bosh miyaning ahamiyati haqida tushuncha

PPTX 2,3 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1505234999_66830.pptx bosh miyaning ahamiyati haqida tushuncha . bosh miya tabiat yaratgan ajoyib mo’jizadir. odamning bosh miyasi uning aql-idroki, fikrlash qobiliyati, ongi kabi muhim ruhiy xususiyatlarining fizi-ologik asosi hisoblanadi. u tashqi va ichki muhit ta’sirini analiz-sintez qilib, ularga javob qaytaradi. tananing barcha to’qima va organlari ish faoliyatini bir-biriga bog’lab boshqaradi, organizm bilan tashqi muhitning aloqasini ta’minlab, uni muhit sharoitiga moslashtiradi. bosh miyaning tuzilishi va funksiyasi. bosh miya bosh suyagining ichida joylashgan bo’lib, og’irligi katta odamda 1020-1970 g gacha bo’ladi. shuni ta’kidlash kerakki, bosh miyaning katta-kichikligi odamning aqlini, ish qobiliyatini belgilamaydi. bosh miya katta yarim sharlari. bosh miya o’ng va chap yarim shardan iborat boiib, ular qadoqsimon tana yordamida bir-biri bilan tutashib turadi. bosh miya yarim sharlari ikki qavatdan iborat: 1) kulrang moddadan tashkil topgan tashqi po’stloq qavat; 2) oq moddadan tashkil topgan ichki qavat. bosh miya katta yarimsharlari po’stloq qavatining qalinligi 2,5-3,0 mm bo’ladi. po’stloq tekis bo’lmasdan pushta va egatlardan iborat …
2
prigi (miya ko’prigi), o’rta miya, oraliq miya hamda miyacha kiradi (64-, 65- rasmlarga qarang). miyachaning tashqi. 1 - chuvalchangsimon qismi; 2 - yarimshari. qizig’i shundaki, miya po’stlog’i pushtalarining soni barcha odamda deyarli bir xil, jekin ularning tuzilishi bamisoli qo’l kafti chiziqlari singari xilma-xil bo’ladi. agar miya po’stlog’ining pushta va egatlari yozib tekislansa, uning umumiy sathi 1468 - 1670 sm2 ni tashkil qiladi. miya katta yarim sharlari peshana, chakka, tepa, ensa qismlarga bo’linadi. bosh miya katta yarim sharlari po’stlog’i mikroskopda tekshirilganda, undagi nerv hujayralari olti qavat bo’lib joylashganligi aniqlangan (67- rasm). bosh miya katta yarim sharlari po’stlog’ining turli qismlarida joylashgan nerv hujayralarining po’stloq sathi funksiyasiga ko’ra uchta zonaga bo’linadi: sezish, harakat va assotsiativ zonalar. 67- rasm. bosh miya po’stlog’ining mikroskopik tuzilishi: i - eng ustki qavat, nerv hu-jayralarining kalta o’simtalaridan tashkil topgan; ii - donador huhayralar; iii - piramidasimon hujayralar; iv - yulduzsimon hujayralar; v - piramidasimon yirik hujayralar; vi - …
3
atsiya; 11 - mo’ljal olish (o’zi turgan joyni aniqlash); 12 - geometric shakllarni aniqlash markazi. assotsiativ zonalarning nerv hujayralari odam tanasining to’qima va organlari bilan nerv yo’llari orqali bog’lanmagan, ular miya po’stlog’ining turli qismlaridagi nerv hujayralarini (nerv markazlarini) bir-biri bilan bog’laydi. bu zonalar sezgi va harakatla-nish organlaridan kelgan ta’sirni analiz va sintez qiladi. bosh miya katta yarimsharlarining po’stloq qismi odam oliy nerv faoliyatining fiziologik asosi hisoblanadi. odamning fikrlashi, ongi, o’zlashtirishi, eslab qolishi, boshqalar bilan muomala qilishi, madaniyati, bilim olishi, hunar o’rganishi, murakkab harakatlarni bajarishi miya po’stlog’ining faoliyatidir. katta yarim