erkaklar jinsiy tizimi

DOC 122,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708107485.doc erkaklar jinsiy tizimi reja: 1. urug` olib chiquvchi yo`llar va urug`don ortig`i. 2. urug` pufakchalari. 3. prostata bezi. 4. ayollar jinsiy tizimi. erkaklar jinsiy sistemasi bir juft bez — urugdon va urug` olib chikuvchi naylar, prostata bezi, urug` pufakchalari va jinsiy olat kabi a’zolardan iborat. taraqqiyoti. jinsiy sistema har ikkala jinsda ham ayiruv sistemasi va buyrak usti bezlarining taraqqiyoti bilan uzviy bog`langan holda rivojlanadi. homiladagi gonadalarning yaratilishi birlamchi buyrak — volf tanachasining yuzasidagi selomik epiteliyning yo`g`onlashuvi bilan boshlanadi. bir vaqt-ning o`zida selomik epiteliyning yo`g`onlashuvi, buyrak usti bezi po`stloq qismining paydo bo`lishiga asos hisoblangan birlamchi buyraklar orasida joylashgan interrenal tanani hosil qiladi. jinsiy bolish epiteliysida yirik gonoblast hujayralari paydo bo`ladi. gonoblastlardan — gonotsitlar shakllanadi. embriogenezning 3-xaftasidan boshlab, gonotsitlar jinsiy bolishlar tomon harakat qiladi. jinsiy bolishlardan birlamchi buyrak stromasiga gonotsitlardan iborat jinsiy iplar — tizimchalar o`sib kiradi. shuning bilan bir vaqtda birlamchi buyrakdan kloakagacha davom etuvchi birlamchi buyrak nayidan shu nayga …

paramezonefral nay deyarli to`liq reduksiyaga uchraydi. urugdon anatomik jihatdan ovalsimon tanachadan iborat. u bir necha qavat pardalar bilan o`ralgan bo`lib, shulardan ikkitasi — seroz va oqsil pardalar urug`donning xususiy pardalari hisoblanadi. oqsil parda urug`donning bir tomonida qalinlashadi, bu er urug`don oralig`i deb nomlanib, uning ichida kapillyarlar va urug`don to`ri joylashadi. shu oraliqdan tomirli pardaga qarab radial yo`nalishda biriktiruvchi to`qimali to`siqlar tarqaladi. to`siqlar urug`donni bo`laklarga bo`ladi. bo`laklarning keng asosi tashqariga, uchi urug`don oralig`iga qarab yo`nalgandir. bo`laklarning soni odamda 100—250 tagacha etadi. har bir bo`lakda 1—2 dona egri-bugri urug` kanalchalari joylashadi. bu kanalchalarning uzunligi 70—80 sm gacha etadi. urug`donda hammasi bo`lib, 300—450 tagacha egri-bugri kanalchalar mavjud. egri-bugri urug` naylari to`g`ri kanallarga o`tib, urug`don to`rini hosil qiladi va urug` olib chiquvchi naylarga aylanadi. egri-bugri urug` naylarining tuzilishi. egri-bugri urug` naylari devori tayanch hujayralar — sustenototsitlar (sertoli hujayrasi) hamda ular orasida joylashgan jinsiy hujayralardan — spermatogen hujayralardan tashki topgan. kanalchalarning tayanch va spermatogen epiteliysi …

ujayralarining orasida, yosh jinsiy hujayralar — spermatogoniy hujayralari joylashadi. spermatogenez. spermatozoidlar urug`donning egri-bugri kanalchalarida paydo bo`ladi. spermatogenez deb nomlanuvchi bunday jarayon balog`at yoshiga etganda boshlanadi. egri-bugri nay devorida spermatogenezning turli davriga mansub bo`lgan jinsiy hujayralar ma’lum bir tartibda joylashadi. spermatogenez jarayoni 4 davrga bo`lib o`rganiladi: 1) ko`payish; 2) o`sish; 3) yetilish; 4) shakllanish. ko`payish davrida spermatogoniy hujayralari son jihatidan ortib boradi. ular spermatogen epiteliyning tashqi-periferik qavatini tashkil qiladi va bevosita bazal membrana ustida yotadi. bazal membranada yotgan hujayralar qavati bo`linadi, natijada, hujayralar soni ko`payadi va bu holat sig`ishmagan hujayralarning yuqori qavatga ko`tarilishiga olib keladi. bu hujayralar endi mitotik bo`linish qobiliyatini yo`qotadi va spermotogenezning keyingi o`sish davriga o`tadi. usish davriga o`tgan hujayralarning o`lchamlari osha boshlaydi. bu davr yirik birinchi tartibli spermatotsitlar hosil bo`lishi bilan xarakterlanadi. bu hujayralar egri-bugri nay devorida spermatogen epiteliydan keyingi ikkinchi qavatni egallaydi. yetilish davrining boshlanishi bilan birinchi tartibli spermatotsit ikkinchi tartbli spermatotsit (prespermatidlar) ga bo`linadi. yetilish davrining …

