sezuvchanlik retseptorlar xaqida tushuncha

DOCX 390,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1544335677_73252.docx sezuvchanlik retseptorlar xaqida tushuncha reja: 1. sezuvchanlik xaqida tushuncha. sezgi turlari va faoliyati. 2. sezgi analizatorining o‘tkazuvchi yo‘llari. sezgi analizatorining patologiyasi. 3. bosh va orqa miya pardalari va unig tuzilishi. 4. bosh va orqa miya pardalari patologiyasi. ko‘rish faoliyatining buzilishlari va sabablari ko‘rish faoliyati buzilishlarining og‘ir turlarida birlamchi ko‘rish asablirining buzilishi shart emas. ko‘zning perefirik bo‘limlari – muguz parda (ko‘z soqqasining eng usti tiniq pardasi), qorachiq, yorug‘likni qabul qiluvchi elementlar va h.k kasallanganda ham ko‘rish qobiliyati yo‘qolishi mumkin. ko‘zning asab retseptorlariga yorug‘lik yetib kelmasligi oqibatida xira ko‘rish yoki umuman ko‘rmay qolish holatlari paydo bo‘ladi. ko‘pincha neyroinfeksiya, modda almashinuvining buzilishi, ko‘z shikastlanishi, ko‘z soqqasini anomal rivojlanishi ko‘rish qobiliyatining yo‘qolishiga sababchi bo‘ladi. traxoma, qorachechak kabi kasalliklar ham ko‘zning ko‘rmay qolishiga sababchi bo‘lgan davrlar ham bo‘lgan.ammo tibbiyotdagi samarali izlanishlar tufayli bunday kasalliklarga barham berish yo‘llari topilgan. ko‘rish qobiliyatining pasayishi ko‘z a’zolarining, masalan ko‘zning muguz pardasi, qorachig‘i, to‘r pardasi shikastlanganda darhol seziladi. ko‘rish …

ajrata olmaslik ham ko‘rish qobiliyatining buzilganligidir. bunday hollarda bolalar ranglarning farqlariga bormaydi, ba’zan esa har qanday rang ko‘k rang bo‘lib ko‘rinaveradi. pedagogik amaliyotda zaif ko‘radigan bolalarni maxsus maktablarda o‘qitish va tarbiya berish uchun ikki guruhga ajratiladi: ko‘rlar va zaif ko‘ruvchilar. ko‘r bolalar. odatda yorug‘likni umuman sezmaydiganlarni ko‘rlar toifasiga kiritadilar. vaholanki hayotda umuman ko‘rmaydigan odamlar kamdan-kam uchraydi. ko‘pincha yorug‘likni juda zaif sezuvchilar kecha va kunduzni seza oladilar , ularda biroz bo‘lsada ko‘rish qobiliyati saqlangan bo‘ladi .eng yomon ko‘radiganlardagi koeffitsiyent 0,03-0,04 deb qabul qilingan.(normal ko‘rish qobiliyatiga ega bo‘lganlarda ushbu koeffitsiyent 1ga teng deb qabul qilingan). ko‘rlar uchun saqlangan minimal ko‘rish qobiliyati biroz bo‘lsada atrof-muhitga moslasha olishga yordam beradi. ammo ularni o‘qitish yoki mehnatga o‘rgatish ishlarini tahlil va eshitish analizatorlari orqaligina amalga oshirish mumkin. shu sababli ko‘r bolalar maxsus maktablarda teri (barmoqlardagi) va eshitish analizatori orqali tiflopedagoglar yordamida ta’lim oldilar. zaif ko‘radigan bolalar. bu guruhga odatda ko‘rish qobiliyati biroz saqlanganlar (0,04 -0,2 kiritiladi). …

nday chidamlilik bunday odamlarni o‘z ojizligini yengib o‘tishga undaydi? bu masal juda ko‘p olimlar, pedagoglar uchun ko‘p yillar davomida muammo bo‘lib kelgan, har turli tajribalar ham o‘tkazib turilgan. ba’zi olimlar agar inson organizmi a’zolaridan birirtasi o‘z funksiyasini bajara olmay qolsa, shuning hisobiga boshqa a’zolar faolroq ishlaydi, degan taxminga ham borganlar. boshqa guruh olimlar esa ko‘rlarning sog‘lom odamlarga nisbatan teri sezgirligi va eshitish sezgirligi kuchliroq bo‘lganligi sababli ko‘rlikka ko‘nikib qoladilar degan fikrlar bildirishgan. e.a.asatiryan, p.k.anoxin, a.r.lauriya, m.i.zemsova, s.i.zilkina, v.s.serlov, i.a.skalyanskiy kabi olimlar keyinroq bu muammoni i.p.pavlovning oliy asab faoliyati haqidagi nazariyasiga asolanib organizmning doimo o‘zgarib turuvchi muhitga moslashish mexanizmi bilan isbotladilar. masalan, normal ko‘ra oldigan odam doimo o‘zining ko‘rish qobiliyatiga tayanib turli harakatlarni bajaradi. bunda eshitish teri orqali sezish funksiyalari unchalik ishtirok etmaydi. ammo uning ko‘zlari bog‘lab qo‘yilgan holda yurmoqchi bo‘lsa oyoqlari bilan yerni paypaslab, har qanday tovush yoki ovozlargi hatto hidlarga ham e’tibor berib harakatlanadi va x.k. demak, ko‘rlarda esa …

