ёзма нутқнинг коммуникатив тавсифи

PPTX 859.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1709285878.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ёзма нутқнинг коммуникатив тавсифи ёзма нутқнинг коммуникатив тавсифи 1. ёзма юридик нутқнинг аниқлиги. нутқда синоним, антоним, омоним сўзларининг қўлланиши. 2. ёзма юридик нутқнинг тўғрилиги. 3. ёзма юридик нутқнинг тозалиги. 4. ёзма юридик нутқнинг мантиқий изчиллиги. 5. ёзма юридик нутқнинг таъсирчанлиги. юридик оғзаки нутқ хусусиятлари: юридик оғзаки нутқ коммуникатив жараён билан бевосита боғлиқ. тезкорлик билан амалга ошади. оғзаки нутқда гап қурилишини ақл назорат қилиб боради. бунда хотиранинг роли катта. юридик оғзаки нутқни таҳрир қилиш имконияти бўлмайди. юридик оғзаки нутқда такрорлар, қайтариқлар кўп учрайди. юридик оғзаки нутқнинг луғовий таркиби ёзма нутққа нисбатан кам бўлади. тўлиқсиз гаплар кўп қўлланилади. оғзаки нутқда сўзловчининг фаол нутқий ҳаракати пауза (тўхтам), оҳанг, урғу, турли хил жест (имо-ишора)лар, мимика (қиёфанинг ўзгариши)лар фикрнинг тинловчига етиб боришида муҳим аҳамият касб этади. оғзаки нутқда талаффузнинг аҳамияти катта. нўноқ талаффуз тергов жараёнида, суд жараёнида, айниқса суд ҳукми ўқилишида нохуш вазиятни келтириб чиқариши мумкин. оғзаки нутқни шакллантириш ва такомиллаштиришда кўпроқ ёзма …

антиқий боғлиқлик мантиқий изшиллик қолиплашганлик нутқнинг коммуникатив (алоқавий) сифати қўйидаги лингвистик ва экстралингвистик мезонларга боғлиқ: нутқнинг тўғрилиги нутқнинг аниқлиги нутқнинг мантиқийлиги нутқнинг тозалиги нутқнинг таъсирчанлиги (образлилиги нутқнинг тўғрилиги адабий тилнинг фонетик, орфоэпик, лексик ва грамматик меъёрлари талабларига тўла мос келадиган нутқ тўғри нутқ саналади. - тил бирикмаларини тўғри, ифодали талаффуз этиш, пунктуацион қоидаларни тўғри қўлланиш; нутқнинг тўғри бўлиши, асосан, сўз ва мантиқий урғунинг тўғри қўйилишига ҳам боглик. мас: тугма` - ту`гма олма` – о`лма қайнатма` – қайна`тма нутқнинг тўғрилигини таъминлашда синоним, омоним,, антоним, пароним, терминларни ўринли фойдалана олиш ҳам нутқнинг тўғрилигини таъминлайди. бир сўзни нотўғри қўллаш бутун бир гапнинг мазмунини ўзгарттириб юборади. масалан, босқинчилик ва талончилик, товламачилик ва фирибгарлик каби юридик тушунчалар маъно жиҳатидан бир бирига ўхшаш бўлса ҳам, уларнинг ҳар бир алоҳида мазмунга эга босқинчилик – ўзганинг мулкини талон-тарож қилиш мақсадида ҳужум қилиб, ҳаёт ёки соғлиқ учун хавфли бўлган зўрлик ишлатиб ёхуд шундай зўрлик ишлатиш билан қўрқитиб содир этилган …

