турк» да этнографик маълумотлар. 6. «девону луғотит турк» даги этнографик маълумотлар. 1. мақсад: ix-xi асрлар ўрта осиё ижтимоий-маданий ҳаёти ҳақида қисқача маълумот бўлиш. 1. муаммо: шу даврларга келиб ўрта осиёда илм-фан ва маданиятнинг юксала боришининг сабаблари нимада эди? 2. мақсад: x-xii асрлар туркий халқлар адабиётининг ҳолати. унда мавзу ва жанрларнинг ўзига хослиги ҳақида маълумот бериш. 2. муаммо: дидактик адабиётнинг шу даврга келиб нима учун кенг тараққий этди...

Формат DOC, 55,5 КБ. Чтобы скачать "махмуд кошгарий ва унинг «девони луготит турк» асари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: махмуд кошгарий ва унинг «девон… DOC Бесплатная загрузка Telegram