hqi va ichki muhitdan qabul qilingan taassurotlar oliy darajada analiz va sintez qilinadi va bu taassurotlarga organizm tomonidan tegishli javob qaytariladi. bundan tashqari, so‘zlash, odam nutqini tushunish, qabul qilingan taassurotlarga nisbatan to‘g‘ri tushuncha hosil qilish (tanish, bilish), hayot tajribasida o‘rganilgan oddiy va murakkab harakatlarni bajarish xususiyatlari, ya’ni oliy nerv faoliyati kabi funksiyalar miya po‘stlog‘i bilan po‘stloq ostida joylashgan boshqa markazlarning o‘zaro aloqasi natijasida ro‘y beradi. nerv sistemasi organizmni doimo o‘zgarib turuvchi tashqi muhitga moslashtirib turadi. tashqi va ichki muhit taassurotlari nerv sistemasining analizatorlar deb ataluvchi o‘ziga xos tuzilmalari qabul qilinadi. analizatorlarning tuzilishi. har bir analizator uch qismdan iborat: 1. retseptor qismi - analizatorning organlari, teri va shilliq pardalarda joylashgan periferik qismdir. retseptorlar kishi organizmda joylanishiga qarab 3 guruhga bulinadi: 1. ekstroretseptorlar. 2. proprioretseptorlar. 3. introretseptorlar. ekstroretseptorlar ikki xil bo‘ladi: qontakt retseptorlar va distant (ko‘ruv, eshituv, hidlov va boshka) retseptorlar. retseptorlarning asosiy funksiyasi – har xil tashqi va ichki taassurotlarni nerv …

analizatorlar kompleksidan iboratdir. bosh miya po‘stlog‘ida har xil tashqi va ichki taassurotlarni qabul qiluvchi retseptorlarning o‘ziga xos analizator zonalari joylashgan. masalan, ko‘z va quloqdagi retseptorlarda paydo bo‘lgan ko‘zg‘alishlarni bosh miya po‘stlog‘idagi o‘ziga xos zonalar qabul qiladi. analizatorlarning periferik qismi (retseptor) ta’sirlarni nerv impulsiga aylantirib beradi uning miya po‘stlog‘idagi qismida oliy sintez va analiz jarayonlari boradi. har bir analizator zonasi miya po‘stlog‘ining ma’lum bir bo‘lakchasi bilan chegaralanmagan, balki atrofga keng tarqalgandir. analizatorning zich joylashgan qismlari analizator markazi yoki yadrosi deyiladi. bir analizatorning periferiyasi ikkinchi analizator sohasi bilan qo‘shilib ketgan bo‘ladi, shuning uchun bir analizator sohasining zararlanishi ikkinchi bir analizator funksiyasining ham o‘zgarishiga olib keladi. shunday kilib, retseptorlar tashqi taassurotni nerv impulsiga aylantirib bergandan keyin, impuls o‘tkazgich yo‘llar orqali analizator yadrosiga va uning periferiyasiga yetib boradiyu bu yerda oliy analiz va sintez jarayonlari yuz beradi. bosh miya po‘stlog‘ining oliy faoliyatining buzilishi va neyropsixologik tekshirish usullari. bosh miya po‘stlog‘ining oliy faoliyati praksis, gnozis, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sezuvchanlik retseptorlar xaqida tushuncha"

1544335677_73252.docx sezuvchanlik retseptorlar xaqida tushuncha reja: 1. sezuvchanlik xaqida tushuncha. sezgi turlari va faoliyati. 2. sezgi analizatorining o‘tkazuvchi yo‘llari. sezgi analizatorining patologiyasi. 3. bosh va orqa miya pardalari va unig tuzilishi. 4. bosh va orqa miya pardalari patologiyasi. ko‘rish faoliyatining buzilishlari va sabablari ko‘rish faoliyati buzilishlarining og‘ir turlarida birlamchi ko‘rish asablirining buzilishi shart emas. ko‘zning perefirik bo‘limlari – muguz parda (ko‘z soqqasining eng usti tiniq pardasi), qorachiq, yorug‘likni qabul qiluvchi elementlar va h.k kasallanganda ham ko‘rish qobiliyati yo‘qolishi mumkin. ko‘zning asab retseptorlariga yorug‘lik yetib kelmasligi oqibatida xira ko‘rish yoki umuman ko‘rmay qolish holatlari paydo bo‘ladi. ko‘pinc...

Формат DOCX, 390,7 КБ. Чтобы скачать "sezuvchanlik retseptorlar xaqida tushuncha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sezuvchanlik retseptorlar xaqid… DOCX Бесплатная загрузка Telegram