тиқлол; c) сўз тартибининг ўрнини алмаштириб қўллаш: масалан, жиноятчи семиз портфелли киши эди. жиноятчи портфелли семиз киши эди. нутқнинг мантиқийлиги. фикр, тафаккур қилиш соғлом бўлса, нутқ ҳам талаб даражасида бўлади. фикр нотўғри бўлса, нутқ мантиқий жиҳатдан тугал бўлмаслиги аниқ. грамматик жиҳатдан шаклланмаган нутқ ҳам, нутқда ноўрин қўлланилган луғавий бирликлар, грамматик шакллар ҳам мантиққа путур етказади. нутқнинг мантиқийлигига путур етказувчи жиҳатлар қўйидагилардан иборат: нутқда айрим сўзларнинг тушириб қолдирилиши. жиноятчи ўз шеригини белгиланган жойда кутиб олди. унинг қўлида сумка бор эди.. (кимнинг қўлида сумка бўлган? жиноятчининг қўлидами ёки шеригининг?). 15 нутқнинг тозалиги. нутқнинг коммуникатив сифати фақат ва фақат адабий тил доирасида бўлгандагина шаклланади, тўлақонли бўлади. нутқнинг тозалиги дейилганда ҳам нутқнинг адабий тил меъёрларига мувофиқлиги тушунилади. нутқнинг тозалигини бузувчи воситалар: нутқда адабий тилга хос бўлмаган сўзлар, диалектизмлар, яъни шевага оид сўзларни қўллаш: масалан, кевотти, келутти, ёшулли, болиш (ёстиқ), гашир (сабзи). варваризмлар − ўзбек адабий тилига ўзлашмаган хорижий сўзлардир. нутқда ўзбек тилида муқобили бўла …

, кўки (ақш пул бирлиги), салласини олмоқ (калласини олмоқ), международный (талабалар нутқида «3» баҳо) ва бошқалар. канцеляризмлар − расмий услубга хос сўз ва бирикмалар. масалан, юқорида қайд этилган, қуйида баён қилинган, ...унвони берил-син, зиммасига юклансин, топширилсин, тадбирларни ишлаб чиқсин... қатъий шаклга кирган бундай тайёр сўз ва бирикмалар ҳужжатлар матнига алоҳида расмийлик маъносини беради. вульгаризмлар − қўпол, ҳақорат мазмунидаги сўзлар. вуль-гаризмлардан бадиий асарларда салбий қаҳрамонларнинг дағаллиги, қўполлиги ва маданиятсизлигини кўрсатиш учун ишлатилади. лекин бундай сўзларнинг нутқда қўлланилиши салбий ҳодисадир. паразит сўзлар − ортиқча қайтариқлар, бекорчи сўзлардир. сўзловчининг тилга эътиборсизлиги туфайли юзага келади ва доимий қўлланилиб борилса, одатга айланиб қолиши мумкин. масалан, яъни, демак, хўш, так ва б. бундай луғавий бирликларни меъёридан ортиқ қўллаш нутқнинг савиясини пасайтиради. нутқнинг таъсирчанлиги. маълумки, нутқнинг асосий мақсади тингловчининг фақат қулоғини эмас, балки қалбини ҳам забт этишдир. нутқнинг таъсирчанлиги асосан оғзаки нутқ жараёни кўзда тутилади. оғзаки нутқда сўздаги унли товушларни чўзиш орқали нутқ таъсирчанлиги юзага келади. унлиларни …

ёзма нутқнинг коммуникатив тавсифи - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ёзма нутқнинг коммуникатив тавсифи"

1709285878.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ёзма нутқнинг коммуникатив тавсифи ёзма нутқнинг коммуникатив тавсифи 1. ёзма юридик нутқнинг аниқлиги. нутқда синоним, антоним, омоним сўзларининг қўлланиши. 2. ёзма юридик нутқнинг тўғрилиги. 3. ёзма юридик нутқнинг тозалиги. 4. ёзма юридик нутқнинг мантиқий изчиллиги. 5. ёзма юридик нутқнинг таъсирчанлиги. юридик оғзаки нутқ хусусиятлари: юридик оғзаки нутқ коммуникатив жараён билан бевосита боғлиқ. тезкорлик билан амалга ошади. оғзаки нутқда гап қурилишини ақл назорат қилиб боради. бунда хотиранинг роли катта. юридик оғзаки нутқни таҳрир қилиш имконияти бўлмайди. юридик оғзаки нутқда такрорлар, қайтариқлар кўп учрайди. юридик оғзаки нутқнинг луғовий таркиби ёзма нутққа нисбатан кам бўлади. тўлиқсиз гаплар кўп қўлланилади. оғзаки нутқда сўзловчин...

PPTX format, 859.3 KB. To download "ёзма нутқнинг коммуникатив тавсифи", click the Telegram button on the left.

Tags: ёзма нутқнинг коммуникатив тавс… PPTX Free download Telegram