hujayra va to'qima. moddalar va energiya almashinuvi. endokrin tizim

DOC 61,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403265351_44334.doc hujayra va to'qima. moddalar va energiya almashinuvi. endokrin tizim reja: 1. anatomiya va fiziologiya fanlari to'g risida qisqacha ma'lumot. 2. hujayra va to'qimalar, tuzilishi. turlari va vazifalari. 3. moddalar almashinuvi haqida tushuncha. oqsillar, yog'lar va uglevodlar almashinuvi. 4. suv va tuzlar almashinuvi. vitaminlar almashinuvi va ularning organizmda tutgan o'rni. 5. endokrin tizimi haqida tushuncha. garmonlar va ularning ahamiyati. odam anatomiyasi - odam organizmi, organlarning tuzilishi, shakli va joylashish o'rnini o'rganadi "anatomiya" so'zi yunoncha "anatoma" - kesaman. yorib ko'raman degan ma'nolarni anglatadi. kesish va yorish odam organizmining tuzilishini o'rganadigan usullaridan hisoblanadi. hozirgi anatomiya organlar tuzilishini murdani yorib tekshirishdan tashqari odam tirikligida ham rentgenografiya, rentgenoskapiya, ultra tovush (uzi) kabi usullari bilan ham o'rganadi. organizim va organlarning hayotiy funksiyalari (vazifalar)ni o'rganadigan fan fiziologiya deb ataladi. "fiziologiya" yunoncha (fizis)- "physis"- tabiat va "logos"- fan demakdir. fiziologiya anatomiya, gistologiya, embriologiya, biologiya, ximiya va biologiya, fizika singari fanlar bilan chambarchas bog’liqdir va hujayralararo moddadan o'zini …

ularning soni doimiydir (odamda 23 juft). hujayralar bo'linish yo'li bilan ko'payadi. bo'linish murakkab kariokinez, ya'ni mitoz va oddiy amitoz bo'lishi mumkin. mitoz bo'linishda hujayra yadrosida murakkab o'zgarishlar sodir bo'ladi va hujayra 2 ga bo'linadi. har qaysi yangi hujayrada 23 juft xromosoma bo'ladi, ya'ni genetik material yangi hujayralarga teng miqdorga bo'linadi. oddiy (amitoz) bo'linish kamdan- kam uchraydi. bunda yadro kattalashib, 2 ga bo'linadi. yadroning mikrostrukturasida o'zgarish bo'lmaydi, keyin sitoplazma bo'linib 2 ta yangi hujayra hosil bo'ladi. odam oragnizmida 4 xil to'qimalar bor: 1. epiteliy to'qimasi. bu to'qima har xil shakldagi hujayralardan tashkil topgan. epiteliy to'qimasi terida (himoya vazifasi), nafas yo'llarida (havoni tozalaydi), ichakda (so’rish vazifasi), bezlarda (sekret ishlab chiqaradi) uchraydi. 2. biriktiruvchi to'qima. hujayra va hujayralararo moddadan tuzilgan. biriktiruvchi to'qima uch xil: tolali, tayanch va oziqlantiruvchi bo'ladi. tolali biriktiruvchi to'qima hujayralari fagositoz , ya'ni bakteriya va yod moddalarni o’ziga qamrab olib hazm qilib yo'qotish xususiyatiga ega. tayanch biriktiruvchi to'qimaga tog’ay va …

o'tkazish nerv to'qimasining asosiy xususiyatidir. moddalar almashinuvi tirik organizmning zarur va muhim xossasidir. moddalar almashinuvi bo'lmasa, hayot ham bo'lmaydi. organizmga tashqi muhitdan kirgan moddalarning unda to parchalanish mahsulotlari chiqarib yuborilguncha o'zgarishning murakkab zanjiri moddalar almashinuvi deb ataladi. moddalar almashinuvi bir-biri bilan chambarchas bog’langan yagona ikki prosessdan: assimilyasiya va dissimilyasiyadan iborat. ovqat hazm qilish kanalida bu moddalar organik moddalarga parchalanib qonga so'riladi va qon bilan birga butun organizmga tarqaladi. hujayra va to'qimalarda bu moddalardan organizmga xos murakkab moddalar hosil bo'ladi.ular organizmda yangi hujayra va to'qima hosil bo'lishida ishtirok etadi ham energiya manbai bo'lib hisoblanadi. bu prosess assimilyasiya deb ataladi. hujayra va to'qimalardagi murakkab organik moddalar doim parchalanib turadi. bunda odamning yashashi, harakat qilishi, jismoniy va aqlli mehnat bilan shug'ullanishi uchun zarur energiya ajraladi. bu prosess dissimilyasiya deyiladi. moddalar almashinuvida oqsillar, yog’lar, uglevodlar, suv va mineral tuzlar ishtirok etadi. bundan tashqari organizmning normal rivojlanishi uchun vitaminlar ham katta ahamiyatga ega. oqsillar almashinuvi. …

