ergash gapli qo‘shma gaplar

PPT 316.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1440482836_61478.ppt ergash gapli qoâshma gaplar reja: ergash gapli qoâshma gaplar haqida umumiy maolumot. ergash va bosh gaplarni oâzaro biriktiruvchi grammatik vositalar: a) ergashtiruvchi bogâlovchilar va ularning funksiyasida qoâllanuvchi yordamchi soâzlar; b) feolning funksional shakllari yordamida birikish; v) feol mayllari yordamida birikish. www.arxiv.uz www.arxiv.uz birdan ortiq predikativ birliklarning intonatsion hamda grammatik jihatdan oâzaro tobelanishi va biri ikkinchisining mazmunini izohlashi natijasida hosil boâluvchi qoâshma gap turi ergash gapli qoâshma gaplar deb yuritiladi. ergash gapli qoâshma gap ikki qismdan tashkil topadi: hokim-komponent va tobe komponent.hokim komponent odatda bosh gapdan iborat boâladi. ergash gapli qoâshma gap komponentlari oâzaro ergashtiruvchi bogâlovchilar nisbiy soâzlar , soâz formalari , tobelanish intonatsiyasi kabi sintaksis vositalar yordamida bogâlanadi. bogâlovchi vositalarning koâpchiligi, asosan, ergash gap tarkibida kelib,uning tobe ekanligining koârsatib turadi. ergash gap yubosh gapga nisbatan maolum bir sintaktik funksiyani bajaradi. bosh gapdagi biror boâlakning maonosini ochadi yoki bosh gapning umumiy mazmunini maolum bir tomondan izohlaydi, konkretlashtiraldi. shuning uchun ham …

ishidan qatoiy nazar, bir-biriga umumiy mazmun talabi bilan bogâlanadi. ergash gap bosh gapga ergashadi, bosh gapni aniqlab, toâldirib, turadi. ergash gapli qoâshma gaplarning har ikkisi komponenti oâzida predikativlik munosabatini ifodalagan boâlishi kerak: ulada gapni tashkil etuvchi asosiy sintaktik markaz â ega va kesim boâlishi shart. lekin shuni aytish kerakki, baozan ergash gapli qoâshma gap komponentlarida ega yashiringan boâlishi ham mumkin: kelsam, ketib qolibsiz. ergash gaplar maolum bir intonatsiya bilan bosh gapdan ajralib turishi kerak. nur borki, soya bor. (oâ.h.) bu xususiyat ergash gapni bosh gap qiligâ turuvchi eng asosiy omil hisoblanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ayrim predikativ harakterdagi yoyiq boâlaklarning ergash gap sanalmay, birikmali gap boâlaklari hisoblanishiing sababi ham ana shu bilan izohlanadi: men maonosi toâla maqolni yaxshi koâraman. (oybek.) koâzi oâynagan odamdan yaxshilik kutib boâlmaydi. yuqoridagi konstruksiyalardagi â«maonosi toâla:,â» â«koâzi oâynaganâ» birikmalari predikativlikni ifodalasa ham, ergash gap sanalmaydi, chunki ularda intonatsion jihatdan ajralib turish sezilmaydi. shuning uchun ham bunday konstuksiyalar birikmali …

xalq sira oâlmaydi. (h.olimjon) â«kiâ» bogâlovchisida sodda gaplarda ham ishlatiladi. uning sodda gapdagi vazifasi uni koâproq yuklamaga yaqinlashtiradi. â«kiâ» bogâlovchisi ikki oârinda: a) ergash gap kesimi tarkibida: onang borki, baxting barqaror. b) bosh gap kesimi tarkibida qoâllanadi: shunday odamlar boâladiki, ular faqat oâzlarini oâylaylaydilar. (p.tursun) www.arxiv.uz www.arxiv.uz chunki bogâlovchisi. bu bogâlovchi, asosan sabab ergash gaplarni bosh gapga bogâlab keladi va ergash gap tarkibida qoâllanadi: bugun u juja xursand, chunki dadasi kelgan. aldamoqqa qalbing qodirmas, chunki farishtasan bebaho. (l.) chunki yordamida bogâlanadigan sabab ergash gaplar uyushib kelishi ham mumkin, bunday paytda chunki bogâlovchisi har bir ergash gap tarkibida takrorlanib kelishi kuzatiladi. 3. negaki bogâlovchisi soâroq olmoshidan yasalgan boâlib, voqening yuzaga kelishi sababini aniqlash uchun ishlatiladi. â«negakiâ» bogâlovchisi â«chunkiâ» bogâlovchisining sinonimi hisoblanib, u ham asosan, sabab ergash gapni bogâlaydi va ergash gap tarkibida keladi: -oyqiz buning sababini ham surishtirmadi, negaki boshqa brigada boshliqlari ham kelishlari kerak edi. (sh.rashidov) 4.sababki bogâlovchisi ham chnki, …

