dorilarning salbiy ta’sirlari

DOC 48.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1447863755_62368.doc dorilarning salbiy ta’sirlari reja: 1. asosiy fashakologik ta’siri bilan birga 2. kechadigan salbiy ta’sirlari 3. dorilarning zaharli ta’siri 4. dorilarga allergik reaksiyalar 5. dorilarga urganib solish (qaramlik) 6. «to‘xtatish» sindromi 7. «ug‘irlash» sindromi jsst ma’lumotlariga ko‘ra, dorilarni davolash, tashxis qo‘yish va kasalliklarning oldini olish maqsadida ishlatish jarayonida kuzatiladigan organizm uchun zararli ta’siri dorilarning salbiy ta’siri deb hisoblanadi. dorilarning salbiy ta’siri patogeneziga qarab quyidagi guruhlarga bo‘linadi: 1. asosiy farmakologik ta’siri bilan birga kechadigan salbiy ta’sirlar. 2. zaharli ta’siri. 3. allergik ta’siri. 4. dorilarga o‘rganib qolish. aniq klinik holatlarda davolash maqsadida yuborilgan dori moddalari bir vaqtning o‘zida turli ko‘rinishdagi sezuvchan qurilmalarga ta’sir qilishi natijasida kuzatiladigan va davolash maqsadlariga javob bermaydigan ta’sirlarga salbiy ta’sir deyiladi. masalan, yurak glikozidlari terapevtik miqdorda miofibrillalardagi q+, na+ atfazani falajlab yurak mushagi qisqarishini kuchaytiradi, bir vaqtning o‘zida tomirlardagi k+ na+, atfazani falajlash hisobiga periferik qon tomirlar qarshiligiii kuchaytirishi mumkin. bu holatda yurak glikozidlarining keyingi ta’siri salbiy ta’sir …

ishi mumkin. masalan, ta’sir doirasi keng antibiotiklar chaqiradigan ich ketish ularga chidamli stafilokokklar o‘sishi yoki ular chaqiradigan disbakterioz natijasida kelib chiqishi mumkin. dorilariing salbiy ta’siri ularning miqdoriga bog‘liq bo‘lmaydi. dorilarning zaharli ta’siri dorilarning zaharli ta’siri, dorining qon plazmasidagi miqdori ortib ketishi, yoki to‘qima qurilmalarining doriga sezuvchanligi ortib ketishi natijasida kelib chiqishi mumkin. birinchi holatda dorining zaharli ta’siri bemor uchun adekvat miqdor yuborilganda yoki dorilar farmakokinetikasi o‘zgargan holatlarda (ularning qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishi kamayganda va uning sof ko‘rinishdagi miqdori ortib ketganda, dorilar biotransformatsiyasi sekinlashganda, buyraklar bilan chiqib ketishi susayganda) yuz berishi mumkin. dorilar kinetik ko‘rsatkichlarining o‘zgarishi bir vaqtda ishlatilgan dorilarning o‘zaro ta’siri hamda dorilar kinetikasida ishtirok etuvchi ferment tizilmalari faoliyatining buzilishi bilan ham bog‘liq bo‘lishi mumkin. dorilarning zaharli ta’sirining ikkinchi sababi to‘qima qurilmalarining doriga sezuvchanligi ortib ketishi — idiosinkraziya hisoblanadi va tug‘ma (genetik determinatsiyalangan) yoki turli kasalliklar natijasida orttirilgan bo‘lishi mumkin. dorilarga sezuvchanlikning ortib ketishi dorilar biotransformatsiyasi bosqichida uchrab, dorilarning …

simpatolitiklar) ko‘rinishida uchrashi mumkin. dorilarning zaharli ta’siri ko‘proq terapevtik diapazoni kam bo‘lgan, ayniqsa, organizmda to‘planish xususiyati yuqori bo‘lgan dorilar (antiaritmik, aminoglikozidlar, sitostatiklar) ishlatilganda uchraydi. buyraklar orqali o‘zgarmagan holda ajraladigan dorilar (yurak glikozidlari) yoki jigarda metabolizmga uchraydigan dorilar (antiaritmik, trankvilizatorlar)ning qondagi miqdori bu a’zolar faoliyati buzilganda ortib ketishiga va salbiy ta’sirlari paydo bo‘lishiga sabab bo‘ladi. dorilarning jigar biotraisformatsiyasida ishtirok etuvchi fermentlar tizilmasi ishining falajlanishi dorining qondagi miqdori ortib ketishining asosida yotadi. ferment tizilmasining falajlanishi qaytar yoki qaytmas darajada bo‘lishi mumkin. dorining to‘qima qurilmalari bilan bog‘lanishi (kovalent, elektrostatik bog‘lanishlar) dorilardan qaytmas zaharlanishlarga sabab bo‘ladi. dorilardan zaharlanishning umumiy qonunlarini kuzatib, hayot uchun zarur a’zolar faoliyati buzilgan hollarda o‘ziga xos kechishini esda tutish kerak. jigar gepatotsitlari qobig‘i jarohatlanganda, yuqori reaksiyali tabiatga ega bo‘lgan (peroksidlar va gidroperoksidlar) sof radikallar hosil bo‘ladi. dori moddalari o‘zaro ta’sirga kirishib bu qurilmalar yuzasida o‘ziga xos o‘zgarishlar yuz berishi mumkin, bu o‘zgarishlar hujayra butunligi buzilishiga olib kelishi mumkin. masalan, metgemoglobin …