ashinuvi. uglevodlar organizm hayotida muhim o'rin tutadi, ular asosiy energiya manbai hisoblanadi. uglevodlar organizmga murakkab uglevodlar, polisaxaridlar holida kiradi. ovqat hazm qilish kanalida polisaxaridlar disaxaridlarga, disaxaridlar esa monosaxaridlarga (glyukoza) parchalanadi. glyukoza qonga so’rilib, jigar va muskullarda undan hayvon kraxmali glikogen hosil bo'ladi. jigardagi glikogen asosan zahira (zapas) uglevod bo'lib, qonda qand miqdori kamayganda glyukozaga parchalanadi va glyukoza qonga o'tadi. ortiqcha glyukoza jigarda to'planadi. muskullardagi glikogen uzluksiz parchalanib turadi. katta yoshli kishilar 1 kunda 500gr uglevod iste'mol qilishi kerak. ovqat bilan uglevodlar kirsa, ham organizmda oqsil va yog'lardan uglevod hosil bo'ladi. lgr uglevod parchalanganda 4,1 kkal energiya ajralib chiqadi. yog'lar almashinuvi. yog'lar ham organizmda energiya manbai hisoblanadi. 1 g yog' oqsidlanib parchalanganda 9,3 kkal energiya ajraladi. organizmga kirgan yog'lar hazm kanalida gliserin va yog' kislotalariga parchalanib. limfaga so'riladi. bu vaqtda gliserin va yog' kislotalar ichak shilliq pardasi hujayralaridan o'tayotganida bir-biriga birikib yog' hosil qiladi. bu yog' organizm ehtiyojlarini qondirib, ortiqchasi teri …

organizmning ichki muhitini tashkil qiladi. katta yoshli odamlar gavdasi og'irligining 60%ini suv, tashkil etsa, yosh organizmda bu miqdor 80% ga yetadi. qon plazmasida 42%, suyaklarda 22%, muskullarda 76%, biriktiruvchi to'qimada 80% va miyaning kul rang moddasida 86% suv bo'ladi. suv va mineral tuzlar hujayralarning normal faoliyati uchun zarur osmotik bosimni hosil qiladi.organizmga i sutkada 2000-2500 ml suv kiradi. organizmning normal faoliyati uchun organizmga kirgan suv miqdori chiqadigan suv miqdoriga teng bo'lishi kerak. suv almashinuvi mineral tuzlar almashinuvi bilan chambarchas bog'liq. organizmga ovqat bilan kirgan mineral tuzlar qonga so’rilib hujayra va to'qima tarkibiga kiradi. oqsillar, fermentlar, gormonlar va skelet suyaklari tarkibida ham mineral tuzlar bo’ladi. nerv tizimining faoliyati, qonning ivishi, so’rilish, gazlar almashinuvi, sekretsiya va chiqarish jarayon (prosess) lari mineral tuzlar bilan bog'liq. kalsiy va fosfor, natriy va xlor, temir, kaliy, yod, kobalt, oltingugurt, rux va boshqa elemenllar organizm uchun juda zarur va katta ahamiyatga ega. organizmga tuzlar ovqat bilan kiradi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hujayra va to'qima. moddalar va energiya almashinuvi. endokrin tizim"

1403265351_44334.doc hujayra va to'qima. moddalar va energiya almashinuvi. endokrin tizim reja: 1. anatomiya va fiziologiya fanlari to'g risida qisqacha ma'lumot. 2. hujayra va to'qimalar, tuzilishi. turlari va vazifalari. 3. moddalar almashinuvi haqida tushuncha. oqsillar, yog'lar va uglevodlar almashinuvi. 4. suv va tuzlar almashinuvi. vitaminlar almashinuvi va ularning organizmda tutgan o'rni. 5. endokrin tizimi haqida tushuncha. garmonlar va ularning ahamiyati. odam anatomiyasi - odam organizmi, organlarning tuzilishi, shakli va joylashish o'rnini o'rganadi "anatomiya" so'zi yunoncha "anatoma" - kesaman. yorib ko'raman degan ma'nolarni anglatadi. kesish va yorish odam organizmining tuzilishini o'rganadigan usullaridan hisoblanadi. hozirgi anatomiya organlar tuzilishini murdani yorib te...

Формат DOC, 61,0 КБ. Чтобы скачать "hujayra va to'qima. moddalar va energiya almashinuvi. endokrin tizim", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hujayra va to'qima. moddalar va… DOC Бесплатная загрузка Telegram