nutq aniqligi 11-sinf

PPTX 5,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1681374331.pptx taqdimot 11-sinf ona- tili darsligi asosida tayyorlangan nutq aniqligi 1-topshiriq. surat – sur’at, toblanmoq – tovlanmoq, azm – azim, asr – asir juftliklaridagi so’zlarning ma’nolariga izoh bering. 2-topshiriq. berilgan gaplarda qaysi so’zlarni noto’g’ri qo’llash bilan nutq aniqligiga putur yetganligini aniqlang. 1. korxonaga yangi zamonaviy texnologiya o’rnatildi. 2. korxonaga yangi zamonaviy texnika joriy etildi. nutqning aniqligi so’zning tildagi ma’nosiga tamomila muvofiq tarzda qo’llanishi, so’zning voqelikdagi o’zi ifodalayotgan narsa-hodisa bilan qat’iy mosligi asosida yuzaga keladigan kommunikativ sifatdir. tavsiflanayotgan voqelikni yaxshi bilish, tildagi so’z ma’nolarini yetarli anglash, nutq mazmuniga e’tibor bilan qarash aniq nutq tuzish malaka sining shakllanishi uchun imkon beradi. so’z ma’nosi, uning nozikliklarini yaxshi o’zlashtirmasdan turib, aniq nutq tuzib bo’lmaydi. masalan, avlodlar merosini o’rganamiz jumlasida ifodalanmoqchi bo’lgan mazmun avlod so’zining leksik ma’nosiga to’g’ri kelmaydi. avlod so’zi asli arabcha bo’lib (uning birlik shakli valad, ya’ni â«bolaâ» demakdir), o’zbek tilida â«bir ota-bobodan tarqalgan naslâ», â«bir davrda tug’ilib o’sgan kishilarâ» kabi ma’nolarga ega. …
2
o’qing. tavsif va tasvir so’zlarining ma’nolari, ulardagi farqli jihatlar va qo’llanish o’rinlarini yodda tuting. ba’zan nutqda ma’nosi bir-biriga yaqin so’zlarning biri o’rnida ikkinchisini ishlatish hollari uchrab turadi. bu nutqqa salbiy ta’sir ko’rsatadi. ba’zilar tavsif so’zi o’rnida tasvir so’zini ishlatadilar. vaholanki, tavsif va tasvir so’zlarining orasida ma’no farqi va ularning har qaysisining o’z ishlatilish o’rni bor. bir narsa sifatlarining og’zaki yoki yozma bayoni – tavsif, surati, shakli, rasmi esa tasvir bo’ladi. tavsifdan kishida tushuncha hosil bo’ladi, tasvirdan tasavvur vujudga keladi. masalan, bir mashinaning tuzilishi va ishini bayon qilish – bu o’sha mashinaning tavsifi, shu mashinaning rasmi yoki tuzilish chizmasi uning tasviridir. yana bir misol: miya tuzilishini so’z bilan tushuntirish – tavsif, uning rasmi yoki chizmasi tasvir bo’ladi. ba’zan tasvir so’zi bayonga nisbatan ham qo’llanishi mumkin. ammo u faqat badiiy bayonni anglatadi yoki tavsif darajasida bo’lganini bildiradi. masalan, yozuvchi parovozni biror boshqa narsaga o’xshatsa yoki parovoz pishqirib kelmoqda desa, aslida, bu ham …
3
rakat bilan yugurib ketsa, bola chopib ketdi, aks holda yugurib ketdi deyiladi. lekin bunga e’tibor bermaslik natijasida ba’zan chopmoq fe’li yugurmoq va goho yugurmoq fe’li o’rnida chopmoq fe’lini ishlatish hollari uchrab turadi. chopmoq fe’lining tub ma’nosi â«qo’lni biror qurol bilan yoki qurolsiz ko’tarib urib, biror ishni amalga oshirmoqâ»dir. yer chopmoq deganda â«ketmonni ko’tarib yerga urishâ», qilich chopmoq deganda â«qilichni ko’tarib urishâ», go’sht chopmoq deganda â«boltani ko’tarib urishâ», ot chopmoq deganda â«qamchini ko’tarib urishâ» nazarda tutilgan. hozir shevalarda uchraydigan loy chapti, adabiy tildagi betga chopar degan iboralarda ham chopmoq fe’lining o’sha tub ma’nosi nazarda tutilgan. xulosa shuki, chopmoq qo’lga aloqador, yugurmoq – oyoqqa. 31-mashq. gaplarni o’qing. saboq va dars so’zlarining ma’nolaridagi farqni izohlashga harakat qiling, shu asosda yozma matn tuzing. anvarjon ukam, – dedim unga. – siz o’sishingiz kerak. toshkentda ustozlardan saboq olasiz, poytaxtdagi adabiy muhit, o’z tengi yosh yozuvchilar bilan bo’ladigan muloqotlar fikr doirangizni kengaytiradi. (said ahmad) 2. umidaning axloqi, …