a biosinteziga va organizm sezuvchanlygining ortib kyotishyga sabab bo‘lishi mumkin. shu sababli ba’zi vaqtlarda d,orilarning zaharli ta’sirini bir vaqtning o‘zida allergik ta’sir deb qarash xam mumkin. (masalan, layel sindromi, toksikodermiya). dorilarning zaharli ta’siri ularning ko‘proq ayrim a’zolarga tanlab ta’sir qilishiga bog‘liq bo‘ladi (jigar, buyraklar, o‘rta quloq, markaziy asab tizilmasiga tanlab ta’siri). dorilar erkak va ayol jinsiy hujayralarining takomillanishiga ta’sir qilib, xromosomalar aberratsiyasi va mutatsiyasiga ta’sir qilishi mumkin. dorilarga allergik reaksiyalar allergik reaksiyalar ko‘p dorilarga xos bo‘lib, organizmni oldindan. doriga sezuvchanligi oshgan bemorlarda uchraydi. dorilarga allergiya ularning miqdoriga bog‘liq bo‘lmagan holda uchraydi. allergik reaksiyalarning kuchi dorining xossalari, kiritish yo‘li, bemorning individual va spetsifik sezuvchanligi bilan belgilanadi. dorilarga allergiya asosida mayda molekulali dori moddalarining qon plazmasi proteinlari bilan birikib antigen xususiyatli birikmalar—«gaptenlar» hosil qilishi yoki oqsillarning atsetillanishi ularga antigenlik tabiatini berishi yotadi. to‘qimalarning allergiyalanishi 4 xil ko‘rinishda yuz berishi mumkin. birinchi tipdagi allergik reaksiyalar benzilpenitsillin, streptomitsin, novokain, v vitamini, turli vaksina va …

simining tushib ketishi, trombotsitlar yopishqoqlik xususiyatining kuchayib ketishi kabi klinik belgilar bilan kechadi. xinidin, fenatsetin, salitsilatlar, sulfanilamidlar, penitsillinlar, sefalosporinlar, metildofa va boshqa qator dorilar periferik qon shaklli elementlari yuzasidagi oqsillar bilan birikib sitotoksik ta’sir qiluvchi antigen kompleksini hosil qiladi. bu antigen kompleksi gumoral antitelalar hosil bo‘lishini kuchaytiradi, hosil bo‘lgan antitelalar qon shaklli elementlari yuzasiga so‘rilib, ularniing buzilishigatsitotoksik immun jarayonga sabab bo‘ladi (ikkinchi tipdagi reaksiya). bu jarayonning rivojlanishida faollovchi antitelalar kompleksi hosil bo‘lishi asosiy o‘rin tutadi. sitotoksik ta’sir etuvchi bu moddalar — anemiya, trombotsitopeniya va agranulotsitozga sabab bo‘ladi. uchinchi tipdagi allergik reaksiyalar igm, igg immunoglobulinlarni biriktiruvchi zaharli immunkomplekslar hosil bo‘lishi bilan bog‘liq. bu komplekslar qon tomirlari bazal membranasida va ularni o‘rab turgan to‘qimalarda topilgan. hosil bo‘lgan komplekslar gistaminni, kinin tizilmasini faollashtiradi va trombotsitlar yopishqoqligini oshirib, mikrotromblar paydo bo‘lishini va qon tomirlarni toraytiruvchi aminlar hosil bo‘lishini ko‘paytiradi. allergik zararlanish rivojlangan joyga qarab vaskulit, dermatit, nefrit, alveolitlar ko‘rinishida namoyon bo‘lishi mumkin. komplementning ortiqcha …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "dorilarning salbiy ta’sirlari"

1447863755_62368.doc dorilarning salbiy ta’sirlari reja: 1. asosiy fashakologik ta’siri bilan birga 2. kechadigan salbiy ta’sirlari 3. dorilarning zaharli ta’siri 4. dorilarga allergik reaksiyalar 5. dorilarga urganib solish (qaramlik) 6. «to‘xtatish» sindromi 7. «ug‘irlash» sindromi jsst ma’lumotlariga ko‘ra, dorilarni davolash, tashxis qo‘yish va kasalliklarning oldini olish maqsadida ishlatish jarayonida kuzatiladigan organizm uchun zararli ta’siri dorilarning salbiy ta’siri deb hisoblanadi. dorilarning salbiy ta’siri patogeneziga qarab quyidagi guruhlarga bo‘linadi: 1. asosiy farmakologik ta’siri bilan birga kechadigan salbiy ta’sirlar. 2. zaharli ta’siri. 3. allergik ta’siri. 4. dorilarga o‘rganib qolish. aniq klinik holatlarda davolash maqsadida yuborilgan dori moddalari bir vaqtning...

DOC format, 48.0 KB. To download "dorilarning salbiy ta’sirlari", click the Telegram button on the left.

Tags: dorilarning salbiy ta’sirlari DOC Free download Telegram