nutqning boyligini ta’minlovchi vositalar 11-sinf

PPTX 547,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1681374485.pptx nutqning boyligini ta’minlovchi vositalar topshiriq. matnni o’qing. unda kapalak so’zining 7 marta takrorlanishi natijasida nutqning leksik boyligi zarar ko’rganligi haqida fikrlashing. kapalaklarni aytmaysizmi? bir-birini quvlab guldan gulga qo’nayotgan kapalaklarga mahliyo bo’lmay ilojing yo’q. bularning hammasi o’tkirni butunlay sehrlab qo’ydi. o’tkir o’rtoqlari bilan gul terib yurib, chiroyli kapalakka ko’zi tushib qoldi. buncha chiroyli uchmasa. o’tkir kapalakni ushlamoqchi bo’ldi. biroq kaftlari orasiga qisib ushladim deganda, kapalak ko’z ochib yumguncha boshqa gul ustida paydo bo’lardi. o’tkir kapalakning orqasidan quvlab charchadi, ko’p ovora bo’ldi. axiyri, kapalakni ko’zdan yo’qotib qo’ydi. (a. sodiqov, â«tog’daâ» hikoyasi) nutqning boyligini ta’minlashda bir qancha til vositalari ishtirok etadi. ular orasida leksik, semantik, grammatik, intonatsion vositalar alohida o’rin tutadi. boy, shirali nutq tuza bilishi uchun so’zlovchining, eng avvalo, so’z zaxirasi boy bo’lmog’i kerak. atoqli so’z san’atkorlarida, masalan, ulug’ alisher navoiyda 26 mingdan ortiq, rus shoiri a. s. pushkinda 21 mingdan ortiq so’z boyligi mavjudligini mutaxassislar ta’kidlaydilar. albatta, bunday ulkan so’z …
2
tilishi mumkin bo’lgan millionlab jumlalar boy nutq tuzish uchun cheksiz imkoniyatdir. bulardan xabardor kishining nutqi tarkib nuqtayi nazaridan faqat bir xil qolipdagi jumlalardan tarkib topmaydi, ya’ni bir xil sintaktik birliklar takroridan iborat bo’lmaydi. nutqning boylik darajasini pasaytiruvchi leksik, semantik, morfologik, sintaktik va intonatsion takrorlarni badiiy nutqda alohida badiiy maqsad bilan atayin qo’llanadigan takrorlardan farqlash lozim. ko’proq badiiy va publitsistik nutqda muayyan tushuncha yoki mazmunni alohida ta’kidlash, ohangdorlik kabi niyatlar bilan bog’lovchi, so’z, so’z birikmasi, gaplar takrorlanadi. 65-mashq. matnlarni o’qing. leksik, sintaktik va intonatsion takrorning matn mazmunini ta’kidlashdagi o’rnini izohlang. takrorning nutq boyligiga ta’sirini baholang. 1. bir mahal tungi osmondagi bulutlar supurilib, ozod-ozod to’lin oy samoda nur sochdi. bir malak bor edi, kelin bo’ldi, bir jayron bor edi, qafasga tushdi, bir qiz bor edi, turmush ostonasiga shu tariqa qadam qo’ydi. (isajon sulton) 2. farzand ko’rgach, ra’no, haqiqatan ham, gulgul ochildi. qizlik go’zalligi bu tarovat oldida hech nima bo’lmay qoldi. gul edi, …
3
