безгак

DOC 172.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1474958870_65186.doc безгак режа: 1. тарихи 2. шизонт безгаги 3. менингококк инфекциясида учрайдиган кома 4. дориларга чидамли штаммлар билан кузгатилган 5. тропик безгакни даволаш усуллари. безгак – вакти-вакти билан тутадиган иситма хуружлари билан таърифланадиган уткир юкумли касаллик бўлиб, хуружлар пайдо булиши конунияти, безгак кузгатувчисининг ривожланиш циклига тугри келади. тарихи: безгак касаллиги инсониятга эрамиздан аввал хам маълум булган. биринчи бўлиб букрот (эрамиздан олдинги 430-377 йиллар) безгакни иситма билан кечадиган касалликлар орасидан ажратиб олган ва бу касалликни келиб чикишида «ёмон сувни» «нам иклимни» ахамияти борлигини айтиб кетган. женевалик ҳақим мортон (1696 йил) биринчи бўлиб безгак касалини клиник манзарасини езиб колдирган ва даволаш учун хинна дарахтини пустлогини тавсия этган. италиялик олим lancici (1717 йил) безгак касалини боткоклик ерларга алокаси борлигини тасдиклаб берган. шунинг учун безгак касалини дунё буйича аталадиган номи «малярия» италиянча суз бўлиб, (malaria) сассик, бузилган хаво деган маънони билдиради. франциялик ҳақим а.лаверан (1880 йил) биринчи бўлиб безгак билан огриган беморларни конида касалликни …
2
нди. шу дастур курсатмаларига амал килган холда олиб борилган ишлар натижасида безгак касали дунё буйича камайди, лекин бутунлай тугатила олинмади. чунки социал омиллар, маблаг етишмовчилиги, плазмодийни ва чивинларни дориларга чидамлилигини ортиши ва бошка бир канча сабаблар бу дастурни амалга оширишга тускинлик килди. натижада безгак касалининг табиий учоги уз фаоллигини саклаб колди ва безгакдан холи булган регионларга безгак кириб кела бошлади. шу муносабат билан бсстнинг хххi сессиясида янги дастур кабул килинди. бу дастурда олдимизга куйилган ва бажарилиши шарт булган тадбирлардан асосийлари куйидагилардир: безгак касалини бошлангич давридаек тула ва тугри аниклаш; адекват муолажа килиш; иситмаси бор беморларни. биринчи навбатда хориждан келганларни безгак касалига текшириш; касал бўлиб утганларни хамда соглом паразит ташувчиларни диспансер назоратида саклаш. безгак касалини ишонарли тарихий учоги африка китъаси хисобланади. бу китъада безгак кузгатувчиси маймунлардан инсонга утиб урнашиб ва урганиб олишган. кейинчалик ер куррасининг бошка регионларига таркалган. безгак касалини географик таркалиш зонасига ва бу чивин организмида спорогония фазасини тугалланишини таъминловчи …
3
и гвинея оролида, филиппинда ва хиндихитойда учрар экан. овале безгагини географик ареалини бундай чегараланиши бир томондан чивин организмида спорогония даврининг узок (25осда 15-16 кун) давом этиши булса, иккинчи томондан бемор организмида гаметоцидларнинг кам микдордалиги ва доимо булмаслигидир, учинчидан бошка регионларда pl.ovaleни ташиб юрувчи чивин – a.gambiaни яшамаслигидир. безгак узок асрлар давомида урта осиёда жуда кенг таркалиб, куп талофатларга сабаб булган. уша даврларда баъзи кишлоклар ахолиси безгакдан деярли батамом кирилиб кетган. 1920-1930 йилларда бухорода безгак шу даражада куп таркалган эдики, хатто соглом одам топиш кийин булган. этнологияси: бизга плазмодийларнинг 70 дан ортик тури маълум. шундан 70 хили хайвонларда (маймун, калтакесак, каламуш, кушлар) безгак кузатилади. одамларда безгакни 4 хил плазмодийлар кузгатади: pl.vivax - 3 кунлик безгак кузгатувчиси; pl.malariae - 4 кунлик безгак кузгатувчиси; pl.falciparum - тропик безгак кузгатувчиси; pl.ovale - овале безгагини кузгатувчиси. дамине н.а. (1968 йил), fong, cadogan (1971 йил) фикрларига караганда безгакни маймунларда кузгатувчиси pl.knowlensi, pl.cynomalgi, pl.cynomalgi bostianclli, pl.inui, pl.brasiliamum, …