bosqichdan so`ng gomologik xromosomalar juftlashib yig`iladi (konyugatsiya) va uzunasi bo`ylab bir-biriga zichlashadi, ba’zan o`zaro chirmashishi ham mumkin. bu davr — sinapten yoki zigoten davr deb yuritiladi. buning ahamiyati shundaki, o`zaro kon’yugatsiyalangan xromosomalar orasida gen almashinuvi bo`lib turadi. uzaro chirmashib, buralish natijasida xromosomalar kaltalashadi va yo`g`onlashadi. bu davr paxiten davr deyiladi. so`ngi davrda kon’yugatlar o`zaro bog`langan holda qisman ajraladi va har bir xromosomalarda bo`ylama yoriq ko`rinadi — bu esa diploten davrdir. usish davrining oxiri i tartibli spermatotsitlar paydo bo`lishi bilan tugallanadi, so`ngra etilish davri boshlanadi. yetilish davrida ikkita ketma-ket bulinish kuzatiladi: birinchi bo`linish natijasida ii tartibli spermatotsitlar hosil bo`ladi. yetilish davridagi interkinez davri bo`lmaganligi uchun xromosomalar keyingi bo`linish uchun soni oshmagan (reduplikatsiyalanmagan) holatda o`tadi va ikkinchi tartibli spermatotsit bo`linishidan spermatidlar hosil bo`ladi. shakllanish yoki spermogenez. spermatidlar uncha yirik bo`lmagan yadroli yumaloq hujayralardir. shakllanish davrida spermatidlar qator morfologik o`zgarishlarga uchraydi: akrosoma xosil bo`ladi, proksimal va distal sentriolalar ajraladi, sitoplazmasi kuchli ravishda reduksiyaga …

stalloidlar tutadi. yosh ortib borgan sari hujayra sitoplazmasida pigment yig`ila boradi. trofik kiritmalarning ko`pligi, interstitsiy hujayralari spermatogen epiteliyning oziqlantirishda qatnashadi deyishga imkon beradi. bundan tashqari, leydig hujayralari shu bilan bir qatorda erkaklar jinsiy gormoni ishlanishida ishtirok etadi, deb qaraladi. urug`donning faoliyati gipofiz bezining oldingi bo`limida ishlanuvchi gonadotrop gormonining ta’siriga bog`liq. urug`donning yoshga qarab o`zgarishi. yangi tug`ilgan bolalar urug`donining og`irligi 800 mg ga teng bo`lib, bo`laklarga bo`linganligi yaqqol ko`rinib turadi. urug`donlar bu davrda siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to`qimali stro-mada yotuvchi uncha egri-bugri bo`lmagan, ba’zan bir-birlariga tegib yotuvchi urug` kanalchalaridan iboratdir. urug` kanalchalari tor, bo`shlig`i deyarli ko`rinmay, ba’zan kanal hujayralari uni to`la bekitib qo`yadi. qanal hujayralari etilmagan sertoli hujayralari, spermatogoniylar va birlamchi gonotsitlardan iborat. erkaklar jinsiy sistemasining bola tug`ilgandan so`nggi taraqqiyotining birinchi to`rt yili statik davr deb nomlanadi. bu davrda urug` kanalchalari kichik o`lchamga ega bo`lib, ozgina egri-bugridir. hujayralar esa bir qavat bo`lib yotadi. urug`donning maxsus funksiyasi kuzatilmaydi. 4 yoshdan 10 yoshgacha …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "erkaklar jinsiy tizimi"

1708107485.doc erkaklar jinsiy tizimi reja: 1. urug` olib chiquvchi yo`llar va urug`don ortig`i. 2. urug` pufakchalari. 3. prostata bezi. 4. ayollar jinsiy tizimi. erkaklar jinsiy sistemasi bir juft bez — urugdon va urug` olib chikuvchi naylar, prostata bezi, urug` pufakchalari va jinsiy olat kabi a’zolardan iborat. taraqqiyoti. jinsiy sistema har ikkala jinsda ham ayiruv sistemasi va buyrak usti bezlarining taraqqiyoti bilan uzviy bog`langan holda rivojlanadi. homiladagi gonadalarning yaratilishi birlamchi buyrak — volf tanachasining yuzasidagi selomik epiteliyning yo`g`onlashuvi bilan boshlanadi. bir vaqt-ning o`zida selomik epiteliyning yo`g`onlashuvi, buyrak usti bezi po`stloq qismining paydo bo`lishiga asos hisoblangan birlamchi buyraklar orasida joylashgan interrenal tanani hosil qil...

Формат DOC, 122,0 КБ. Чтобы скачать "erkaklar jinsiy tizimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: erkaklar jinsiy tizimi DOC Бесплатная загрузка Telegram