yer haydab, ekin ekayotir. yer yumshoq, havo yoqimli, ishning unumi yaxshi. shuning uchun hammalarining ruhlari ko’tarinki. shuncha vaqt jang-u jadalda yurib, dehqonchilik kasbini sog’ingan tohir endi yayrab yer haydaydi va birda-yarim ashula xirgoyi qilib qo’yadi. (p. qodirov) o’rik – ra’noguldoshlar oilasiga mansub mevali o’simlik. vatani – o’rta osiyo. o’zbekistonda, asosan, oddiy o’rik turi ekiladi. mevasi etli, yumaloq, tuxumsimon, oq, sariq, qizg’ish; danagidan ajraladigan, ajralmaydigan xillari bor; shirin, shirinnordon. o’rik – yaxshi asal beruvchi daraxt. (o’zbekiston milliy ensiklopediyasi) 68-mashq. gaplarni o’qing. nutqning boyligini ta’minlayotgan birliklarni izohlang. 1. juda ishni ko’ngling tusagan ekan, ana, ko’cha-ko’yda nechta gazet sotadigan kioska bo’sh yotibdi, o’shanga ishga kir, ma’rifat tarqat, ziyo soch. 2. uchrashuv tugab, mehmonlik izzatimiz bitib, u yerdagi o’rtoqlar biror o’n chaqirimcha kuzatib qo’ygach, yana ikkimiz yolg’iz qoldik. 3. – otni biladigan odamlarni xush ko’raman. biz asli otboqarn ing o’g’limiz, saidqul aka, otni yaxshi ko’ramiz. boshqa ishlarimizni aytolmayman-u, lekin uch-to’rtta yaxshi tulporimiz bor. to’pori …
4
o’xshashi: kayfi uchmoq; yuragi chiqib ketmoq. yuzidan o’ta olmaslik biror ishni qilishda kimningdir ra’yi, xo- hishi bilan hisoblashmoq. 1. leksik, grammatik va intonatsion vositalarning nutq boyligini ta’minlashdagi o’rnini tavsiflang. 2. ma’nodoshlikning qanday turlarini bilasiz? 3. nutqning boylik darajasini pasaytiruvchi jihatlarni tushuntiring. 4. qaysi nutqiy uslublarda atayin takrorlardan foydalaniladi? nazorat savollari uyga vazifa 70-mashq. matnni ko’chiring. nutqning boyligini ta’minlayotgan ma’ no dosh so’z va iboralarni aniqlang. e’tiboringiz uchun rahmat!!!!! image1.wmf image2.png image6.jpg image7.emf 67 - mashq. badiiy va ilmiy - ommabop matnda o ’ rikka berilgan tav siflarni qiyoslang. nutqning boylik sifati qaysi uslubda ahamiyatliligini tushuntiring. o ’ rik qantak o ’ rik mag ’ izimga berkitgan otim bo r, qandim bor, xo ’ p mazali novvotim bor. totim bor. (e. vohidov) image8.png image3.png image4.png image5.png
5
nutqning boyligini ta’minlovchi vositalar 11-sinf - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nutqning boyligini ta’minlovchi vositalar 11-sinf" haqida

1681374485.pptx nutqning boyligini ta’minlovchi vositalar topshiriq. matnni o’qing. unda kapalak so’zining 7 marta takrorlanishi natijasida nutqning leksik boyligi zarar ko’rganligi haqida fikrlashing. kapalaklarni aytmaysizmi? bir-birini quvlab guldan gulga qo’nayotgan kapalaklarga mahliyo bo’lmay ilojing yo’q. bularning hammasi o’tkirni butunlay sehrlab qo’ydi. o’tkir o’rtoqlari bilan gul terib yurib, chiroyli kapalakka ko’zi tushib qoldi. buncha chiroyli uchmasa. o’tkir kapalakni ushlamoqchi bo’ldi. biroq kaftlari orasiga qisib ushladim deganda, kapalak ko’z ochib yumguncha boshqa gul ustida paydo bo’lardi. o’tkir kapalakning orqasidan quvlab charchadi, ko’p ovora bo’ldi. axiyri, kapalakni ko’zdan yo’qotib qo’ydi. (a. sodiqov, â«tog’daâ» hik...

PPTX format, 547,5 KB. "nutqning boyligini ta’minlovchi vositalar 11-sinf"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nutqning boyligini ta’minlovchi… PPTX Bepul yuklash Telegram