igan edi, shunga xafa boâlib oâtiribdi. 6. shekilli bogâlovchisi yordamida tuzilgan ergash gapli qoâshma gapning ergash gapi tusmol, taxmin mazmunlarini bildiruvchi sabab ergash gapdan iborat boâladi: mahkam birdan shuncha aybni koâtarolmadi shekilli, ovozi titrabeshitildi. (p.qodirov) shekilli bogâlovchisi ergash gap tarkibida keladi. 7. agar bogâlovchisi. shu bogâlovchi shart ergash gapni bosh gapga bogâlaydi, shart ergash gap shu bogâlovchi bilan boshlanadi. ergash gapning kesimi shart feoli formasidan ifodalanadi; agar ruhsat boâlsa, ketsam men. (h.olimjon) www.arxiv.uz www.arxiv.uz basharti, mobodo, bordi-yu bogâlovchilari ham oâzaro sinonim ravishda shart ergash gaplarni bosh gapga bogâlash uchun xizmat qiladi. 8. garchi, xarchand, garchand bogâlovchilari toâsiqsiz ergash gaplarni bosh gapga bogâlaydi: garchi u bu gapni ilgari eshitgan boâlsa ham, hozir esida yoâq 9. goâyo bogâlovchisi yordamida oâxshatish mazmunidagi ergash gaplar bosh gapga bogâlanib keladi: goâyo hamma uningsiridan voqif boâlganday, yigit qizarib ketdi. (oybek) goâyo quyosh oyni kuzatganidek, oât boâlib orqangdan kezmoqdaman men. (uygâun) yuqoridagi misollardan koârinib turibdiki, oâxshatish ergash …

malarda qoâllanib, ergash va bosh gaplarni bir-biriga bogâlaydi: a) maqsad ergash gap+6osh gap: deb bogâlovchisi baozan ogâzaki nutqda â«deyishibâ» shaklida qoâllanishi mumkin: qizlar, birov eshitib qolmasin deyishib, sektin-sekin gaplashishar edi. (ogâzaki nutqda) b) toâldiruvchi ergash gap+bosh gap ajoyib odamlar oâtgan ekan, deb suratinga boqaman toâymay. v) pyt ergash gap +bosh gap bahor keldi deguncha, eshon bir yoqqa joânaydilar. (p.tursun) g) aniqlovchi ergash gap +bosh gap: hisobli doâsgâ ayrilmas, degan gap bor. b) feolning sifatdosh ,ravishdosh, harakt nomishakllari ergash gapni bosh gapga bogâlovchi asosiy grammatik vositalardan hisoblanadi. feolning funksional formalari ergash gapning kesimi ergash gapning kesimi vazifasida keladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1. sifatdosh ning âgan, -r,(ar) affiksini olgan shakllari ergash gaplarning kesimi boâlib, keladi va egalik, kelishik qoâshimchalari , koâmakchilar bilan birga qoâllanadi: - kunlar isigan sari, koâkatlar ham quyuqlashar, oâsib, ulgâayib, chiroyiga chiroy qoâshardi. (sh.rashidov) jaxl kelganda, aql ketar. (maqol) rais gap boshlagandan keyin, zalda shovqin tindi. (a.q.) tong otar-otmas, biz …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ergash gapli qo‘shma gaplar"

1440482836_61478.ppt ergash gapli qoâshma gaplar reja: ergash gapli qoâshma gaplar haqida umumiy maolumot. ergash va bosh gaplarni oâzaro biriktiruvchi grammatik vositalar: a) ergashtiruvchi bogâlovchilar va ularning funksiyasida qoâllanuvchi yordamchi soâzlar; b) feolning funksional shakllari yordamida birikish; v) feol mayllari yordamida birikish. www.arxiv.uz www.arxiv.uz birdan ortiq predikativ birliklarning intonatsion hamda grammatik jihatdan oâzaro tobelanishi va biri ikkinchisining mazmunini izohlashi natijasida hosil boâluvchi qoâshma gap turi ergash gapli qoâshma gaplar deb yuritiladi. ergash gapli qoâshma gap ikki qismdan tashkil topadi: hokim-komponent va tobe komponent.hokim komponent odatda bosh gapdan iborat boâladi. ergash gapli qoâshma gap kompone...

PPT format, 316.0 KB. To download "ergash gapli qo‘shma gaplar", click the Telegram button on the left.

Tags: ergash gapli qo‘shma gaplar PPT Free download Telegram