sharlar po’stlogi faoliyatini tðµkshirish mðµtodlari. bosh miya yarim sharlarining po’stlog’i markaziy nðµrv sistðµmasining oliy hamda tuzilishi bilan funktsiyalariga ko’ra murakkab bo’limidir. shu sababdan bu bo’lim fiziologiyasini o’rganish nihoyatda kiyin. yuqorida aytib o’tilganidðµk, i. p. pavlov tomonidan kashf etilgan shartli rðµflðµks tufayli oliy nðµrv faoliyatnni ilmiy yo’l bilan izchil o’rganish imqoni paydo bo’lib qoldi. bosh miya yarim sharlari qismlarini olib tashlab, kðµyin …
4
yo’qolmasa ham, izdan chiqadi. masalan, ovqat ta'surotlariga so’lak ajralishi susayib, uncha aniq bo’lmaydi va tðµz to’xtab qoladi. harakat rðµaktsiyalari sust, bo’shang va maqsadsiz bo’lib qoladi. filogðµnðµzning har xil pog’onalarida turadngan xayvonlar (baliqlar, suvda va quruqda yashovchilar, p maymunlar)da miya yarim sharlari olib tashlanishi kðµlib chiqadigan o’zgarishlarni tðµkshirish organizmning xos xususiyatlari rivojlanib, murakkablashib borgani sayin bosh miya po’stlog’ining hayot faoliyatidagi ahamiyati ham tobora ortib borishidan darak bðµradi. oliy darajada turadigan hayvonlarda miya po’stlog’i olib tashlanganida hayot faoliyatida yuzaga kðµladigan o’zgarishlar tuban darajadagi xayvonlardagyaga qaraganda ancha katta va chuqur bo’ladi. miya po’stlog’i zararlanganida odamda ayniqsa katta o’zgarishlar kuzatiladi. tug’ilishdan miya po’stlog’i bo’lmagan majruh odamlar anentsðµfallar yashab kðµta olmaydi. tug’ilganidan kðµyin bir nðµcha kun o’tgach ular o’lib qoladi. organizm hayot faoliyatida bosh miya po’stlog’i ahamiyatining filogðµnðµz protsðµssida ortib borishi funktsiyalar kortikalizatsiyasidan, ya'ni murakkab nðµrv protsðµsslarining nðµrv sistðµmasining oliy, hammadan ko’p rivojlangan bo’limiga bosh miya po’stlog’iga o’tib borishidan darak bðµradi. i. p. pavlov so’zlari …
5
ir-biridan farq qiladigan turli qismlari po’stloq maydonlari dðµb ataladi. ular bir-biridan kðµskin ajralib turadi. po’stloq maydonlari nðµrv signallari oliy darajada analiz va sintðµz qilinadigan joylar — po’stloq yadrolaridir- odamda 52 ta hujayra maydoni tasvirlangan. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"bosh miyaning ahamiyati haqida tushuncha" haqida

1505234999_66830.pptx bosh miyaning ahamiyati haqida tushuncha . bosh miya tabiat yaratgan ajoyib mo’jizadir. odamning bosh miyasi uning aql-idroki, fikrlash qobiliyati, ongi kabi muhim ruhiy xususiyatlarining fizi-ologik asosi hisoblanadi. u tashqi va ichki muhit ta’sirini analiz-sintez qilib, ularga javob qaytaradi. tananing barcha to’qima va organlari ish faoliyatini bir-biriga bog’lab boshqaradi, organizm bilan tashqi muhitning aloqasini ta’minlab, uni muhit sharoitiga moslashtiradi. bosh miyaning tuzilishi va funksiyasi. bosh miya bosh suyagining ichida joylashgan bo’lib, og’irligi katta odamda 1020-1970 g gacha bo’ladi. shuni ta’kidlash kerakki, bosh miyaning katta-kichikligi odamning aqlini, ish qobiliyatini belgilamaydi. bosh miya katta yarim sharlari. bosh miya o...

PPTX format, 2,3 MB. "bosh miyaning ahamiyati haqida tushuncha"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: bosh miyaning ahamiyati haqida … PPTX Bepul yuklash Telegram