ovqat hazm qilish fiziologiyasi

DOCX 249,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1701239210.docx ovqat hazm qilish fiziologiyasi reja: 1. me’da bosqichida shirani ajratuvchi rag’batlar. 2. ingichka ichak shirasining ajralishi. me’da bosqichida shirani ajratuvchi rag’batlar. me’daning o’zida paydo bo’ladi, ya’ni me’da cho’zilganda (mexanik rag’bat) va uning shilliq pardasiga oqsillar va ayrim aminokislotalarning gidrolizi mahsulotlarini, hamda go’sht va sabzavotlarning ekstrafaol moddalarini ta’sirida shira ajraladi. me’daning cho’zilishi tufayli me’da bezlarining faollashuvi, mahalliy (intramural) hamda vagusli reflekslar ishtirokida amalga oshadi. bu bosqichning mavjudligi ovqatni fistula orqali me’daga kiritish yo’li bilan isbotlangan. me’da bosqichida shira ajralishining davom etishi va tezlashishi shilliq pardadagi retseptorlarga ovqatning ta’siri natijasida hosil bo’ladigan reflekslarga va gumoral moddalarga bog’liq. eyilgan ovqat me’da devorlarini cho’zib, undagi mexanoretseptorlarni qo’zg’atadi. it me’dasiga rezina ballon kiritilib puflanganda ham shira ajralishi tajribada aniqlangan. bu erdagi refleks yoyining afferent va efferent tolalari ham, sayyor asab tarkibida o’tgan. me’daning fundal qismidagi retseptorlar qo’zg’atilsa bezlardagi glandulotsitlar bevosita asab yo’li orqali ta’sirlanadi. pilorik qismiga mexanik ta’sir qilinganda bu erdagi maxsus hujayralar mahalliy …

. me’da sekretsiyasining me’da bosqichida shira ajralishini gistamin ham kuchaytiradi. gistamin me’da shilliq pardasida gistidindan hosil bo’ladi, u, asosan parietal glandulotsitlarni qo’zg’atib, ko’p miqdorda xlorid kislotaga boy shira ajratib chiqaradi. me’da sekretsiyasining me’da bosqichida shira ajralishi reflektor yo’l orqali va gumoral omillar ishtirokida amalga oshadi. ichak bosqichi me’dada qayta ishlanib ulgurilmagan ovqat oz-ozdan pilorusdan o’n ikki barmoq ichakka o’tib, bu erdagi mexanoretseptorlarni va xemoretseptorlarni qo’zg’atish yo’li bilan me’dada shira ajralishidan iborat. bu reflekslardan tashqari ichakda oziq moddalar qonga so’rilib, ular me’da bezlariga bevosita yoki gastrin va gistaminning qondagi miqdorini ko’paytirish yo’li orqali ta’sir qilib, me’dada shira ajralishini tezlashtiradi. me’da sekretsiyasining me’da bosqichida bu jarayonni tormozlovchi omillarning ta’siri kuchliroq. bular ta’sirida shira ajralishi asta-sekin pasayib, keyinroq butunlay to’xtaydi. me’da sekretsiyasini yog’larning parchalanishidan hosil bo’lgan yog’ kislotalar, kraxmal parchalanishidan hosil bo’lgan dekstrinlar va vodorod ionlari tormozlaydi. bu tormozlanishning mexanizmi ancha murakkab. masalan, yog’larning parchalanishidan hosil bo’lgan mahsulotlar me’da sekretsiyasining ichak gormonlari - …

anizmlar o’rtasida qat’iy chegara yo’q, chunki ular o’zaro bog’langan. me’da bezlarining asasiy sekretor asabi hisoblangan - sayyor asabning qo’zg’alishi sekretor hujayralarga bevosita ta’sir qilib, shira ajralishini kuchaytiradi, ikkinchi tomondan, bu asablar qo’zg’alganda, hujayralardan gastrinni qonga o’tishi tezlashadi va shira ajralishi kuchayadi. me’daosti bezi. kecha-kunduz davomida odamning me’daosti bezi 1,5 -2 l shira ajratadi, uning rn darajasi o’rtacha 7,5-8,8 ga teng. bazal va stimulli sekretsiyalar bo’ladi. birinchisi me’da osti bezining hujayralariga xos avtamatizm bilan belgilansa, ikkinchisi, ovqat qabul qilish bilan, ta’sirga qo’shiladigan, neyrogumoral tabiatga ega boshqaruv omillarining hujayralarga ta’siri natijasi hisoblanadi. etxo’r hayvonlarda (it, mushuk) va cho’chqada elektrolitlarning bazal sekretsiyasi kam yoki umuman bo’lmaydi. bunday hayvonlarning me’da osti bezi, elektrolitlar sekretsiyasining stimulyatori-sekretining ta’siriga juda sezuvchan. o’txo’r hayvonlarda (sigir, qo’y, quyon) va kalamushda, me’da osti bezida elektrolitlarning bazal sekretsiyasi yaqqol namoyon bo’ladi, uning sekretinga reaktsiyasi esa sustdir. elektrolitlarning bazal sekretsiyasini tavsifiga binoan, odam birinchi guruhga mansubdir. me’da osti bezining atsinar hujayralari ovqat …