4
спороциста ерилиб, спорозоитлар сулак бези оркали ажрала бошлайди. спорогония даври pl.vivaxда – 10 кун, pl.falciparumда – 12 кун, pl.ovale, pl.malariaда – 16 кун давом этади. шундай чивин соглом инсонни чакканда кон суриши билан бирга инсон организмига спорозоитларни юктиради ва инсон организмида жинссиз ривожланиш (шизогония) даври бошланади. шизогония: инсон организмида безгак кузгатувчиси хужайра шизогония ва эритроцитар шизогония даврини утади. спорозоитлар инсон конига тушгач ярим соат давомида конда айланиб юрадилар. сунгра гепатоцитлар ичига кира бошлайдилар. гепатоцитларда хужайра трофозоити ва хужайра шизонди даврини босиб утиб хужайра меразоити давригача ривожланади. бунда pl.vivaxда 1та спорозоитдан 10000тагача, тропик безгакда 40000-50000тагача, турт кунлик безгакда эса 75000тагача, овале безгагида 15000тагача мерозоитлар хосил булади. купайиш булиниш йули билан булади. хужайра шизогония даври уч кунлик безгакда 6 кун, тропик безгакда 8 кун, овале безгагида ва турт кунлик безнакда 15 кун давом этади. бундай киска вакт ичида хужайра шизогонияси даврини тугалланиши тахиспорозоитларга таълукли, pl.vivax спорозоитлари политипик булгани учун (уларнинг маълум бир …
5
а pl.falciparumларда 48 соатда, pl.malariaда 72 соатда тугалланади. бу даврда pl.vivax ва pl.ovale ёш эритроцитларда (ретикулоцитларда) паразитлик килса, pl.malaria балогат ёшидаги эритроцитларда, pl.falciparum эса хамма ёшдаги эритроцитларда яшайди. эритроцитлардан чиккан меразоитларнинг бир кисми яна кайтадан эритроцитларга кириб, олдинги боскични кайтадан босиб утса, колган кисми жинсий хужайраларга (микро- ва макрогаметоцитларга) айланади. эпидемиологияси. табиий шароитда безгак – антропоноз, трансмиссив инвазиядир. шунинг билан биргаликда трансмиссив инфекциялар ичида энг куп таркалганидир. безгак каалини кузгатувчисини манбаи бемор ёки соглом паразит ташувчидир. табиий шароитда безгакни бирдан-бир юкиш йули трансмиссив йул бўлиб, касалликни юкиши уз танасида спорогония даврини тугаллатган анофелес чивинининг ургочиси соглом одамни чакканда руй беради. анофелес чивинининг купаядиган жойи кичик, секин окадиган, яхши илийдиган (анофелоген) сув хавзаларидир. чивиннинг ривожланиш даври ташки мухитни хароратига караб 2-4-5 хафта ва ундан куп давом этиши мумкин, хамда тухум – личинка – кугирчок – имаго (капалак) фазаларини босиб утади. ташки мухитни харорати 10осдан паст булса чивинни ривожланиши тухтайди. шунинг учун …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "безгак"

1474958870_65186.doc безгак режа: 1. тарихи 2. шизонт безгаги 3. менингококк инфекциясида учрайдиган кома 4. дориларга чидамли штаммлар билан кузгатилган 5. тропик безгакни даволаш усуллари. безгак – вакти-вакти билан тутадиган иситма хуружлари билан таърифланадиган уткир юкумли касаллик бўлиб, хуружлар пайдо булиши конунияти, безгак кузгатувчисининг ривожланиш циклига тугри келади. тарихи: безгак касаллиги инсониятга эрамиздан аввал хам маълум булган. биринчи бўлиб букрот (эрамиздан олдинги 430-377 йиллар) безгакни иситма билан кечадиган касалликлар орасидан ажратиб олган ва бу касалликни келиб чикишида «ёмон сувни» «нам иклимни» ахамияти борлигини айтиб кетган. женевалик ҳақим мортон (1696 йил) биринчи бўлиб безгак касалини клиник манзарасини езиб колдирган ва даволаш учун хинна дарахтин...

DOC format, 172.0 KB. To download "безгак", click the Telegram button on the left.

Tags: безгак DOC Free download Telegram