убайдий ижодига ахмад яссавий шеъриятининг таъсири

DOC 35,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403003381_43201.doc www.arxiv.uz убайдий ижодига аҳмад яссавий шеъриятининг таъсири режа: 1. аҳмад яссавийнинг туркий адабиёт тарихида ҳикмат жанрини юксалтиришдаги ўрни. 2. убайдий яссавий анъаналарининг давомчиси. маълумки, аҳмад яссавийдан бошлаб туркий адабиётда ҳикматнавислик анъанаси шаклланди, ўзига хос мактаб яратилди. аҳмад яссавий асос солган мазкур мактаб шоирлари xix асргача ўз фаолиятларини давом эттириб келдилар. ҳиматнавислик, яссавий мактаби шоирлари ижодини ўрганиш, яссавий ҳикматлари таъсирида ижод этиб номлари илм оламида таниш ва нотаниш бўлган шоирлар ижодини ўрганиш, тадқиқ этиш бугунги кун талабидир. ана шу мактаб шоирларидан бири қул убайдийдир. убайдуллахон наслан шайбонийлар сулоласига мансуб бўлиб, бухоро ҳокими маҳмуд султоннинг ўғлидир. у бир қўлида қилич, бир қўлида қалам ушлаган ижодкорлар сирасига киради. убайдуллахон шайбоний ҳукмдорлар кўчкинчихон ва унинг ўғли абусаидлар ҳукмронлиги йиллари (xvi аср) уларга ноиб, 1533-1539 йилларда эса хон сифатида мамлакатни бошқарди. у саркарда сифатида қатъий интизом тарафдори эканлиги ва жасурлиги билан ҳукмдор сифатида қаттиққўллиги ва мамлакатни обод қилишга алоҳида эътибор берганлиги билан тарихда ном …

ким қилса ҳақ ёдин, ҳақ эшитур фарёдин, топар барча муродин ошиқ саҳар вақтида. кўнглунг кўзи очилур, ичу ташинг тузалур, сен нозир, ул манзур ошиқ саҳар вақтинда. аҳмад яссавий ҳикматларининг асосида оят ва ҳадислар ётади. буни шоирнинг ўзи ҳам эътироф этиб шундай дейди: мани ҳикматларим кони ҳадисдур, киши бўй элтмаса билгил сабисдур. “девони ҳикмат”дa шоир оят ва ҳадислардан иқтибослар келтиради ёки талмеҳлар ишлатади. убайдий девонида ҳам шуни кузатиш мумкин. масалан, аҳмад яссавийда: “фазкуруллоҳа касиран...” деб оят келди, зикрин айтиб зорий қилиб юрдим мано. убайдийда: “атиуллоҳа...” оятини эшиткали жоним билан итоатин қилдим мано. “девони ҳикмат”да оят ва ҳадислардан иқтибос келтирилмаган ўринларда ишоралар келтирилади, бу ҳолни убайдий ҳикматларига нисбатан ҳам айтиш мумкин. яссавийда: ким анинг кўйинда бўлса, ҳақ анинг кўнглиндадур, ҳар сари борса, ўшал ёри билан парвоз этар. убайдийда: ҳар ким қилса, ҳақ ёдин ҳақ эшитур фарёдин, топар барча муродин ошиқ саҳар вақтинда. ҳар иккала ҳикматда қуйидаги оятга ишора қилиняпти: “бас, мени ёд …

ат орада ишқ бўлмаса. кечмас эрди қонидин, ошиқ хонумонидин, боши била жонидин орада ишқ ўлмаса. бундан шундай хулоса чиқариш мумкинки, аҳмад яссавий ўзи асос солган мактаб шоирларига ҳар томонлама ўрнак бўлган. жумладан, убайдий ҳам ҳар жиҳатдан унга эришган, ўрганган, илҳомланган ва таъсирланган ҳолда ўз ҳикматларини ёзган. асарлар: [1] қуръони карим маъноларининг таржимаси. таржима ва изоҳ муаллифи алоуддин мансур. тошкент, 2001. [2] аҳмад яссавий. девони ҳикмат. № 3716. [3] қул убайдий. куллиёт. № 3931. [4] хожа аҳмад яссавий ҳаёти, ижоди ва анъаналари. тошкент, 2001. [5] и. ҳаққулов. шеърият, руҳий муносабат. тошкент, 1989.

убайдий ижодига ахмад яссавий шеъриятининг таъсири - Page 4

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "убайдий ижодига ахмад яссавий шеъриятининг таъсири"

1403003381_43201.doc www.arxiv.uz убайдий ижодига аҳмад яссавий шеъриятининг таъсири режа: 1. аҳмад яссавийнинг туркий адабиёт тарихида ҳикмат жанрини юксалтиришдаги ўрни. 2. убайдий яссавий анъаналарининг давомчиси. маълумки, аҳмад яссавийдан бошлаб туркий адабиётда ҳикматнавислик анъанаси шаклланди, ўзига хос мактаб яратилди. аҳмад яссавий асос солган мазкур мактаб шоирлари xix асргача ўз фаолиятларини давом эттириб келдилар. ҳиматнавислик, яссавий мактаби шоирлари ижодини ўрганиш, яссавий ҳикматлари таъсирида ижод этиб номлари илм оламида таниш ва нотаниш бўлган шоирлар ижодини ўрганиш, тадқиқ этиш бугунги кун талабидир. ана шу мактаб шоирларидан бири қул убайдийдир. убайдуллахон наслан шайбонийлар сулоласига мансуб бўлиб, бухоро ҳокими маҳмуд султоннинг ўғлидир. у бир қўлида қилич, бир...

Формат DOC, 35,5 КБ. Чтобы скачать "убайдий ижодига ахмад яссавий шеъриятининг таъсири", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: убайдий ижодига ахмад яссавий ш… DOC Бесплатная загрузка Telegram