4
mtoz adabiyotda ishq so’zining o’zi ikki xil ma’noni ifodalaydi. ishqi foniy – mahbubaga nisbatan sevgi. ishqi boqiy – tangrining diydoriga yetish... bugungi kunimizga kelsak... boshqa tillarda uchrashi mushkul bo’lgan g’alati holatlarni ko’ramiz. vatanga moyil bo’lmoq degan ibora kulgili tuyuladi. vatanni sevmoq deyiladi. ota-ona mehri, farzandning ota-onani yaxshi ko’rishi, farzand mehri deyiladi... shunday qilib, yoqtirib qolmoq bilan ko’ngil bermoq, ko’ngil bermoq bilan oshiq bo’lmoq, oshiq bo’lmoq bilan sevmoq, sevmoq bilan muhabbat, muhabbat bilan yaxshi ko’rmoq, yaxshi ko’rmoq bilan mehr orasida uzoq masofa bor... tilimiz naqadar rango-rang! tilimiz naqadar boy! (o’. hoshimov 33-mashq. ma’nodosh va paronim so’zlarni noto’g’ri qo’llash bilan nutq aniqligiga putur yetgan o’rinlarni aniqlang, ularni muvofiq muqobillari bilan almashtiring. bilaman, uzoqning ishi qiyin. lekin bir og’iz mujda yuborish shunchalar mushkul edimi? (murod mansur) boshqa shaxsning kechirmalarini tushunish, o’zingni uning o’rnida his qilish masalasiga kelganda esa fan buni inkor etmaydi. (m. nasibullin) keyin, qo’chqor aka, bu robotlar juda arzonga tushadi, yoqilg’i …
5
juda kuchli hayajonlanmoq. 1. nutqning aniqlik sifatini tavsiflang. 2. aniqlik sifatining muloqotdagi o’rnini qanday baholaysiz? 3. shakldosh so’zlar va aniq nutq munosabati haqidagi fikrlaringizni bayon qiling. 4. ma’nodosh so’zlarning o’ziga xosliklarini bilish zaruriyati haqida gapiring. 5. nutqning aniqligi va uslubiy bo’yoq munosabati haqida so’zlang. 34-mashq. berilgan so’zlarning ma’nolarini izohlang, ular ning biri o’rnida ikkinchisini qo’llash natijasida yuzaga keladigan noaniqliklarni ko’rsatgan holda matn tuzing. tansiq – tanqis; o’qishli – o’qimishli. image1.png image2.jpg image3.jpeg image4.png image5.png image6.png image7.jpeg image8.png image9.png image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutq aniqligi 11-sinf"

1681374331.pptx taqdimot 11-sinf ona- tili darsligi asosida tayyorlangan nutq aniqligi 1-topshiriq. surat – sur’at, toblanmoq – tovlanmoq, azm – azim, asr – asir juftliklaridagi so’zlarning ma’nolariga izoh bering. 2-topshiriq. berilgan gaplarda qaysi so’zlarni noto’g’ri qo’llash bilan nutq aniqligiga putur yetganligini aniqlang. 1. korxonaga yangi zamonaviy texnologiya o’rnatildi. 2. korxonaga yangi zamonaviy texnika joriy etildi. nutqning aniqligi so’zning tildagi ma’nosiga tamomila muvofiq tarzda qo’llanishi, so’zning voqelikdagi o’zi ifodalayotgan narsa-hodisa bilan qat’iy mosligi asosida yuzaga keladigan kommunikativ sifatdir. tavsiflanayotgan voqelikni yaxshi bilish, tildagi so’z ma’nolarini yetarli anglash, nutq mazmuniga e’tibor bilan qaras...

Формат PPTX, 5,4 МБ. Чтобы скачать "nutq aniqligi 11-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutq aniqligi 11-sinf PPTX Бесплатная загрузка Telegram