hirasining enzimlar tarkibi, qabul qilingan ovqatning turiga bog’liq. uglevodlar ko’p bo’lsa amilazaning sekretsiyasi ko’payadi, oqsillar ko’p bo’lsa - tripsin va ximotripsin, yog’ ko’p bo’lsa - lipolitik enzimlarga boy shira ajralishi ko’payadi. me’da osti bezi shira yo’llari naylarining hujayralari bikarbonat manbai hisoblanadi. xloridlar ham elektrolitlar sekretsiyasining muhim komponentlari hisoblanib, enzimlar bilan birgalikda atsinar hujayralar tomonidan ajratiadi. me’da osti bezi shirasining tarkibida bikarbonat va xloridlardan tashqari na , k , ca2, mg2, zn2 ionlari ham mavjuddir. me’da osti bezi ekzokrin hujayralarining asosiy rag’batlantiruvchilari - atsetilxolin va gastrointestinal gormonlar bo’lmish xoletsistokinin va sekretin hisoblanadi. atsetilxolinni sayyor asablarning xolinergik tolalari ajratadi. ekzogen atsetilxolin me’da osti bezining sekretsiyasini kuchaytiradi, bunda bikarbonat va enzimlarning chiqishi tezlashadi. xoletsistokinin, yog’ va oqsillarning parchalanishida hosil bo’ladigan mahsulotlarning ta’siri ostida, o’n ikki barmoqli ichakning shilliq pardasidan, sekretin esa -hcl ning (rn 4,5) o’n ikki barmoqli ichakni s-hujayralariga ta’siri paytida ajraladi. xoletsistokinin, me’da osti bezi enzimlari sekretsiyasining kuchli rag’batlanitruvchisi hisoblanib, bikarbonat …

vjud. safro (o’t) ajralishi (xolerez) - jigarda safroning hosil bo’lish jarayoni bo’lib, uzluksiz ravishda, qondan o’t kapillyarlariga qator moddalarni (suv, glyukoza, elektrolitlar va b.) filtratsiya qilish hamda jigar hujayralarining (gepotatsitlarning) o’t kislotalari tuzlarini va natriy ionlarini faol sekretsiya qilish yo’li bilan amalga oshadi. safro tarkibining yakuniy shakllanishi o’t kapillyarlarida, naylarida va o’t pufagida suv hamda mineral tuzlarni reabsorbtsiyasi natijasida sodir bo’ladi. odamda bir kechayu-kunduzda 0,5-1,5 l safro ajraladi. uning asosiy komponentlari o’t kislotalari, pigmentlar va xolesterin bo’lib, undan tashqari yog’ kislotalari, mutsin, turli ionlar (na , k , ca2, cl-, hco3- ) va boshqa moddalar ham bor. safro tarkibida jigarning sekretor mahsulotlaridan tashqari, uning ekskretor mahsulotlari ham mavjud bo’lib, ular organizmdan ayrim moddalarni chiqarib yuborishga yo’naltirilgan. янги синтезланган ё/ кислоталари (0,6г|24ч) бир кеча-кундузи 6 – 10 тўлиқ айланишда ҳосил бўлган ўт кислота фонди 2 – 4 г турли липопротеидлар таркибидаги холестерин rasm.11.5. o’t kislotalarining jigar-ichak tsirkulyatsiyasi:чиқарилиб ташланаётган ўт кислоталари (0,6 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ovqat hazm qilish fiziologiyasi"

1701239210.docx ovqat hazm qilish fiziologiyasi reja: 1. me’da bosqichida shirani ajratuvchi rag’batlar. 2. ingichka ichak shirasining ajralishi. me’da bosqichida shirani ajratuvchi rag’batlar. me’daning o’zida paydo bo’ladi, ya’ni me’da cho’zilganda (mexanik rag’bat) va uning shilliq pardasiga oqsillar va ayrim aminokislotalarning gidrolizi mahsulotlarini, hamda go’sht va sabzavotlarning ekstrafaol moddalarini ta’sirida shira ajraladi. me’daning cho’zilishi tufayli me’da bezlarining faollashuvi, mahalliy (intramural) hamda vagusli reflekslar ishtirokida amalga oshadi. bu bosqichning mavjudligi ovqatni fistula orqali me’daga kiritish yo’li bilan isbotlangan. me’da bosqichida shira ajralishining davom etishi va tezlashishi shilliq pardadagi retseptorlarga ovqatning ta’siri natijasida hosil ...

Формат DOCX, 249,4 КБ. Чтобы скачать "ovqat hazm qilish fiziologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ovqat hazm qilish fiziologiyasi DOCX Бесплатная загрузка Telegram